II GZ 296/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 536/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji na kasyno gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 536/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji na kasyno gry. Sąd I instancji podniósł w uzasadnieniu, że spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu wniosku wskazując, iż wykonanie zapadłych wobec niej decyzji stanowiłoby realne zagrożenie dla jej aktualnej sytuacji ekonomicznej i doprowadziłoby do całkowitej utraty płynności finansowej i uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazała, że nie dysponuje majątkiem o wartości 1.200.000 zł, niezbędnym na opłacenie sześciu grożących jej kar po 200.000 zł. Na potwierdzenie powyższego przedłożyła sprawozdanie finansowe za 2018 rok. WSA podał, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że jej przychody netto za okres od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r. wyniosły 1.254.745,94 zł. Skarżąca nie posiada aktywów trwałych, cechujących się niskim stopniem płynności ani zobowiązań długoterminowych – kredytów ani pożyczek, które wiązałyby się z koniecznością cyklicznego uiszczania określonych sum pieniężnych, a całość jej aktywów stanowią aktywa obrotowe, na które składają się głównie należności i inwestycje krótkoterminowe. Ponadto w roku poprzednim zgromadziła w kasie i na rachunkach środki pieniężne w kwocie 189.997,02 zł. W ocenie Sądu tak wysokie przychody świadczą o prężnym działaniu skarżącej, wobec czego nie można przyjąć, że ewentualne wyegzekwowanie zapłaty kwoty 200.000 zł spowoduje znaczną szkodę, czy też nieodwracalne skutki. W odniesieniu do kwestii toczących się postępowań i kwot, jakie spółka ewentualnie będzie zobowiązana uiścić, WSA stwierdził, że nie może uwzględniać sytuacji spółki w przyszłości, lecz na dzień wydawania orzeczenia. Za niezasadne Sąd I instancji uznał powoływanie się na inne decyzje w sprawie wymierzenia kar pieniężnych, w których należności nie zostały jeszcze wyegzekwowane. W ocenie Sądu, nie są to bowiem kwoty, które spółka już uiściła i które miały wpływ na jej sytuację majątkową. Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem, zarzucając: 1. rażącą obrazę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła zajścia przesłanek wskazanych w tym przepisie; 2. brak prawidłowej analizy wszystkich okoliczności i argumentów podniesionych przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w kontekście realizacji znamion w postaci skutków trudnych do odwrócenia, to jest przede wszystkim utraty faktycznego władztwa nad samą spółką – wobec jej upadłości, zwolnienia pracowników, utraty dotychczasowych klientów, a co za tym idzie w ogóle możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie, jeżeli: 1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącej podając, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie, a w jego ocenie spółka tych okoliczności nie wykazała. NSA zgadza się z tym, że to skarżąca powinna wykazać okoliczności uzasadniające żądanie, jednakże po stronie Sądu istnieje obowiązek rozważenia wszystkich przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności w kontekście spełnienia bądź niespełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznający sprawę może różnie ocenić przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności, ale nie może żadnej z nich pominąć, nie może przytaczać ich wybiórczo. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniach NSA z dnia 17 października 2019 r., o sygn. akt II GZ 221/19 oraz z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II GZ 283/19, wydanych w przedmiocie wniosków strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji. NSA stwierdził, że zarówno w przywołanych powyżej orzeczeniach, jak i w rozpoznawanej sprawie, argumentacja Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się bowiem z twierdzeniem Sądu przedstawionym odnośnie innych toczących się postępowań oraz nałożonych na spółkę kwot zobowiązań, wynikających z sześciu różnych decyzji opiewających na 200.000 zł każda. Za nieprawidłowy należy bowiem uznać pogląd, w którym WSA stwierdza, że niezasadne jest powoływanie się na inne decyzje nakładające kary pieniężne, w których należności jeszcze nie zostały wyegzekwowane. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie dokonał kompleksowej analizy przedstawionych przez wnioskującą spółkę okoliczności. Nie ocenił wpływu całości nałożonych na spółkę obciążeń finansowych, wynikających ze wszystkich wskazanych w uzasadnieniu wniosku decyzji, stwierdzając, że nie są to kwoty, które spółka już uiściła i które miały wpływ na jej sytuację majątkową. Z uzasadnienia WSA nie wynika zatem jaka relacja zachodzi pomiędzy nałożonymi na stronę karami, a jej ogólną zdolnością płatniczą, a zatem usuwa się spod oceny sądu kasacyjnego, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli ryzyko wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA podał wysokość kary nałożonej zaskarżoną decyzją (200.000 zł), wysokość przychodów za 2018 r. oraz wysokość środków zgromadzonych w poprzednim roku w kasie i na rachunkach. Nie rozważył jednak w pełni, że na stronę nałożono sześć takich kar co daje łączną kwotę 1.200.000 zł. W konsekwencji nie WSA ocenił, jaki wpływ na sytuację majątkową skarżącej będzie miało uiszczenie takiej kwoty kar. Jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie przedmiotem merytorycznego rozpoznania będzie jedna z sześciu decyzji nakładających karę, to oceniając sytuację spółki w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd powinien wziąć pod uwagę, że na spółkę nałożono sześć kar po 200.000 zł każda. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA nie dokonał pełnej analizy argumentów przedstawionych przez stronę. Rozpoznając sprawę ponownie przeprowadzi zatem kompleksową ocenę, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwzględnieniem wszystkich nałożonych na spółkę kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji na kasyno gry. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.