III SAB/Gl 63/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi J.P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] roku J. P., dalej : "skarżąca", zwróciła się o udzielenie informacji publicznej poprzez merytoryczne uzasadnienie pisma Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku, sygn. [...] skierowanego do W. P. w akapicie trzecim pisma poprzez podanie w tym pisemnym uzasadnieniu, ustawowych podstaw prawnych odmowy W. P. dostępu do akt sprawy [...] w dniu [...] w Czytelni Sądu. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] r. wiceprezes Sądu Okręgowego w K. poinformował skarżącą, że jej żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), dalej "u.d.i.p.". W uzasadnieniu pisma stwierdzono, że analiza art. 1 i art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem nie mogą być objęte wyjaśnienia różnego typu aktów prawnych, administracyjnych bądź zaświadczeń, uzasadnienia ich podjęcia, bądź polemika z ustaleniami dokonanymi przez organ. Nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia organu kwestii związanych z daną informacją publiczną. Udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, a nie przyczyny, dla których dana informacja ma określoną treść, czy z powodu których została podjęta, bądź też nie, przez dany organ, czy też znajduje się w danym, a nie innym miejscu. Tego typu informacje nie stanowią informacji publicznej, dotyczącej spraw publicznych. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępnie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. W uzasadnieniu wskazała, że zażądała konkretnej informacji zaistniałym fakcie, a nie wnioskowała o rzekomą interpretację przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Skarżąca wniosła o stwierdzenie naruszenia przez Prezesa i Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 3 i 4, 6 ust. 1 pkt 2 ppkt b, pkt 4 ppkt a (myślnik trzeci zdanie pierwsze), art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 112 u.d.i.p., art. 1, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 31 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 51 ust. 3, art. 61 ust. 1 i 2 (zdanie pierwsze), art. 63, art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, oraz wyciągnięcie surowych konsekwencji wobec SSO Pani K. F. oraz Pana B. W. Prezesa i Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. w rozumieniu art. 23 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia. Należy przy tym zwrócić uwagę na specyfikę podejmowania przez pomiot wskazany w art. 4 u.d.i.p. działań. Zostało przyjęte w orzecznictwie, że udostępnienie żądanych informacji dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej. Formy decyzji wymaga odmowa udostępnienia informacji publicznej, lecz tylko w przypadku gdy żądane informacje stanowią informację publiczną, a ich udostępnienie jest niemożliwe (z powodu braku interesu publicznego – at. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub ograniczeń dostępności wskazanych w art. 5 u.d.i.p.) - art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. Innymi słowy w formie decyzji odmawia się udostępnienia informacji publicznej gdy informacje nie mogą zostać udostępnione, ale spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji) (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 16). W sytuacji gdy objęte wnioskiem informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, wydanie decyzji jest niedopuszczalne (ewentualne jej wydanie skutkowałoby nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, tj. z uwagi na brak podstawy prawnej). Jeżeli żądanie strony nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej, to nie ma podstaw do wydawania decyzji, lecz należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r., II SA/Gd 1153/03, LEX nr 299295). W przedmiotowej sprawie organ – Prezes Sądu Okręgowego w K. uznał, że zachodzi ostatnia z omawianych sytuacji, tj. że żądane przez skarżącą informacje nie stanowią informacji publicznej. Wobec tego poinformował ją o swoim stanowisku pismem z dnia [...] r. Skarżąca natomiast twierdząc, że wniosek dotyczył informacji publicznej, podnosi, że organ pozostaje w bezczynności gdyż nie załatwił sprawy w jakikolwiek sposób. Nie udostępnił żądanych informacji, ani nie odmówił ich udostępnienia w formie decyzji. Mając powyższe na uwadze, jest klarowne, że pytaniem, na które należy odpowiedzieć by rozstrzygnąć o zasadności skargi jest, czy informacje objęte wnioskiem z dnia [...] r. stanowią informację publiczną. Nie budzi wszak wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a zatem podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji na gruncie u.d.i.p. Zakres desygnatów terminu "informacja publiczna" określają art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest zatem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Jak podkreśla się jednak w orzecznictwie informacja publicznej dotyczy sfery faktów. Nie stanowi natomiast tego typu informacji polemika z zapadłym rozstrzygnięciem czy żądanie dokonania przez organ wykładni prawa (Postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2006 r. I OSK 928/05). Skarżąca w imieniu własnym żądała od organu udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym W. P. poprzez merytoryczne uzasadnienie pisma Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku sygn. [...] cyt "w akapicie trzecim pisma poprzez podanie w tym pisemnym uzasadnieniu, ustawowych podstaw prawnych odmowy W. P. dostępu do akt sprawy [...] w dniu [...] w Czytelni Sądu". Niewątpliwe jest, że informacje te mają ścisły związek ze sprawami publicznymi gdyż dotyczą działań podejmowanych przez organ władzy publicznej wobec jednostki. Należy jednak odmówić im przymiotu "informacji publicznej" gdyż dotyczą sfery ocen, a nie faktów. W analizowanej sprawie faktem jest odmowa dostępu do akt sprawy, jej adresat i zakres przedmiotowy. Uzasadnienie dlaczego organ tak postąpił wkracza już w sferę motywacji (czy też racjonalizacji) danych działań, a tym samym znajduje się poza zakresem zastosowania u.d.i.p. Słusznie zwrócił uwagę w piśmie z dnia [...] r. organ, że udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, a nie przyczyny, dla których dana informacja ma określoną treść, czy z powodu których została podjęta, bądź też nie, przez dany organ, czy też znajduje się w danym, a nie innym miejscu. Niezależnie od powyższego wniosek J. P. w którym w imieniu własnym domagała się informacji dotyczących W. P. dotyczył sprawy o charakterze prywatnym. Tymczasem wnioski o informację w sprawie prywatnej nie podlegają załatwieniu w trybie u.d.i.p., gdyż informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest tylko informacja w sprawie publicznej. Pogląd ten jest zarówno wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 2 września 2016 r., I OSK 224/15, LEX nr 2167293, z 12 kwietnia 2014 r., I OSK 2496/14; wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 918/14), jak i w literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151). Ze wskazanych powyżej powodów należy uznać, że wystosowane zawiadomienie informujące, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznej jest prawidłowe. Prawidłowo zatem organ postąpił załatwiając sprawę w formie czynności materialno-technicznej informując wnioskodawczynię o swoim stanowisku zwykłym pismem. W konsekwencji organ nie dopuścił się bezczynności, a skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna (art. 151 p.p.s.a.).