I FZ 392/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 1217/10 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1217, odrzucił skargę kasacyjną A. W. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 lutego 2011 r. odrzucające skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 lutego 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2011 r. wezwano stronę do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone skarżącej dnia 31 maja 2011 r. Wpis jednak nie został uiszczony. Powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną skarżącej. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony zarzucił mu uchybienie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu przepisów postępowania w postaci art. 220 § 3 i 4 P.p.s.a. na skutek uznania, że od środka odwoławczego od postanowienia o odrzuceniu skargi należna jest opłata, w sytuacji w jakiej środek odwoławczy na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi wolny jest od wpisu. W uzasadnieniu autor zażalenia podniósł, że zgodnie z treścią art. 220 § 3 i 4 P.p.s.a. środek odwoławczy wniesiony od postanowienia o odrzuceniu skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, wolny jest od wpisu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie zażądał od skarżącej uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej. Ponadto wskazał, że z art. 220 § 4 P.p.s.a. wynika, iż na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie, a nie skarga kasacyjna, natomiast Sąd pierwszej instancji w pouczeniu załączonym do postanowienia z dnia 4 lutego 2010 r. wyraźnie wskazał, że od tegoż postanowienia przysługuje skarga kasacyjna. Zdaniem pełnomocnika strona nie może ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przepis ten bez wątpienia znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż zarówno wezwanie strony do uiszczenia wpisu, jego skuteczne doręczenie jak i nieuiszczenie tego wpisu przez stronę są bezsporne i nie zostały przez stronę zakwestionowane. Argumentacja autora zażalenia oparta jest na twierdzeniu, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 220 § 4 P.p.s.a. Stanowisko strony w tym zakresie jest błędne. W świetle tego przepisu wolne od wpisu jest bowiem zażalenie (podkr. NSA) wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3. Przepis ten dotyczy więc wyłącznie zażaleń, a nie ulega wątpliwości, że na postanowienie odrzucające skargę przysługuje, zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna, a nie zażalenie, jak próbuje argumentować strona. Skoro art. 220 § 4 P.p.s.a. stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony (art. 220 § 1 P.p.s.a.), a wyjątki należy interpretować ściśle, nie można uznać, że przepis ten może być zastosowany, gdy wnoszonym środkiem odwoławczym jest skarga kasacyjna a nie zażalenie. Odnosząc się do argumentu strony, że na postanowienie Sądu pierwszej instancji, odrzucające skargę skarżącej, przysługiwało zażalenie, a nie skarga kasacyjna należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że Sąd o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci braku wpisu od wniesionej skargi orzeka w formie postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Od takiego postanowienia o odrzuceniu skargi, jako od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie przed sądem pierwszej instancji, przysługuje skarga kasacyjna, zgodnie z normą zawartą w art. 173 § 1 P.p.s.a. Rozwiewając zatem wątpliwości autora zażalenia, nasuwające się zapewne w związku z brzmieniem art. 220 § 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że treść art. 220 § 4 P.p.s.a. stanowi, w jakich sytuacjach zażalenia są wolne od wpisu (czyli kiedy od tego środka odwoławczego wpisu się nie pobiera), a nie konstytuuje od jakich orzeczeń przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Kwestia dopuszczalności zażalenia została bowiem uregulowana w art. 194 § 1 w pkt od 1-10 P.p.s.a. Powyższe rozważania potwierdza również stanowisko zajęte w doktrynie (zob. B. Gruszczyński, w pracy zbiorowej: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 486), zgodnie z którym z art. 173 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie. Przykładem postanowienia kończącego postępowanie jest postanowienie odrzucające skargę, o którym mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a. Od takiego postanowienia służy skarga kasacyjna, bez względu na przyczynę odrzucenia skargi. Dotyczy to także odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia od niej wpisu. Stanowiska tego nie podważa w niczym przepis art. 220 § 4, który określa jedynie, w jakich wypadkach zażalenia są wolne od wpisu, a nie - od jakich orzeczeń przysługuje zażalenie. Dla porządku Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć również, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odrzucające skargę strony zostało wydane dnia 7 lutego 2011 r. a nie dnia 4 lutego 2010 r., jak podnosi to w zażaleniu jego autor. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.