III OZ 700/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2022 r. sygn. akt II SO/Wa 40/22 o wymierzenie na wniosek Stowarzyszenia X z siedzibą w J. Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi w sprawie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt II SO/Wa 40/22, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stowarzyszenia X z siedzibą w J. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. z powodu nieprzekazania w terminie skargi w sprawie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy – w punkcie 1 wymierzył Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. grzywnę w wysokości 1000 zł; w punkcie 2 zasądził od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. na rzecz Stowarzyszenia X z siedzibą w J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Stowarzyszenie X z siedzibą w J. - dalej jako: "Stowarzyszenie", pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem platformy ePUAP, wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. (dalej: "Dyrektor"), grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w terminie. Za podstawę wniosku wskazano art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Do wniosku załączono egzemplarz skargi wraz z dowodem jej nadania (UPP – Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia). Wspomniana skarga wpłynęła do organu w dniu 18 lipca 2022 r., na co wskazuje załączony do akt sprawy dokument "UPP – Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia", dotyczący złożenia skargi przez wnioskodawcę oraz jej doręczenia organowi. Organ w piśmie z dnia 31 sierpnia 2022 r. zajął stanowisko wobec złożonego wniosku o wymierzenie grzywny. Wniósł o umorzenie postępowania, a w przypadku stwierdzenia braku podstaw do umorzenia, o oddalenie wniosku w całości. Organ wskazał między innymi, że Dyrektor w dniach 18 lipca – 5 sierpnia 2022 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Na czas urlopu dostęp do skrzynki ePUAP, za pośrednictwem której złożona została skarga, posiadał wyłączenie Dyrektor, gdyż uwarunkowania techniczne skrzynki ePUAP sprawiają, że dostęp do niej możliwy jest wyłącznie za pośrednictwem prywatnego systemu bankowości elektronicznej Dyrektora. Organ stwierdził, że w czasie jego nieobecności nie jest zatem technicznie możliwe przyznanie dostępu do skrzynki ePUAP innej osobie niż Dyrektor. Dyrektor wyjaśnił, że po powrocie z urlopu wypoczynkowego powziął informację o przedmiotowej sprawie dopiero, gdy otrzymał wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Niezwłocznie po uzyskaniu tej informacji organ w dniu 26 sierpnia 2022 r. ponownie wysłał do wnioskodawcy odpowiedź na wniosek z dnia 10 czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, zaś w dniu 31 sierpnia 2022 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uporządkowane akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Sąd meriti wskazanym na wstępie postanowieniem uznał wniosek za usprawiedliwiony. W jego ocenie skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 2 sierpnia 2022 r., czyli z upływem 15-dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", który to przepis stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten nie został jednakże zachowany, bowiem przedmiotowa skarga na bezczynność została przekazana przy piśmie organu z dnia 30 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wpłynęła do Sądu w dniu 31 sierpnia 2022 r. (por. data wpływu skargi wraz aktami sprawy do Sądu, karta nr 54 akt). W tych okolicznościach sprawy wymierzenie grzywny w kwocie 1.000 złotych jest, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, adekwatne do uchybienia, jakiego dopuścił się organ, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy, a nadto spełni rolę prewencyjną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia 2 sierpnia 2022 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi do Sądu) do dnia przekazania skargi i jej wpływu do Sądu w dniu 31 sierpnia 2022 r. Jednocześnie Sąd ten podkreślił, że wskazywany brak dostępu do skrzynki ePUAP organu, z uwagi na czasową nieobecność Dyrektora, jest irrelewantny z punktu widzenia dopełnienia obowiązku przekazania skargi do Sądu w ustawowym terminie. Organ winien tak zorganizować warunki bieżącego odbioru kierowanej do niego korespondencji elektronicznej, aby nie narażać się na zarzut działania ze zwłoką w zakresie spoczywających na nim obowiązków ustawowych. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Wojewódzki orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono, jak w pkt 2, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w P. L. Zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie: 1) art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że pomimo nadesłania przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po upływie terminu określonego w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p., ale przed wydaniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia, Sąd był uprawniony do nałożenia grzywny na Organ; 2) art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności bezpodstawne uznanie, że wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do uchybienia jakiego dopuścił się Organ. W oparciu o powyższe zarzuty Dyrektor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez obniżenie kwoty grzywny nałożonej na organ. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że dopełnienie przez organ obowiązku przekazania skargi do Sądu, choćby z uchybieniem terminu, ale zanim Sąd orzeknie w sprawie wymierzenia grzywny, czyni postępowanie w przedmiocie jej wymierzenia bezprzedmiotowym i powodować powinno jego umorzenie lub co najmniej istotnie obniżenie wysokości samej grzywny. W odpowiedzi na za zażalenie Stowarzyszenie wniosło o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego irrelewantne jest to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana w terminie do sądu. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Podmiot musi zatem przekazać skargę w terminie nakreślonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publiczne. W rozpoznawanej sprawie organ nie wykonał ustawowego, bezwzględnego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w przepisanym do tego terminie. Czynność tę wprawdzie wykonano, ale z przekroczeniem terminu o prawie 30 dni. Okoliczność, że akta i odpowiedź na skargę choć po terminie, ale przekazano do Sądu, nie wyłącza możliwości wymierzenia grzywny. Brana jest natomiast pod uwagę, podobnie jaki i przyczyny przekroczenia wyznaczonego przez ustawę terminu przy określaniu wysokości grzywny. W niniejszej sprawie – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest adekwatna do stopnia niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku, zwłaszcza z uwagi na okres przekroczenia ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.