VII SA/Wa 1515/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] w przedmiocie wydania uwierzytelnionej kopii dokumentu oddala skargę UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2021 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ("GINB", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia A W ("skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...] WINB") w przedmiocie wydania uwierzytelnionej kopii dokumentu Zaskarżone postanowienie zostało wydane w poniższym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ("PINB w [...]") prowadził postępowanie naprawcze w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Decyzją z [...] listopada 2020 r., znak: [...], PINB w [...] nałożył na A B i T B obowiązek wykonania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], następujących robót budowlanych: 1) zdemontować w poziomie strychu stolarkę okienną wbudowaną w ścianę budynku od strony działki nr [...]) wypełnić istniejący w poziomie strychu otwór okienny w ścianie budynku od strony działki nr [...] materiałem ściennym, np. murem z cegły grubości 12 cm, luksferami lub cegłą szklaną. Powyższe obowiązki PINB nakazał wykonać w terminie do dnia [...] czerwca 2021 r. Stroną tego postępowania był także skarżący A W. [...] WINB decyzją z [...] lutego 2021 r., znak; [...], w wyniku rozpoznania odwołania A W, utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że T B dostarczył "Szkic wyznaczenia projektowanych działek" sporządzony przez K K, z którego wynika, że linia graniczna pomiędzy w/w działkami o nr ew. [...] jest linią prostą. Pismem z [...] marca 2021 r. A W wniósł o wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu zatytułowanego "Szkic wyznaczenia projektowanych działek", sporządzonego przez K K. Wskazał, że ważnym interesem złożenia tego wniosku jest podejrzenie, że dokument ten został sfałszowany. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 74 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), odmówił wydania kserokopii żądanego dokumentu. Uzasadniając ww. postanowienie organ I instancji wskazał, że skarżący nie wykazał żadnego ważnego interesu, dla którego wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu byłoby niezbędne. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając błędną ocenę jego interesu. Podał, że podczas przeglądania akt w dniu [...] marca 2021 r. nie odnalazł dokumentu zatytułowanego "Szkic wyznaczenia projektowanych działek" sporządzonego przez K K, z którego wynikałoby, że granica pomiędzy działkami nr ew. [...] położonymi w [...] jest linią prostą. Również osoba udostępniająca akta nie wskazała takiego dokumentu. GINB, po rozpatrzeniu zażalenia, powołanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. "Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest uzasadnione ważnym interesem strony." GINB podzielił ocenę organu I instancji, wyjaśniając, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie świadczą o ważnym interesie w uzyskaniu odpisu. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podniósł, że podejrzenie sfałszowania dokumentu nie jest takim interesem. Wskazał, że akta administracyjne są udostępniane sądom i organom ścigania na ich żądanie, a nieposiadanie uwierzytelnionej kopii dokumentów nie stanowi przeszkody do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że odległość miejsca zamieszkania strony od siedziby organu nie wykazuje żadnego związku z kwestią ważnego interesu strony w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu. Zdaniem GINB, załączona do zażalenia kopia dokumentu zatytułowanego "Szkic wyznaczenia projektowanych działek" zdaje się odpowiadać dokumentowi znajdującemu się w aktach sprawy (karta 10 akt PINB w [...]). Wydaje się, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie nie do tego, czy dokument objęty wnioskiem istnieje, lecz czy wynika z niego, że granica między działkami nr [...] jest linią prostą. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art.78 § 1 k.p.a. poprzez niepodanie powodu dlaczego w dniu [...] marca 2021 r. w czasie zapoznawania się z aktami sprawy nie było dokumentu zatytułowanego "Szkic wyznaczenia projektowanych działek".; 2) naruszenie art. 68 § 1 k.p.a. poprzez nieodnotowanie w obecności skarżącego czynności, które zostały dokonane, tj. zapoznanie się z aktami sprawy oraz nieodnotowanie uwag jakie skarżący zgłosił; 3) naruszenie art. 66a § 1 i § 2 k.p.a. poprzez brak metryki sprawy, z której wynikałoby m.in. jakie dokumenty znajdują się w aktach. Skarżący podniósł, że wbrew ocenie GINB, spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy dokument objęty wnioskiem istnieje, bo wszystko wskazuje na to, że go nie ma albo jest ukryty. To może potwierdzać brak w aktach sprawy metryki (wykazu, jakie dokumenty znajdują się w aktach). Dalej skarżący stwierdził, że żadnego z przywoływanych wyroków sądów przez GINB nie można przenieść na grunt tej sprawy. Skarżący podkreślił, że dwa dokumenty pt. "Szkic wyznaczenia projektowanych działek" sporządzone przez K K, które były w aktach nie przedstawiają granicy prostej pomiędzy działkami o nr. [...] położonymi w [...]. Jeden z tych dokumentów "szkic nr 13" przedstawia granicę pomiędzy działkami nr [...], która jest łamana - taka, jaka jest od chwili nadania działki przodkom żony T B, i taka jest w chwili obecnej. Natomiast drugi dokument "szkic nr 14" łączy się ze "szkicem nr 13 i przedstawia przebieg granic pomiędzy działkami następnymi. Żaden z opisanych dokumentów nie jest dokumentem dostarczonym przez T B, na który powołał się [...] WINB, a potwierdził GINB. Wyjaśnia to pismo Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...]. Skarżący podkreślił, że jeżeli istnieje dokument, z którego wynika, że granica pomiędzy działką nr [...] położonymi w [...] przebiega w linii prostej, to skarżący wnosi o zobowiązanie [...] WINB lub organu I instancji o wysłanie kserokopii tego dokumentu (kserokopia może być nieuwierzytelniona), natomiast gdyby się okazało, że takiego dokumentu brak w aktach sprawy, wnosi o pociągnięcie do odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa osób odpowiedzialnych za fałszowanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i uzasadnienia postanowienia organu I instancji z [...] kwietnia 2021 r. W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Jak stanowi natomiast art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje zatem dwa odrębne uprawnienia w zakresie dostępu strony do dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Pierwsze uprawnienie, wyrażone w art. 73 § 1 k.p.a., obejmuje zaznajomienie się strony z aktami sprawy oraz utrwalenie zawartych tam dokumentów na własne potrzeby – co stosownie do treści tego przepisu nie wymaga spełnienia przez stronę żadnych dodatkowych wymogów. Organ administracji nie może – co do zasady – ograniczać stronie takiego dostępu do akt sprawy. Drugie uprawnienie, uregulowane w art. 73 § 2 k.p.a., odnosi się do szczególnej formy dostępu do akt sprawy, sprowadzającej się do uzyskania przez stronę uwierzytelnienia dokumentu znajdującego się w tychże aktach, co wymaga już jednak wykazania przez stronę ważnego interesu, który uzasadnia tego rodzaju dostęp do akt. Podstawową formą, nieograniczoną w istocie koniecznością spełnienia przez stronę dodatkowych wymogów, pozostaje wobec tego wgląd do akt sprawy i pozyskanie z nich nieuwierzytelnionych kopii lub odpisów, natomiast ich uwierzytelnienie albo wydanie przez organ już uwierzytelnionych odpisów nabiera w tym względzie charakteru wyjątkowego, jako że realizacja ostatnio wspomnianego uprawnienia uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Pojęcie "ważnego interesu strony", o którym stanowi art. 73 § 2 k.p.a., nie zostało w ustawie zdefiniowane, wobec czego rozpatrując zgłoszone na podstawie tego przepisu żądanie, organ administracji w każdym zindywidualizowanym przypadku powinien dokonać własnej oceny, czy w danej sprawie taki ważny interes zaistniał. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela ogólnej tezy, że jako "ważny interes strony" z art. 73 § 2 k.p.a. może być potraktowana już sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które mogą być wykorzystywane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza tą sprawą. Gdyby ustawodawca chciał uzależnić uprawnienie strony do domagania się uwierzytelnionych odpisów od samej potrzeby ich posiadania przez stronę, to zapewne nie wprowadzałby dodatkowego wymogu, aby strona uzasadniła, iż ma ważny interes w ich uzyskaniu, lecz ograniczyłby brzmienie art. 73 § 2 k.p.a. do samego uprawnienia strony do posiadania tych dokumentów, rezygnując tym samym z jakichkolwiek ograniczeń w możliwości ich żądania (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2063/10, (dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie dodatkowe ograniczenie – w postaci wymogu wykazania "ważnego interesu" – ustawodawca jednak wprowadził. Skarżący A W, zdaniem organów, wymogu tego nie wypełnił, co musiało skutkować niemożnością uzyskania uwierzytelnionego odpisu z akt administracyjnych. Stanowisko organów Sąd rozpoznający sprawę podziela. Skarżący w istocie nie uzasadnił bowiem wystąpienia przesłanki "ważnego interesu strony" z art. 73 § 2 k.p.a. Uzasadnienie zaistnienia takiego interesu "podejrzeniem, że dokument został sfałszowany" (tak skarżący stwierdził we wniosku) – nie może być uznane w tym względzie za wystarczające. Słusznie więc GINB wskazał, że nieposiadanie uwierzytelnionej kopii takiego dokumentu przez skarżącego nie stanowi przeszkody do złożenia zawiadomienia do organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (sfałszowania takiego dokumentu). W kontekście niniejszej sprawy, nie sposób przyjąć, aby wyłącznie wydanie skarżącemu uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy stanowiło skuteczną metodę realizacji przysługujących mu uprawnień procesowych. Cele które skarżący chce w ten sposób osiągnąć mogą być zrealizowane poprzez uzyskanie przez skarżącego dostępu do akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a., a następnie w razie podejrzenia sfałszowania dokumentu (jak zaznaczył we wniosku) skorzystanie z zawiadomienia do organów ścigania. Zresztą, jak wskazał skarżący, w dniu [...] marca 2021 r., zapoznał się z aktami postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] lutego 2021 r., na swój wniosek. Zdaniem skarżącego dokumenty z tych akt, tj. szkic 13 i szkic 14 ("Szkic wyznaczenia projektowanych działek" sporządzony przez K K), nie przedstawiają granicy prostej pomiędzy działkami o nr [...] położonymi w [...]. Takie też jest stanowisko co do stanu faktycznego samego skarżącego, a na tą okoliczność powołał pismo Wydziału Geodezji i Kartografii z [...] maja 2021 r. [...] WINB odwołując się w decyzji także do "Szkicu (...) stwierdził zaś że, linia graniczna pomiędzy ww. działkami jest linią prostą. Słusznie więc GINB ocenił, że w istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się nie do tego, czy dokument objęty wnioskiem (szkic ) istnieje, lecz do tego jak został przez [...] WINB oceniony. Skarżący zaprzecza bowiem że granica między działkami nr [...], wynikająca ze szkiców z akt sprawy, jest linią prostą. Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.