I GSK 1125/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r., [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 157/21 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 157/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Pismem z [...] listopada 2021 r. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "ppsa") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77). Przy czym instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania. W przedmiotowej sprawie zasadniczy problem sprowadza się zatem do oceny, czy możliwe jest w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Należy podkreślić, że wskazany przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego, stosownie do treści art. 61 p.p.s.a., należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (vide T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz." W-wa 2005, str. 206). W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym aktem jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję ZUS z [...] czerwca 2020 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Należy zauważyć, że z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wynika nałożenie na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Tego rodzaju decyzja nie ustala wysokości należności z tytułu ww. składek, ponieważ nie jest to decyzja o tzw. charakterze "wymiarowym". Zaskarżony akt jest decyzją odmowną, które to decyzje co do zasady nie mają cechy wykonalności. Obowiązek świadczenia w postaci należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie wynika z decyzji o odmowie umorzenia tychże należności, lecz ze złożonych wcześniej przez płatnika deklaracji albo decyzji ZUS, ustalającej prawidłową wysokość tego rodzaju należności. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie powstałych wcześniej należności nie wykreowało więc nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2035/17, z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 542/10; z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1392/13, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] brak jest przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.