III OZ 800/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 197/21 o odrzuceniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 13 stycznia 2021 r., A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], dalej jako "Spółka", złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej. W wykonaniu zarządzeń z 18 lutego 2021 r. oraz 22 lutego 2021 r., (k. 1 i 17 akt sądowych), pismami z [...] lutego 2021 r., skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut) oraz uiszczenie wpisu od skargi. Korespondencję zawierającą powyższe wezwania wysłano na wskazany przez skarżącego w skardze adres (ul. [...]). Pismo to, po dwukrotnym awizowaniu w dniach [...] marca 2021 r. oraz [...] marca 2021 r., zostało zwrócone do sądu z adnotacją o jego niepodjęciu w przewidzianym prawem terminie. W konsekwencji wezwanie zostało uznane za doręczone w dniu 15 marca 2021 r., w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Zakreślony w ten sposób termin do uzupełnienia braków skargi, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a., upłynął bezskutecznie 22 marca 2021 r. Wskutek powyższych okoliczności zaskarżonym postanowieniem z 12 kwietnia 2021 r., WSA odrzucił skargę Spółki – wobec nieuzupełnienia jej braków w zakreślonym terminie. Po doręczeniu pisma zawierającego postanowienie WSA z 12 kwietnia 2021 r., skarżąca Spółka, pismami z 23 kwietnia 2021 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu oraz zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia Spółka wskazała na nieprawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi przez Pocztę Polską, podnosząc tożsame okoliczności jak w złożonym wniosku o przywrócenie terminu (w istocie skarżąca Spółka złożyła dwa tożsame pisma, jedno nazywając wnioskiem o przywrócenie, a drugie zażaleniem). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. polega na przedstawieniu dokumentu, z którego wynikałoby takie umocowanie. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Nieuzupełnienie takiego braku formalnego, poprzez nieprzedłożenie stosownego dokumentu w wyznaczonym terminie, obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W oparciu zaś o art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a., jest m. in. skarga. Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113, ze zm.), dalej jako "prawo pocztowe", przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Z kolei stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy (zgodny z art. 65 § 2 p.p.s.a.) doręczyć pismo sądowe należy zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1222, ze zm.), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu prawa pocztowego albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo urzędzie gminy. W myśl natomiast § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdzają przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Analogiczny tryb postępowania stosuje się w przypadku powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma, z tym, że na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki doręczający zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego opisany powyżej tryb doręczania przesyłek sądowych został w tej sprawie zastosowany prawidłowo. Potwierdza to znajdująca się w aktach sprawy przesyłka, zwrócona przez operatora pocztowego, zawierająca kierowane do skarżącego przez sąd pierwszej instancji wezwanie. Jak zostało już wskazane, korespondencję zawierającą wezwanie wysłano na adres wskazany w skardze. W treści dołączonego do spornej przesyłki formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru wypełniono pkt 2 tego dokumentu, informujący o tym, że przesyłki nie doręczono w sposób określony w pkt 1 (tj. adresatowi lub innym zrównanym z nim podmiotom), przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej o czym powiadomiono adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Jednocześnie na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki zamieszczono zapis informujący o awizowaniu [...] marca 2021 r., opatrzony podpisem i odciskiem pieczęci - datownika placówki pocztowej. Odnotowano również fakt powtórnego zawiadomienia skarżącego o możliwości odbioru ww. przesyłki w placówce pocztowej, o czym świadczy dopisek "Awizowano powtórnie " z pieczęcią z datą [...] marca 2021 r., opatrzoną parafą oraz odciskiem pieczęci. Na kopercie znajduje się również informacja o zwrocie przesyłki z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Powyższe dane pokrywają się z informacjami umieszczonymi w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Uznać więc należy, że w rozpoznawanej sprawie tryb doręczenia zastępczego został zastosowany prawidłowo, wobec czego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało zasadnie uznane za doręczone Spółce w dniu 15 marca 2021 r., a zatem termin na uzupełnienie braków skargi upływał 22 marca 2021 r. Nieuczynienie zadość wezwaniu skutkowało natomiast odrzuceniem skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skarżącego nie jest wystarczająca do obalenia tzw. fikcji prawnej doręczenia i należy uznać ją za niewystarczającą. Skarżąca Spółka, poza ogólnym stwierdzeniem, że awiza odnalezione zostały pod drzwiami sąsiada spółki w dniu [...] marca 2021 r., a [...] marca 2021 r., osoba zarządzająca biurem wystąpiła do Poczty Polskiej o ustalenie pełnych numerów przesyłek poleconych, "bo dostępne były tylko ostatnie cztery cyfry, a reklamacja i ustalenie zwrotu jest możliwe tylko na podstawie numeru pełnego" nie przedstawił informacji, które mogłyby uprawdopodobnić te twierdzenia (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2019 r., I FZ 103/19). Przede wszystkim nie wskazała (również pomimo pisma WSA z 9 lipca 2021 r., w którym sąd pierwszej instancji zwrócił się do niej o wyjaśnienie czy Spółka wystąpiła do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją w związku z rzekomo nieprawidłowym doręczeniem przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi w powyższej sprawie – a jeśli tak – do nadesłania odpisu/kserokopii reklamacji oraz odpowiedzi/sposobu załatwienia reklamacji, wskazując, że wezwanie należy wykonać w terminie 7 dni licząc od dnia jego doręczenia pod rygorem uznania, że Spółka nie składała reklamacji dotyczącej doręczenia skierowanej do niej w przedmiotowej sprawie przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi) czy wystosowała w tej sprawie reklamację do Poczty Polskiej, a w sprawie brak dowodów, które potwierdziłyby twierdzenia, że to poczta uchybiła swoim obowiązkom, a tym samym przepisom regulującym doręczanie przesyłek pocztowych. Twierdzenie skarżącego o błędach popełnionych podczas awizowania przesyłek jest okolicznością niewystarczającą wobec nie budzących wątpliwości adnotacji i pieczątek pracowników operatora pocztowego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.