Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I ACa 260/20

Sądy powszechne2021-10-06
Sygnatura
I ACa 260/20
Data orzeczenia
2021-10-06
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Grzegorz Krężołek (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs<sup> <!-- -->9 </sup>ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)</p> <p>Sygn. akt I ACa 260/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 października 2021 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Grzegorz Krężołek</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Iwona Mrazek</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. Ż.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> </p> <p>przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I C 1591/17</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> zasądza od strony pozwanej Gminy Miejskiej <span class="anon-block">(...)</span> tytułem kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->powoda <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> kwotę 4.050 zł ( cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) a na rzecz powódki <span class="anon-block">E. Ż.</span> kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) . </strong> </p> <p>SSA Grzegorz Krężołek</p> <p>Sygn. akt : I ACa 260/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie skierowanym przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">(...)</span> powodowie <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span>, domagali zasądzenia na ich rzecz solidarnie kwoty 140.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty, a także obciążenia strony przeciwnej kosztami procesu.</p> <p>Uzasadniając żądanie podnosili , iż są współwłaścicielami <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>, dla której Sąd Rejonowy dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. Nieruchomość znajduje się od wielu lat w granicach obszaru przeznaczonego pod zabudowę. W 2016 roku powodowie otrzymali z Urzędu Miasta <span class="anon-block">K.</span> wypis i wyrys z obowiązującego od 31 grudnia 1994r do 31 grudnia 2002r Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span> zatwierdzonego Uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 16.11.1994 r., który obejmował teren na którym znajduje się ich realność. Wynikało z zapisów planu , iż była położona w obszarze mieszkaniowym – <span class="anon-block">(...)</span> o symbolu <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Zatwierdzony uchwałą <span class="anon-block">(...)</span>Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 5 grudnia 2012 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zmienił wprawdzie mieszkaniowego przeznaczenia ich realności ale wprowadził , dotąd nie istniejącą, linię zabudowy uniemożliwiającą zabudowę znacznej części ich <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p> <p>Powodowie pismem z dnia 9 grudnia 2016 r. wezwali stronę pozwaną do ustalenia i wypłaty odszkodowania wyrównującego szkodę spowodowaną wejściem w życie planu i wynikającym z jego postanowień zmniejszeniem wartości nieruchomości. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>.</p> <p>W swoim odmowym stanowisku Gmina argumentowała , iż nie wykazali aby w związku z uchwaleniem planu miejscowego korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.</p> <p>Powodowie podkreślili , iż w okresie tzw. „ luki planistycznej „ działka na <span class="anon-block">(...)</span>była wykorzystywana zgodnie ze swoim przeznaczeniem, czyli na cele mieszkaniowe, a ich prawo własności doznało ograniczenia w zakresie możliwości jego dalszego w sten sposób wykorzystywania właśnie z uwagi na treść postanowień nowego planu [ wobec wprowadzenia nim linii zabudowy na obszarze na którym jest położona ].</p> <p>Odpowiadając na pozew strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia powodów kosztami postępowania.</p> <p>W swoim stanowisku podnosiła , iż na powodach ciąży obowiązek udowodnienia , że dotychczasowe przeznaczenie lub faktyczny sposób korzystania z nieruchomości uległy zmianie na skutek uchwalenia lub zmiany planu oraz, że jego wejście w życie spowodowało rzeczywistą szkodę w ich majątku.</p> <p>Nie sprostali temu obowiązkowi. Wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2012r nie zmieniło przeznaczenia ich nieruchomości. Może być i jest w dalszym ciągu wykorzystywana na cele mieszkaniowe.</p> <p>Wcześniej , w oparciu o plan poprzedni dla tego terenu , obowiązujący do 31 grudnia 2002r przedmiot ich własności nie mógł być zabudowany na całej powierzchni . Zabudowa była możliwa z ograniczeniami w postaci maksymalnej wysokości do 13m nad poziom terenu oraz przy zachowaniu intensywności zabudowy (netto) 0,4-0,85 , liczonej w granicach projektu zagospodarowania działki.</p> <p>Powodowie nie przedstawili także żadnych decyzji czy zezwoleń administracyjnych, wydanych w okresie przed wejściem w życie obowiązującego planu, celem potwierdzenia rzeczywistej szkody powstałej na skutek jego wejścia w życie.</p> <p>Strona pozwana podkreśliła , że pomiędzy 1 stycznia 2003r , a wejściem w życie planu z 2012r na obszarze „ <span class="anon-block">Osiedla (...)</span> , gdzie położona jest nieruchomość powodów , nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania i dlatego żądający odszkodowania nietrafnie odwołują do postanowień planu poprzedniego jako argumentu za zasadnością ich roszczenia.</p> <p>Ponieważ plan we wskazanym okresie nie obowiązywał, to doniosłe jest nie przeznaczenie nieruchomości ale sposób jej faktycznego użytkowania , który w przypadku <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span>, na skutek wejścia w życie planu nie zmienił się. Potwierdzenie takiego stanu rzeczy wyklucza zasadność zgłoszonego roszczenia.</p> <p>Ponadto strona pozwana argumentowała , iż dla rozstrzygnięcia istotna jest nowelizacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ()">ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> , obowiązująca od dnia 1 stycznia 2018 r.</p> <p>Ustawodawca dokonując tej nowelizacji , w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 37;art. 37 ust. 11;art. 37 ust. 11 pkt. 1 u)">art. 37 ust. 11 pkt 1 u.p.z.p.</a> sformułował podstawy określania wartości nieruchomości, w sytuacji gdy na skutek uchwalenia planu miejscowego dla terenów dotychczas nieobjętych nim , niemożliwe lub istotne ograniczone stało się dalsze faktyczne użytkowanie terenu i gruntu w sposób zgodny z mającym miejsce w dniu uchwalenia planu faktycznym użytkowaniem, wartość nieruchomości określa się na podstawie wyłącznie faktycznego użytkowania terenu i gruntu. Pojęcie dotychczasowego korzystania odnosi się wyłącznie do faktycznego użytkowania terenu, a więc brak jest możliwości uwzględniania jakichkolwiek potencjalnych możliwości w zakresie korzystania z nieruchomości.</p> <p>Odnosząc się do tych argumentów powodowie , podtrzymując swoje stanowisko procesowe , podnosili dodatkowo, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 36;art. 37 u)">art. 36 i 37 u.p.z.p.</a> sama możliwość właściciela wykorzystywania rzeczy w określony sposób jest jego prawem podmiotowym wywodzącym się z prawa własności. Pojęcie dotychczasowego przeznaczenia oznacza przeznaczenie zgodne z poprzednim planem zagospodarowania, bowiem należy uczynić założenie ciągłości planistycznej.</p> <p>Ich zdaniem roszczenie odszkodowawcze jest uzasadnione albowiem po ich stronie ma miejsce druga z opisanych przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> sytuacja , w postaci uniemożliwienia bądź istotnego ograniczenie korzystania z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem.</p> <p>Aktualny plan, w tym przede wszystkim sposób wyznaczenia linii zabudowy powoduje, że nie jest możliwe korzystanie z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem – jako działki budowlanej.</p> <p>Planowali rozbudowę domu na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> , a nawet podjęli już faktyczne działania z tym związane , występując o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Wejście w życie planu z 2012r przerwało ten proces, a co więcej uniemożliwiło planowaną inwestycję. Tylko na skutek ograniczeń wynikających z postanowień m.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">p.z.p.</a> dla „ <span class="anon-block">Osiedla (...)</span> „ znaczna część działki mimo, że formalnie ma przeznaczenie budowane nie może być w ten sposób wykorzystana.</p> <p>Powodowie zakwestionowali stanowisko Gminy co do zastosowania dla oceny ich roszczenia znowelizowanych przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ()">ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>, obowiązujących od 1 stycznia 2018r.</p> <p>Podkreślili też , że na ich sytuację nie miałaby istotnego wpływu decyzja o warunkach zabudowy określająca linię zabudowy, bowiem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031641588" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 (§ 4;§ 4 ust. 1)">§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego</a>, obowiązującą linię nowej zabudowy na działce wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Z uchwalonego planu miejscowego wynika natomiast linia od strony <span class="anon-block">ul. (...)</span> jak i tego rodzaju linia , biegnąca prostopadle do tej ulicy . I to jej ustanowienie wyłącza obecnie zabudowę ich nieruchomości.</p> <p>Twierdzili , że przystąpili do realizacji inwestycji rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego także poprzez uzyskanie warunków przyłączenia sieci gazowej określenia możliwości przyłączenia sieci elektroenergetycznej, zasilenia w wodę i odprowadzania ścieków. Postepowanie administracyjne w przedmiocie ich wydania na ich wniosek warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostało wszczęte ale wobec wejścia w życie miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego dla „ <span class="anon-block">Osiedla (...)</span> „ zostało umorzone postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013r.</p> <p>Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2019r , Sąd Okręgowy w Krakowie :</p> <p>-zasądził od strony pozwanej Gminy Miejskiej <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz:</p> <p>powódki <span class="anon-block">E. Ż.</span> kwotę 42.916,67 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 19 września 2017 r. do dnia zapłaty;</p> <p>powoda <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> kwotę 60.083,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 19 września 2017 r. do dnia zapłaty[ pkt I],</p> <p>- w pozostałej części powództwo oddalił[ pkt II],</p> <p>- zasądził od pozwanej Gminy Miejskiej <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">E. Ż.</span> <br/>i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> kwoty po 5194 zł , tytułem kosztów procesu [ pkt III] oraz ,</p> <p>-nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie tytułem nieuiszczonych wydatków sądowych, od każdego z powodów kwoty po 380,83 zł , a od strony pozwanej 667,77 zł [ pkt IV sentencji wyroku ].</p> <p>Za okoliczności niesporne pomiędzy stronami Sąd Okręgowy uznał następujące fakty:</p> <p>Powodowie <span class="anon-block">E. Ż.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> są współwłaścicielami <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span>, obręb <span class="anon-block">(...)</span>, dla której Sąd Rejonowy dla<span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. <span class="anon-block">E. Ż.</span> przysługuje udział 5/12, a <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> udział 7/12 w jej współwłasności.</p> <p>W okresie od 31.12.1994 r. do 1.01.2003 r. zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span>, zatwierdzonego Uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span>Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 16.11.1994 r., działka powodów znajdowała się w Obszarze Mieszkaniowym – <span class="anon-block">(...)</span> o symbolu <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Ich nieruchomość w okresie do 2 stycznia 2003 r. do 14 stycznia 2013 r. nie podlegała ustaleniom żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym okresie znajdowała się ona w obszarze obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 3 marca 2010 r. (przyjętego uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> nr<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 6 kwietnia 2003 r., zmienionej uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 3 marca 2010 r.). Zgodnie z jego założeniami była położona na ternach o przeważającej funkcji mieszkaniowej o niskiej intensywności – obszar oznaczony symbolem <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W dniu 14 stycznia 2013 r. działka powodów objęta została miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” zatwierdzonym uchwałą <span class="anon-block">(...)</span>Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 5 grudnia 2012 r. Zgodnie z postanowieniami planu nieruchomość znajdowała się w obszarze terenów zabudowy mieszkaniowej niskiej – obszar oznaczony w planie symbolem <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” nie zmienił jej mieszkaniowego przeznaczenia ale wprowadził ograniczenie w postaci linii zabudowy. Powodowie wykorzystywali przedmiot swojej własności na cele mieszkaniowe , zarówno w okresie obowiązywania planu poprzedniego ,w okresie gdy ten teren nie był takim aktem objęty , jak i obecnie , podczas obowiązywania planu z 2012r.</p> <p>Powodowie w dniu 9 grudnia 2016r wezwali stronę pozwaną do ustalenia i wypłaty odszkodowania , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r.</a> </p> <p>Strona pozwana odmówiła spełnienia tego świadczenia argumentując , że współwłaściciele <span class="anon-block">działki nr (...)</span> nie wykazali, aby w związku z uchwaleniem planu miejscowego korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.</p> <p>W zakresie okoliczności spornych Sąd I instancji ustalił , że <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span>, przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” planowali rozbudowę budynku mieszkalnego (w szerz).</p> <p>Uzyskali w związku z planowaną inwestycją warunki przyłączenia do sieci gazowej z dnia 13 marca 2012 r., oświadczenie o możliwości przyłączenia do sieci elektromagnetycznej z dnia 19 marca 2012 r., oświadczenie <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zasilania w wodę i odprowadzania ścieków z dnia 26 marca 2012 r.</p> <p>Następnie złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. .Postępowanie administracyjne zostało wszczęte dniu 14 listopada 2012 r. Dotyczyło ono wydania warunków zabudowy dla inwestycji „<em> <!-- --> Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz.<span class="anon-block">(...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">K.</span> </em>”.</p> <p>Decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 14 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta <span class="anon-block">K.</span> umorzył to postępowanie wskazując, iż brak jest podstaw do ustalania warunków zabudowy bowiem teren objęty wnioskiem położony jest w obszarze obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” obowiązującego od dnia 14 stycznia 2013 r.</p> <p>Wprowadzona przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedla (...)</span>” linia zabudowy spowodowała brak możliwości zabudowy powierzchni 245 m<sup> <!-- -->2</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, przy uwzględnieniu linii zabudowy istniejącego budynku oraz wymaganych przez przepisy szczególne odległości od granic działki a także intensywności zabudowy.</p> <p>Skutkiem wejścia w życie planu z tak określoną linią zabudowy , wartość nieruchomości powodów uległa zmniejszeniu o kwotę 103 000 złotych , w porównaniu z jej wartością sprzed jego wejścia w życie.</p> <p>Ocenę prawną roszczenia powodów , które Sąd I instancji uznał za w znacznej części uzasadnione , oparł na stwierdzeniach i wnioskach prawnych , które można podsumować w następujący sposób :</p> <p>a/ zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>, w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu (dalej: u.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">p.z.p.</a>), jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.</p> <p>Z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń wynika, iż powodowie zamierzali rozbudować znajdujący się na przedmiotowej działce budynek mieszkalny w związku z czym po otrzymaniu warunków przyłączenia sieci gazowej, elektromagnetycznej oraz wody, wystąpili o ustalenie warunków zabudowy. Postępowanie zostało jednakże umorzone w dniu 14 stycznia 2013 r., w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” obowiązującego od dnia 14 stycznia 2013 r., którym została objęta także nieruchomość <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> ,</p> <p>b/ na skutek wejścia w życie planu , rozbudowa budynku na działce powodów , zgodna z ich zamierzeniami okazała się niemożliwa albowiem wprowadzono linię zabudowy, która wykluczała ją , wyłączając zabudowę na powierzchni 245 m<sup> <!-- -->2 </sup> jej powierzchni.</p> <p>Te okoliczności uzasadniają wniosek , iż wejście w życie planu doprowadziło do uniemożliwienia powodom korzystania z nieruchomości zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1 u)">art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.</a>,</p> <p>c/ pojęcie korzystania z nieruchomości z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem obejmuje możliwość realizacji określonych projektów lub zamierzeń i nie ogranicza się do sytuacji, w których właściciel podjął już konkretne działania faktyczne lub prawne, zmierzające do ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości. Na równi z dotychczasowym faktycznym korzystaniem z nieruchomości traktuje się sposób korzystania potencjalnie dopuszczalny.</p> <p>Wobec tego bezzasadny jest zarzut strony pozwanej, że skoro powodowie przez wejściem planuz 2012 r w życie nie korzystali z nieruchomości w ten właśnie sposób – poprzez dokonywania zabudowy gruntu i biorąc pod uwagę fakt, iż sposób korzystania z działki, tak zarówno przed tą datą jak i po jego wprowadzeniu, nie uległ zmianie, żądanie pozwu nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W tym zakresie wskazać należy, iż okoliczność, że do tej pory działka powodów nie była w ten sposób wykorzystywana nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przesłankę zasądzenia odszkodowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1 u)">art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.</a>, w postaci zmiany sposobu korzystania z nieruchomości[ na skutek wejścia w życie postanowień m.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">p.z.p.</a> ] należy rozumieć w ten sposób, iż chodzi nie o faktyczną zmianę sposobu korzystania z nieruchomości, ale o zmianę możliwości w sposobie korzystania .</p> <p>Przy tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36)">art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> dotyczy także takiej sytuacji, w której stronie, [ ubiegającej się o odszkodowanie ] przysługiwało wynikające z prawa własności uprawnienie do korzystania z nieruchomości w określony sposób, nawet jeśli właściciel z uprawnienia tego nie korzystał.</p> <p>Ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z nieruchomości w sposób, w który nieruchomość dotychczas nie była wykorzystywana lecz potencjalnie mogła być wykorzystana zgodnie ze swoim przeznaczeniem, godzi w prawo własności,</p> <p>d/ bezpośrednio przed wejściem w życie miejscowego planu „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” nieruchomość powodów objęta była studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 3 marca 2010 r. i według przyjętych w nim założeń znajdowała się na terenach o przeważającej funkcji mieszkaniowej o niskiej intensywności – obszar oznaczony symbolem <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, podstawą uzyskania pozwolenia na budowę i późniejszą realizację inwestycji jest decyzja o warunkach zabudowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 59 u)">art. 59 u.p.z.p.</a>).</p> <p>Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego w 2012 r. powodowie złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy, podjęli zatem realne działania zmierzające do faktycznego wykorzystania należącej do nich nieruchomości zgodnie z jej przeznaczaniem, zaś to wprowadzenie miejscowego planu „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>” uniemożliwiło im realizację planowanej inwestycji w związku z wytyczeniem linii zabudowy.</p> <p>W ocenie Sądu I instancji skoro zgodnie ze Studium można było wykorzystać działkę na cele mieszkaniowe bez ograniczeń dotyczących linii zabudowy, to oznacza to, że uchwalenie planu z 2012r. spowodowało niemożność zabudowy znacznej części działki,</p> <p>e/ niezasadny jest zarzut Gminy Miejskiej <span class="anon-block">(...)</span> zgodnie z którym przeciwnicy procesowi niezasadnie powoływali się postanowienia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span>, bowiem ten przestał obowiązywać w dniu 1 stycznia 2003 r. / właściwie 31 grudnia 2002 r /i w dniu wejścia w życie obowiązującego planu, nieruchomość powodów nie była objęta żadnym tego rodzaju aktem prawa miejscowego.</p> <p>Obywatel nie może ponosić ujemnych skutków związanych z zaistnieniem „luki planistycznej” Gdyby nawet przyjąć, że w okresie gdy nie obowiązywał plan, nie można było wykorzystać działki we wskazany sposób, należałoby się odnieść właśnie do poprzedniego planu. W tym zakresie zakres ograniczeń wprowadzony nowym planem, tak zarówno w odniesieniu do Studium jak i planu ogólnego obowiązującego od 31 grudnia 1994 r., byłby taki sam.</p> <p>Niewątpliwym jest zatem, iż po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">Osiedle (...)</span>”, w którym wprowadzono linię zabudowy, niemożliwym stało się zrealizowanie planowanej przez powodów inwestycji .</p> <p>Skoro zarówno na gruncie poprzednio obowiązującego planu miejscowego planu jak i Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span> ich nieruchomość miała przewidziany kierunek zagospodarowania jako obszar przeznaczony do zabudowy mieszkalnej - bez ograniczenia linią zabudowy to mieli potencjalną - ale i realną - możliwość zabudowy tej działki.</p> <p>O możliwości przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową nie decyduje to , czy zabudowa taka faktycznie istnieje i czy jest już realizowana, jak też czy wydano decyzję o warunkach zabudowy, ale to, czy taka zabudowa na danym terenie jest dopuszczalna. Taki wniosek został także potwierdzony w opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości, w której stwierdzono, iż wprowadzona linia zabudowy spowodowała brak możliwości zabudowy <span class="anon-block">działki nr (...)</span> na powierzchni 245 m<sup> <!-- -->2</sup>.,</p> <p>f/ zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1 u)">art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.</a> wysokość odszkodowania określona została jako odszkodowanie za „szkodę rzeczywistą”, a zatem za stratę którą poniósł poszkodowany . Polega ona na obniżeniu wartości nieruchomości, która pozostaje w bezpośrednim związku ze zmianą jej przeznaczenia.</p> <p>Określenie jej rozmiarów zależy i jest pochodną ustalenia wpływu działań planistycznych na wartość nieruchomości, z uwagi na ograniczenie celów możliwych do realizacji na niej.</p> <p>W rozstrzyganej sprawie , na podstawie opinii biegłego, biorąc pod rozwagę stan nieruchomości powodów sprzed wejścia w życie planu z 2012r , zmniejszenie to wynosi 103 000 złotych,</p> <p>g/ niezasadny jest zarzut strony pozwanej odwołujący się do zmiany legislacyjnej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ()">ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> , obowiązującej od 1 stycznia 2018r.</p> <p>Sąd Okręgowy za Sądem Najwyższym i wyrażonym przez niego poglądem zawartym w orzeczeniu z dnia 4 kwietnia 2019r - sygn. III CSK 265/18 , uznał , iż wprowadzony wówczas do porządku prawnego przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 37;art. 37 ust. 11)">art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>- w nowym brzmieniu - nie ma do oceny roszczenia <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span>- zastosowania,</p> <p>h/ Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia po stronie powodów solidarności czynnej, stąd też żądanie zasądzenia w ten sposób odszkodowania na ich rzecz , ocenił jako nieuzasadnione.</p> <p>Każdy z uprawnionych może domagać się odszkodowania w wysokości przysługującego mu udziału we współwłasności nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, tj. powódka <span class="anon-block">E. Ż.</span> w wysokości 5/12 a powód <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> 7/12.</p> <p>Przy przyjęciu tego założenia Sąd zasądził na rzecz każdego z uprawnionych kwoty odpowiadające iloczynowi sumy 103 000 złotych oraz jego udziału w prawie własności nieruchomości wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 19 września 2017 r. do dnia zapłaty.</p> <p>W pozostałym zakresie roszczenie zgłoszone w pozwie, jako nieuzasadnione , zostało oddalone.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> , w ramach zastosowania której Sąd rozdzielił je pomiędzy stronami sporu stosunkowo , biorąc pod rozwagę w jakim zakresie powodowie wykazali zasadność roszczenia i w jakim strona przeciwna skutecznie obroniła się przed nim [74 % : 26 %]</p> <p>W motywach wskazane zostały szczegóły rozliczenia opartego na tym założeniu. Nie pokrytą dotąd częścią wydatków związanych z postępowaniem , wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa , strony sporu zostały obciążone, przy zastosowaniu tej samej proporcji , na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</p> <p>Apelacją od tego orzeczenia Gmina Miejska <span class="anon-block">(...)</span> objęła punkty I , III I IV jego sentencji , we wniosku środka odwoławczego domagając się wydania przez Sąd Apelacyjny wyroku reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone w całości , a każdy z powodów odrębnie obciążony na rzecz skarżącej kosztami procesu procesu i postępowania przed Sądem II instancji.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :</p> <p>- sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego . Podnoszonej nieprawidłowości skarżąca upatrywała w przyjęciu przez Sąd Okręgowy , iż :</p> <p>a/ na podstawie uprzedniego ogólnego planu zagospodarowania Miasta <span class="anon-block">K.</span> z 1994r., dla terenu na którym znajduje się nieruchomość powodów , mieli oni nieograniczoną w żaden sposób możliwość jej zabudowy o charakterze mieszkaniowym mino , iż ograniczenia te - wskazane szczegółowo przez Gminę w motywach zarzutu - istniały , a ustalanie linii zabudowy było dokonywane dopiero w indywidualnych decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,</p> <p>b/ postanowienia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">K.</span> z 2010r umożliwiały taką nieograniczoną zabudowę tej nieruchomości , w warunkach gdy Studium nie będąc aktem prawa miejscowego , nie stanowi źródła ustanawiania takich ograniczeń ani żadnych uprawnień dla właścicieli nieruchomości położonych na terenie , którego dotyczy . Jego założenia nie są też wiążącymi wskazaniami dla treści decyzji administracyjnych o w.z. i zt.,</p> <p>c/ ograniczenie zabudowy nieruchomości powodów dotyczyło powierzchni 245 m. kw. chociaż z dowodów , które zgłosili nie wynika ani takie ograniczenie ani przyjęty przez Sąd I instancji jego wymiar powierzchniowy,</p> <p>d/ samo złożenie wniosku o wydanie decyzji o takich warunkach zabudowy przesądzało o tym , że będzie ona miała z punktu widzenia zamierzenia inwestycyjnego powodów pozytywną treść , a wejście w życie planu miejscowego zniweczyło taką możliwość ,</p> <p>e/ w nieprawidłowym określeniu przez Sąd Okręgowy skali zmniejszenia się wartości nieruchomości powodów mimo , że dowody zgromadzone w sprawie nie dawały dla niego wystarczających podstaw,</p> <p>- błędu w ustaleniach faktycznych , który był konsekwencją nieprawidłowej oceny dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">R. A.</span> i na podstawie jej wniosków przyjęcie rozmiaru zmniejszenia się wartości <span class="anon-block">działki nr (...)</span> na skutek wejścia w życie planu z 2012r,</p> <p>- naruszenia prawa procesowego , a to :</p> <p>1/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 par. 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> , wobec bezzasadnego przerzucenia na biegłego dokonania części ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia przezeń wykładni norm prawa materialnego mających dla oceny roszczenia zgłoszonego w pozwie doniosłe znaczenie mimo , iż jest to wyłączna kompetencja Sądu I instancji oraz oparcia na wnioskach jego opracowania , w sposób bezkrytyczny , orzeczenia objętego apelacją,</p> <p>2/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, w następstwie przerzucenia na stronę skarżącą obowiązku dowodzenia okoliczności faktycznych okoliczności faktycznych , które miały potwierdzać zasadności powództwa ,</p> <p>- naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>.</p> <p>Nieprawidłowości tej strona pozwana upatrywała w stanowisku Sądu niższej instancji , przyjmując , iż uznał on , że</p> <p>I/ ocenę tego, czy nieruchomość powodów może być wykorzystywania w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem należało odnosić tak do miejscowego planu „ <span class="anon-block">Osiedla (...)</span>” i porównywać go z postanowieniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">K.</span> z 1994r , który utracił moc z dniem 31 grudnia 2003r oraz założeniami Studium .</p> <p>Skarżąca podnosiła , że obydwa plany nie różniły się w zakresie przeznaczenia nieruchomości <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> , przewidując ograniczenia w zabudowie , a Studium z uwagi na swój charakter prawny opisany przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 9)">art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>, nie mogło zawierać takich ograniczeń na które powołują się oponenci procesowi apelującej [ w zakresie stałej linii zabudowy ],</p> <p>II/ weryfikacja prowadzącej do obniżenia wartości nieruchomości , na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powinna być dokonywana także w oparciu o analizę tego jakie działania podejmowali jej właściciele przed tą datą w ramach korzystania z niej , chociaż nie uzyskali w tym czasie wymaganych decyzji i pozwoleń , świadczących o ich zamierzeniach inwestycyjnych dotyczących przedmiotu ich własności.</p> <p>Powodowie domagali się oddalenia apelacji jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia apelującej kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając apelacje , Sąd Apelacyjny rozważył : </strong> </p> <p>Środek odwoławczy strony pozwanej nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.</p> <p>Nie można podzielić żadnego z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja.</p> <p>Na wstępie należy dostrzec , że strona pozwana odnosi sformułowany zarzut procesowy wadliwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów , tylko opinii biegłego <span class="anon-block">R. A.</span> / k. 144-189 akt / .</p> <p>Argumenty , które powołała dla jego uzasadnienia nie są uzasadnione albowiem sprowadzają się jedynie do kontynuowania polemiki z jej wnioskami , które w zakresie obniżenia wartości nieruchomości sformułował on w swoim opracowaniu , podtrzymując w kolejnych wypowiedziach opiniodawczych , a które Sąd I instancji przyjął jako podstawę poczynionych ustaleń.</p> <p>Z motywów uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jakie przyczyny zdecydowały o ocenie Sądu I instancji zgodnie z którą opracowanie to ma wszystkie takie cechy aby można je było uznać za podstawę ustaleń istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia./ por. k. 207-208 akt / . Powtarzanie ich tym miejscu nie jest celowe.</p> <p>To , że strona skarżąca nie akceptuje tej oceny, a co za tym idzie neguje wniosek Sądu Okręgowego oparty na opracowaniu biegłego co do skali zmniejszenia się wartości nieruchomości powodów , którą ekspert jednoznacznie powiązał z wyłączeniem z zabudowy , na skutek wejścia w życie z dniem 14 stycznia 2013r miejscowego planu zagospodarowania „ <span class="anon-block">Osiedla (...)</span>” , części nieruchomości powodów o powierzchni 245 m. kw, która dotąd nie doznawała takich ograniczeń w zakresie zagospodarowania , nie jest wystarczające do tego , aby ocenę tego dowodu przez Sąd skutecznie podważyć.</p> <p>Trzeba także zwrócić uwagę , że Gmina nie wnosiła , podnosząc zarzuty do kolejnych wypowiedzi biegłego do których <span class="anon-block">J. A.</span> odnosił się , nie wnioskowała o przeprowadzenie opinii kolejnej , innego biegłego tej samej specjalności [ wskazując jedynie , że dla rozstrzygnięcia konieczne jest sięgniecie po opracowanie biegłego z zakresu urbanistyki ].</p> <p>W związku z taką oceną tego zarzutu nie można także podzielić tego , w ramach którego skarżąca , odwołując się do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 par. 1 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> podnosi , iż Sąd I instancji przerzucił na tego opiniodawcę ustalanie stanu faktycznego oraz ocenę prawną w zakresie przyczyn zmniejszenia wartości nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną nr (...)</span>. Pozostaje to jedynie sferze nieusprawiedliwionego stwierdzenia skarżącej.</p> <p>Nie ma racji apelująca podnosząc zarzut sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego , w sposób przez nią w motywach tego zarzutu wskazany.</p> <p>Analiza treści tych motywów, zważywszy , że poza wskazanym wyżej dowodem nie podważa ona sposobu przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy oceny innych zgromadzonych dowodów, prowadzi do wniosku , że krytyka ustaleń Sądu I instancji sprowadza się tylko do przedstawienia przez gminę innej ich wersji , jej zdaniem zgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy , w świetle której ustalenia na których oparte zostało kontrolowane instancyjnie rozstrzygniecie, są niepoprawne.</p> <p>Już z tych powodów zarzut ten należy odeprzeć.</p> <p>Zatem jedynie na marginesie , w formie uwag uzupełniających wskazać należy , że wbrew stanowisku apelującej Sąd I instancji podejmując ocenę roszenia powodów nie skonstatował , że na podstawie ogólnego planu zagospodarowania miasta <span class="anon-block">K.</span> , który obowiązywał do 31 grudnia 2002r. , na terenie na którym położona jest nieruchomość <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> , budowlany- z zabudową mieszkaniową o niskiej intensywności sposób jej przeznaczenia nie doznawał żadnych ograniczeń.</p> <p>Sąd I instancji odnosił się jedynie do tego ograniczenia , które wprowadził miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 2012r , który po raz pierwszy wprowadzał m. in. dla realności żądających odszkodowania - dotąd nie limitującą sposób korzystania niej - jako gruntu budowlanego - stałej linii zabudowy.</p> <p>Nawiązanie przez Sąd I instancji do założeń Studium z 2010r miało tylko uzupełniający charakter do zasadniczego ustalenia , że miejscowy plan - obowiązujący od dnia 14 stycznia 2013r po raz pierwszy wprowadził wskazane ograniczenie , wskazując , że założenia przyjęte w Studium / wiązce przy realizacji przez stronę pozwaną jej kompetencji planistycznej- opracowania planu miejscowego / także nie przewidywały tego rodzaju ograniczenia , które ostatecznie w akcie prawa miejscowego przyjęte, skutkowało niemożliwością zabudowy realności powodów w sposób przez nich zaplanowany / rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego wszerz/ , do czego podjęli uprzednio, w czasie trwania „ luki planistycznej” przewidziane prawem przygotowania , uzyskując wstępne warunki przyłączy od podmiotów dostarczających media do przedmiotu ich własności oraz występując o wydanie decyzji o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.</p> <p>Z ustaleń Sądu I instancji nie wynika , wbrew kolejnemu argumentowi skarżącej w ramach omawianego zarzutu , że decyzja o wz. i zt. byłaby z punktu ich zamierzenia inwestycyjnego powodów dla nich pozytywna.</p> <p>W warunkach wejścia w życie miejscowego planu organ administracyjny nie mógł wydać innej decyzji aniżeli ta o umorzeniu postępowania , skoro decyzja o warunkach / z przyczyn natury formalnej / nie mogła być wydana.</p> <p>Niezasadnie apelująca krytykuje też poprawność konstatacji Sądu Okręgowego zgodnie z którą wprowadzenie postanowieniami planu miejscowego linii zabudowy wykluczyło możliwość zabudowania gruntu powodów na powierzchni 245 m. kw. Dlaczego niemożliwość ta dotyczy właśnie takiej powierzchni - przyjętej jako pewnej wielkości szacunkowej , wyjaśnił biegły <span class="anon-block">A.</span>, wskazując na takie czynniki jak istniejącą w miejscu położenia <span class="anon-block">działki nr (...)</span> - według stanu przed 14 stycznia 2013r - intensywność zabudowy , linię zabudowy już istniejącego budynku powodów i sąsiednich oraz wymagane przez obowiązujący porządek prawny , konieczne do zachowania - przy prowadzeniu zamierzonej inwestycji jego rozbudowy - odległości od granic nieruchomości graniczących z realnością powodów.</p> <p>Niezasadnie też skarżąca wyklucza poprawność ustalenia faktycznego , iż działka powodów w ogóle mogła być zabudowywana. Takie przeznaczenie jej - o czym była już mowa - wynikało nie tyko z poprzednio obwiązującego planu ogólnego oraz założeń Studium.</p> <p>Z ustaleń faktycznych nie negowanych w apelacji przez pozwaną, wynika też , że powodowie także korzystali z niej w ten właśnie sposób - jako gruntu budowlanego na potrzeby mieszkaniowe , nieprzerwanie , także w czasie trwania stanu tzw. „ luki planistycznej „ pomiędzy 1 stycznia 2003 i 14 stycznia 2013r.</p> <p>Nie może zostać podzielone też stanowisko skarżącej , która upatruje uzasadnienia dla stawianego zarzutu w ustaleniu przez Sąd niższej instancji , iż <span class="anon-block">działka nr (...)</span> na skutek wejścia w życie planu z 2012r utraciła część swojej wartości. Przyczyny dla których ustalenie to jest poprawne, zostały już wskazane wyżej.</p> <p>Z tych samych powodów podeprzeć należy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych , który w przyjęciu tego obniżenia co do zasady, upatruje także i jego trafności .</p> <p>Wobec uznania , że żaden z dotąd ocenionych zarzutów nie jest trafny , ustalenia poczynione przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne .</p> <p>Nie ma też racji Gmina Miejska <span class="anon-block">(...)</span> podnosząc pierwszy z zarzutów materialnych , naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a>., w sposób przez siebie opisany. Uwzględniając w części powództwo Sąd Okręgowy nie „ odwrócił „ jak twierdzi ciężaru dowodzenia, obarczając ją, w miejsce powodów, obowiązkiem wykazania przesłanek zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>. Tak nieprawidłowość nie wynika z motywów prawnych orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej.</p> <p>Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia tego przepisu, w pierwszej kolejności i dla porządku wskazać należy , ze został on wadliwie skonstruowany.</p> <p>Skarżąca podnosi , że Sąd I instancji popełnił błąd jego wykładni.</p> <p>W warunkach , gdy [ jak wynika z motywów apelacji ] apelująca budując argumentację dla potwierdzenia jego realizacji, odwołuje się do okoliczności faktycznych ustalonych w rozstrzyganej sprawie , mamy do czynienia z zarzutem wady zastosowania przepisu materialnego [ błędu subsumpcji ] a nie błędu wykładni - rozumienia przez Sąd niższej instancji przesłanek relewantnej dla rozstrzygnięcia normy tego rodzaju. Może on bowiem zachodzić tylko niezależnie od okoliczności faktycznych konkretnego sporu.</p> <p>W konsekwencji przyjąć należy , że w istocie strona pozwana stawia zarzut materialny w postaci niepoprawnego zastosowania przepisu , który powołuje.</p> <p>Nie jest uzasadniony.</p> <p>W zależności od okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy o spełnieniu przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> [ jedn. tekst Dzu z 2021 poz741 ] decyduje to czy właściciel nieruchomości ma potencjalną , a jednocześnie realną możliwość konkretnego - biorąc pod uwagę jego zamierzenia - tym natury inwestycyjnej, korzystania z przedmiotu swojej własności. Nie jest z rozważanego punktu widzenia decydujące to , że dla swoich planów nie uzyskał przed zamknięciem okresu tzw. „ luki planistycznej „ decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Doniosłe jest natomiast , że na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doznaje , wcześniej nieistniejących , ograniczeń w wykonywaniu swojego prawa , które prowadzą do obniżenia wartości nieruchomości.</p> <p>/ por. w tej kwestii także , wrażający zbieżny z tym stanowiskiem pogląd Sądu Najwyższego , zawarty w judykacie z dnia 23 października 2020r , sygn.. I CSK 274/20 /</p> <p>Odwołując się do ustaleń dokonanych w rozstrzyganej sprawie przypomnieć należy, że :</p> <p>a/ nieruchomość powodów stanowiąca <span class="anon-block">działkę ewidencyjną nr (...)</span> , na podstawie postanowień planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">K.</span> obowiązującego do 31 grudnia 2002r ., była przeznaczona pod zabudowę mieszkalną o niskiej intensywności i tak też , w celach mieszkaniowych, była przez <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> faktycznie wykorzystywana, również w czasie , gdy dla tego terenu żaden plan nie obowiązywał,</p> <p>b/ w czasie trwania „ luki planistycznej zdecydowali oni o zamierzeniu instancyjnym w postaci rozbudowy budynku mieszkalnego i w tym celu przedsięwzięli kroki aby uzyskać określenie warunków na jakich miały być wykonane na potrzeby inwestycji : przyłącz wody i kanalizacji oraz zapewnienie dostawy gazu i energii elektrycznej. Te warunki zostały określone w uzyskanych przez nich dokumentach , pochodzących od podmiotów dostarczających te media. Wystąpili również wystąpili do Prezydenta Miasta <span class="anon-block">K.</span> o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na potrzeby planowanej rozbudowy.</p> <p>Możliwość wydania merytorycznej decyzji organu administracyjnego zniweczył fakt wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania dla „ <span class="anon-block">Osiedla (...)</span>” w granicach którego położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot ich współwłasności.</p> <p>c/ plan ten przewidywał dla obszaru jej położenia , w granicach <span class="anon-block">ulic (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> , stałą linię zabudowy , która wcześniej nie obowiązywała jako element ograniczający sposób zainwestowania m. in. działki powodów - a jak wynika z niekwestionowanych przez powodów twierdzeń strony pozwanej, nie mając wczesnej takiego charakteru, była określana indywidualnie w ramach konkretnych decyzji Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy , przy uwzględnieniu dotąd istniejącej zabudowy w miejscu planowanej inwestycji,</p> <p>d/ wskazane ograniczenie przyjęte przez plan z 2012r wykluczyło z możliwości zabudowy planowanej przez powodów / rozbudowy ich budynku mieszkalnego w szerz / powierzchnię 245 m. kw. ich nieruchomości , co skutkowało ograniczeniem jej wartości o kwotę 103 000 złotych,</p> <p>e/ założenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 3 marca 2010 r, dla tego terenu , utrzymując dotychczasowe - przewidziane jeszcze przez już nieobowiązujący plan ogólny przeznaczenie dla nieruchomości powodów - zabudowę mieszkalną o niskiej intensywności , nie wskazywały na planowane inne, dalej idące ograniczenia w korzystaniu z tego gruntu niż te wynikające z dotychczasowego budowlanego przeznaczenia tego obszaru , w przyszłym akcie prawa miejscowego.</p> <p>Ustalenia te dają podstawę do następujących ocen i wniosków , w świetle których oceniany zarzut strony pozwanej nie może być uznany za zasadny.</p> <p>W realiach rozstrzyganej sprawy uzasadnionym jest uznanie , że ograniczenie prawa własności prowadzące do zmniejszenia wartości nieruchomości do której jako podstawy zgłoszonego roszczenia odszkodowawczego odwołują się <span class="anon-block">E.</span> i<span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> zostało wywołane dopiero przez fakt wejścia w życie uchwały Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 5 grudnia 2012r o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla „ Osiedla <span class="anon-block">(...)</span>” w <span class="anon-block">K.</span> i objęcie na podstawie jego postanowień , obszaru na którym położona jest nieruchomość powodów , stałą linią zabudowy , która dotąd nie limitowała ani sposobu wykorzystywania przez nich przedmiotu ich własności , na podstawie planu ogólnego , który utracił moc ani tym bardziej nie ograniczała faktycznego jego wykorzystywania na cele mieszkaniowe , które było niezmienne przez cały okres pomiędzy 1 stycznia 2003r a 14 stycznia 2013r - daty wejścia w życie tego ograniczenia planistycznego .</p> <p>Ta zgodność dotychczasowego przeznaczenia [ w starym planie ] z faktycznym korzystaniem z nieruchomości przez właścicieli pozwala na przeprowadzenie weryfikacji istnienia przesłanek zastosowania art. 36 ust. 1 ustawy we wzajemnym ich powiązaniu z punktu widzenia wpływu wejścia z w życie planu z 2012r., na możliwość korzystania przez powodów z ich nieruchomości , w tym jej dalszej zabudowy według powziętego zamierzenia inwestycyjnego do realizacji którego - jak wynika z ustaleń - podjęli przed dniem 14 stycznia 2013r rzeczywiste , realne starania, zniweczone wejściem w życie aktu prawa miejscowego.</p> <p>Ta wzmiankowana zbieżność, w okolicznościach faktycznych tej indywidualnie rozstrzyganej sprawy , pozwala także na to , aby jako argument za potwierdzeniem doznania przez powodów ograniczenia w sposobie korzystania z ich działki powołać także założenia planistyczne zawarte w Studium z 2010r. Na ich podstawie , w sposób usprawiedliwiony okolicznościami mogli zakładać , że ich planowana rozbudowa nie dozna ograniczeń szerszych zakresowo lub innego rodzaju niż te , które odnosiły się do potencjalnego inwestowania w realność w czasie sprzed „ luki planistycznej „ a wskazane w planie , który utracił moc z dniem 31 grudnia 2002r. Nic też nie wskazywało na to , że takie szersze ograniczenia takie mogą wynikać z treści decyzji o warunkach zabudowy o wydanie której wystąpili.</p> <p>/ por. w tej materii także stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w judykatach z 22 marca 2019r , sygn. akt : I CSK 52/18 i z dnia 22 listopada 2018 , sygn. V CSK 235/18 /</p> <p>W tym kontekście chybiony jest argument strony skarżącej w ramach którego podnosi , iż na skutek wejścia w życie planu z 2012r przeznaczenie nieruchomości E. W. <span class="anon-block">Ż. (1)</span> nie uległo zmianie albowiem nadal pozostaje ona przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową.</p> <p>Przewidzenie w planie takiego samego przeznaczenia nieruchomości [ w rozstrzyganej sprawie - wynikające tak z postanowień planu poprzedniego jak i potwierdzone zgodnym z nim sposobem faktycznego korzystania z niej przez powodów później do czasu jego wejścia w życie ] samo przez się nie powoduje , że roszczenie odszkodowawcze oparte na przesłankach z art. 36 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003r jest wykluczone.</p> <p>/ por. w tej kwestii także stanowisko SN zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 marca 2018 , sygn. II CSK 271/17 /.</p> <p>Zdaniem Sądu II instancji o odpowiedzialności odszkodowawczej Gminy decyduje to , że wprowadzone postanowieniami planu miejscowego , dotąd nieistniejące ograniczenie wpływające limitująco na sposób korzystania z nieruchomości przez jej współwłaścicieli uniemożliwiło im przeprowadzenie zakładanej inwestycji, stanowiąc ograniczenie ich uprawnień właścicielskich , które było powiązane przyczynowo z realizacją przez stronę pozwaną kompetencji planistycznej , którą w granicach jednostki samorządowej/ miasta / wykonuje jako podmiot wyłącznie uprawniony. Wobec wprowadzenia w akcie prawa miejscowego stałej linii zabudowy , rozbudowa domu mieszkalnego wedle założeń i planów powodów , których realizację przedsięwzięli realnie w czasie trwania „ luki planistycznej , nie była już możliwa.</p> <p>To , dotąd nieistniejące ograniczenie za którego następstwa - w granicach opisanych przez ustawę z 27 marca 2003r.- odpowiada Gmina wyłączyło z możliwości zabudowy część tej nieruchomości, powodując zmniejszenie jej wartości, w rozmiarze przyjętym niewadliwie przez Sąd Okręgowy.</p> <p>Z podanych przyczyn w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> [ jedn. tekst DzU z 2021 poz. 741]</p> <p>Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 99)">art. 98 par. 1 i 3 oraz art. 99</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 391;art. 108 § 1)">art. 108 par. 1 i 391 par. 1 kpc</a> i wynikającą z niego , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.</p> <p>Przyjmując , że po stronie każdego z wygrywających powodów , koszty te wyczerpywały się wynagrodzeniu zastępującego ich pełnomocnika- radcy prawnego , Sąd II instancji uznał , iż kwota kosztów należna jest każdemu ze współwłaścicieli odrębnie , przy czym jej wysokość jest pochodną wysokości roszczenia , które na ich rzecz uwzględnił Sąd Okręgowy w zaskarżonym nieskutecznie orzeczeniu.</p> <p>Zatem w odniesieniu do <span class="anon-block">W. Ż. (1)</span> jest to suma 4050 zł ustalona na podstawie par. 2 pkt 6 , a w odniesieniu do <span class="anon-block">E. Ż.</span> na podstawie par. 2 pkt 5 w zw. z par 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 265] .</p> <p>SSA Grzegorz Krężołek</p> <br/> </div>