VIII U 1493/21
Sądy powszechne2021-10-06
Sygnatura
VIII U 1493/21
Data orzeczenia
2021-10-06
Rodzaj
REGULATION
Sędziowie
Barbara Kempa (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
brak wykonywania pracy w szczególnych warunkach w ustawowym wymiarze, wyklucza prawo do rekompensaty
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VIII U 1493/21 </strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 10 maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> odmówił <span class="anon-block">B. F.</span> prawa do przeliczenia emerytury, z uwzględnieniem rekompensaty za prace wykonywane w szczególnych warunkach . W uzasadnieniu wskazano, iż, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, rekompensata z tytułu utraty możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31.12.1948, który przed dniem 1 stycznia 2009 r. wykonywał przez co najmniej 15 lat pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ocenie organu rentowego wnioskodawca do dnia 31.12.2008 r. na wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach wymaganymi dokumentami udowodnił wyłącznie okres 11 lat 7 miesięcy i 17 dni. Z tych też względów brak było podstaw do ustalenia emerytury z uwzględnieniem rekompensaty.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/ decyzja k.5 akt ZUS/</em>
</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji, w dniu 25 maja 2021 r. wniósł <span class="anon-block">B. F.</span> podnosząc, iż domaga się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach, okresu zatrudnienia od 1.08.1984 do 13.10.1990 w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> i przyznania prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż, co prawda nie legitymuje się świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach, za wskazany okres, niemniej, jednak, pracę we wskazanych warunkach, może potwierdzić zeznaniami świadka <span class="anon-block">J. B.</span>, którego okres zatrudnienia, w tym samym zakładzie, na analogicznych warunkach, został zaliczony wyrokiem sądowym w sprawie sygn. akt VIII U 2469/16 do pracy w takim charakterze.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/ odwołanie k. 3/</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie z dnia 8 czerwca 2021 r. organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację, podniesioną w zaskarżonej decyzji.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/odpowiedź na odwołanie – k.5/</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">B. F.</span> <span class="anon-block">urodził się w dniu (...)</span>
</p>
<p>/bezsporne/</p>
<p>Wnioskodawca w dniu 26 kwietnia 2021 r. wystąpił do ZUS o prawo do emerytury z rekompensatą.</p>
<p>/ wniosek k 1-3 akt ZUS/</p>
<p>Decyzją z dnia 10.05.2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> w rozpoznaniu wniosku z dnia 26.04.2021 przyznał wnioskodawcy emeryturę od 8.05.2021 r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego wskazując, iż z tym samym dniem ustaje prawo do pobieranej przez niego renty z tytułu niezdolności do pracy. Jednocześnie organ rentowy wydał również zaskarżoną decyzję odmawiając wnioskodawcy prawa do rekompensaty.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/ decyzje k. 5 oraz 7-9 akt ZUS/</em>
</p>
<p>W okresie od 1.08.1984 do 13.10.1990 wnioskodawca był zatrudniony w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">A.</span> na stanowisku dziewiarza.</p>
<p>/ bezsporne umowa o pracę k. 4, świadectwo pracy k. 21 akt ZUS dot. renty inwalidzkiej/</p>
<p>We wskazanym okresie zatrudnienia, wnioskodawca pracował na 3 zmiany, w pełnym wymiarze czasu pracy. Obsługiwał maszyny osnowowe - maszyny dziewiarskie produkujące dzianinę. Osnowarki to maszyny pomocnicze. <strong>
<!-- -->Osnowarek na hali poprodukcyjnej nie było i</strong> wnioskodawca ich nie obsługiwał, <span class="underline">
<!-- -->na osnowarkach pracowały przeważnie kobiety.</span> Wnioskodawca był dziewiarzem maszyn osnowowych. Ubezpieczony zakładał na maszynę osnowową szpule – ważyły one ok. 300 kg. Nakładanie osnowy nazywało się nakładaniem przewlekaniem. Osnowy schodziły – szły z nich nici i produkował dzianiny. Wnioskodawca <strong>
<!-- -->nie obsługiwał szydełkarki;</strong> takiej maszyny - w zakładzie nie było, <strong>
<!-- -->nie obsługiwał też falowarek.</strong> Pracował w kurzu zapyleniu, hałasie w niewielkich pomieszczeniach. Nie był oddelegowany do innych prac.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/ zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 22 września 2021 00:28:18-00:29:23 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:02:34- 00:11:24 zeznania świadka <span class="anon-block">J. B.</span> protokół z rozprawy z dnia 22 września 2021 r. 00:12:36-00:24:41 /</em>
</p>
<p>Wnioskodawca nie legitymuje się świadectwem wykonywania prac w warunkach szczególnych za wskazany okres zatrudnienia.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/ bezsporne/ </em>
</p>
<p>Dla <span class="anon-block">J. B.</span> zatrudnionego w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">A.</span> na stanowisku brygadzisty w okresie od dnia 16.05.1983 do dnia 31.05.1990 r. podstawową była praca dziewiarza na osnowarkach, zdarzało się że ww. pracował jako przewlekacz osnów. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie VIII U 2469/16 zaliczono ww. wskazany okres zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach przyznając ww. prawo do emerytury w wieku wcześniejszym.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/ wyrok z dnia 28 kwietnia 2017 r. z uzasadnieniem k. 72-82 załączonych akt w sprawie VIII U 2469/16/ </em>
</p>
<p>Powyższych ustaleń, Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów, zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, w tym dokumentów z akt sprawy VIII U 2469/16, których wiarygodność nie była przez strony podważana, oraz zeznań odwołującego się, i świadka <span class="anon-block">J. B.</span>. Sąd dał wiarę tym zeznaniom, odnośnie do czynności wykonywanych przez wnioskodawcę, jednakże, w ocenie sądu, na ich podstawie nie jest możliwe by przyjąć, że ubezpieczony w spornym okresie zatrudnienia od 1.08.1984 do 13.10.1990 pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie nie jest zasadne.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">
<strong>
<!-- -->art. 21 ust.1 ustawy z</strong> dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych</a> ( tj. Dz. U. z 2018 r. , poz. 1924) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.</p>
<p>Stosownie do treści <strong>
<!-- -->ust. 2 tego</strong> przepisu, rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>W myśl <strong>
<!-- -->art. 23 ust.1 i 2</strong> powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np. M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15, LEX 2044406).</p>
<p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:</p>
<p>1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,</p>
<p>2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.</p>
<p>Przesłanką negatywną, zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 2)">
<strong>
<!-- -->art.21 ust.2</strong> ustawy o emeryturach pomostowych</a>, jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Skoro zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 23)">
<strong>
<!-- -->art.23</strong> ustawy o emeryturach pomostowych</a> rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 2)">art. 21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych</a> należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący się nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury, w obniżonym wieku emerytalnym, w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.</p>
<p>Stosownie, natomiast, do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 291 t.j.) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.</p>
<p>Z kolei przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (art. 32;art. 32 ust. 4)">art. 32 ust.4</a> stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.).</p>
<p>Z §1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.</p>
<p>Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.</p>
<p>W niniejszym postępowaniu wnioskodawca domagał się ustalenia, że w okresie zatrudnienia od 1.08.1984 do 13.10.1990 w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">A.</span>, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania rekompensaty.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43) w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 2 ust. 2)">§ 2 ust. 2</a> zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji.</p>
<p>Natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371412" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 ()">rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</a> (Dz. U. 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia.</p>
<p>W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.</p>
<p>Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869 /.</p>
<p>W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r III AUa 41/16 LEX nr 2151525/</p>
<p>Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii, zasadnym stało się, zatem, ustalenie, czy praca, wykonywana przez wnioskodawcę, w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">A.</span> od 1.08.1984 do 13.10.1990 była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych, o jakich mowa w cytowanych wyżej przepisach.</p>
<p>Wynikające z wykazu A, stanowiącego załącznik <strong>
<!-- -->do </strong>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">
<strong>
<!-- -->rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983</strong> r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1</a> u.e.r.f.u.s. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2013 r. III AUa 1370/12 LEX nr 1339369).</p>
<p>Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r. I UK 393/10).</p>
<p>Przy czym należy pamiętać, iż o określonych skutkach prawnych wykonywania pracy w warunkach szczególnych stanowi ustawa oraz utrzymane jej przepisami (<span class="underline">
<!-- -->art. 32 ust. 4 ustawy o e. i r. z FUS) rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. Z</span>arządzenia resortowe traktowane są tylko jako wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach i mają one znaczenie, o ile są dostosowane do treści załącznika do rozporządzenia i stanowią jego uszczegółowienie, poprzez bardziej ścisłe ustalenie stanowisk pracy (por wyroki SN: z dnia 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006/19-20/306, z dnia 9 maja 2006 r., II UK 183/05, LEX nr 1001301).</p>
<p>Na gruncie rozpoznawanej sprawy spornym jest czy faktycznie wykonywane przez wnioskodawcę czynności, mogą być kwalifikowane jako praca warunkach szczególnych. Podnieść przy tym należy, iż wnioskodawca nie legitymuje się świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionym przez jego ówczesnego pracodawcę.</p>
<p>Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności co do generalnej możliwości zakwalifikowania pracy wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach wskazać należy, iż analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. wskazuje, że wymienione w poz. 4 działu VII w przemyśle lekkim, prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych, są pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nadto także załącznik nr 1 do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. (Dz.Urz Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 1987 nr 4 poz 7) w Wykazie A dziale VII Dział VII. W przemyśle lekkim poz 4 Prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych w pkt. 12 stanowisko dziewiarza falowarek, szydełkarek i osnowarek.</p>
<p>W ocenie Sądu zatrudnienie wnioskodawcy jako dziewiarza maszyn osnowowych nie może być utożsamiane z uwagi na charakter wykonywanych prac ze stanowiskiem dziewiarza falowarek, szydełkarek i osnowarek wskazanym w ww. pozycji wykazu. Podnieść należy iż z zeznań samego wnioskodawcy jak i zeznającego w procesie świadka <span class="anon-block">J. B.</span> wynikało że ubezpieczony obsługiwał maszyny osnowowe - maszyny dziewiarskie produkujące dzianinę. Osnowarek na hali poprodukcyjnej nie było i wnioskodawca ich nie obsługiwał. Ubezpieczony zakładał na maszynę osnowową szpule, które ważyły one ok. 300 kg. Nakładanie osnowy nazywało się nakładaniem przewlekaniem. Osnowy schodziły – szły z nich nici i produkował dzianiny. Wnioskodawca nie obsługiwał szydłowiarki, nie obsługiwał też falowarek. Tym samym nie sposób dojść do przekonania iż wykonywał stricte prace wymienione w wykazie.</p>
<p>W ocenie Sądu brak również podstaw do ustalenia wskazanej okoliczności w oparciu o fakt iż współpracownikowi powoda świadkowi <span class="anon-block">J. B.</span> wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie VIII U 2469/16 zaliczono okres zatrudnienia w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">A.</span> na stanowisku brygadzisty dziewiarza do pracy w szczególnych warunkach przyznając ww. prawo do emerytury w wieku wcześniejszym. Podnieść należy co wynika bezpośrednio z treści uzasadnienia wskazanego rozstrzygnięcia i poczynionych wówczas ustaleń , które na gruncie niniejszego procesu w żaden sposób nie mogą być kwestionowane, iż dla <span class="anon-block">J. B.</span> w okresie zatrudnienia w tym zakładzie podstawową była praca dziewiarza na osnowarkach, zdarzało się że ww. pracował jako przewlekacz osnów. W konsekwencji zatem mając na uwadze materiał dowodowy zaprezentowany w niniejszym procesie, jak i wynikający z ustaleń powoływanego wyżej postępowania nie sposób dojść do przekonania- jak w odwołaniu twierdzi skarżący - iż czynności wykonywane przez ubezpieczonego i świadka miały tożsamy charakter. <span class="anon-block">J. B.</span> pracował jako dziewiarz na osnowarkach, sporadyczne jako przewlekcz osnów. <span class="anon-block">B. F.</span> odmiennie, natomiast, był dziewiarzem maszyn osnowowych i jako taki nie pracował na osnowarkach. Nakładał szpule - osnowy na maszyny osnowowe tj był przede wszystkim przewlekaczem osnów. W sprawie brak, zatem, dowodów na to, iż charakter pracy świadka i powoda miał analogiczny charakter a to, że ww. pracowali w jednym zakładzie współpracując przy produkcji nie jest wystarczające do przesądzenia tej okoliczności. Podkreślić należy, iż ustalenie że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku wymienionym w wyżej wskazanym Rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. jest niezbędną przesłanką uznania danego zatrudnienia za szczególne. Tej okoliczności wnioskodawca choć to na nim w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> jednak nie udowodnił.</p>
<p>Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego, poczynione w sprawie ustalenia, bez żadnych wątpliwości, nie pozwalały na uznanie, że ubezpieczony w spornym okresie świadczył pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jeszcze raz podnieść należy, iż jakkolwiek często, z uwagi na poziom szkodliwości czy uciążliwości warunków pracy jest ona kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach - rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki uprawniające do emerytury ustala się (<span class="underline">
<!-- -->zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 4)">art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, tj. Dz. U z 2013r., poz. 1440 ze zm.), </span>na podstawie przepisów dotychczasowych. To zaś oznacza, że tylko i wyłącznie, przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">
<strong>
<!-- -->rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego</strong> pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> mogą stanowić podstawę prawną emerytury. /III AUa 160/14 - wyrok SA Rzeszów z dnia 25-06-2014/ Sąd ubezpieczeń społecznych, dokonując ustaleń odnośnie wykonywania, przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych, nie ocenia uciążliwości danej pracy, a jedynie bada, czy praca ta odpowiada pracy, wskazanej w rozporządzeniu oraz czy była wykonywana przez ubezpieczonego stale i w pełnym wymiarze. /III AUa 1279/17 - wyrok SA Gdańsk z dnia 13-03-2018/</p>
<p>Zdaniem Sądu, z uwagi na brak możliwości ustalenia, iż wnioskodawca wykonywał pracę</p>
<p>przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych na stanowisku dziewiarza falowarek, szydełkarek i osnowarek, stale i w pełnym wymiarze, brak było podstaw do zakwalifikowania spornego okresu od 1.08.1984 do 13.10.1990r., do stażu pracy w szczególnych warunkach. Tym samym, wnioskodawcy nie przysługuje prawo do dochodzonej rekompensaty.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c</a>, oddalił odwołanie.</p>
<p>J.L.</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy ( pouczenie dokonane - k. 35)</p>
</div>