I C 487/19

<p>Sygn. akt I C 487/19 upr</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 października 2021 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Jakub Błesiński</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Paula Milewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2021 r.</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Bank Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. B. (1)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>o r z e k a :</p> <p>I.  Oddala powództwo.</p> <p>II.  Przyznaje kuratorowi adw. <span class="anon-block">T. K.</span>, ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, wynagrodzenie w kwocie 1 440 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych), które należy wypłacić z zaliczki zapisanej pod poz. 50002963172 sum depozytowych Sądu Rejonowego w Piszu.</p> <p>Sygn. akt I C 487/19 upr</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 26 czerwca 2019 roku <span class="anon-block"> (...) Bank Spółka Akcyjna</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> wytoczyła powództwo przeciwko <span class="anon-block">A. B. (1)</span> o zapłatę kwoty 19 482,58 złotych wraz z odsetkami:</p> <p>- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1 951,88 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,</p> <p>- umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 17 485,79 zł od dnia 25.06.2019r. do dnia zapłaty.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 2 marca 2018 roku pomiędzy stroną powodową, a pozwanym zawarta zostawała <span class="anon-block">umowa pożyczki numer (...)</span>. Pozwany zobowiązał się spłacić pożyczkę w miesięcznych ratach. Do dnia dzisiejszego należność wynikająca z ww. umowy nie została w całości spłacona. W związku z rażącym naruszeniem przez pozwanego warunków umowy – brakiem spłat – powódka wypowiedziała umowę. W dniu 1 marca 2019 roku całe zobowiązanie zostało postawione w stan natychmiastowej wymagalności. Strona powodowa przez okres kilku miesięcy poprzedzających wytoczenie niniejszego powództwa, wielokrotnie podejmowała próby zamierzające do polubownego rozwiązania sporu, jednak bezskutecznie.</p> <p>Powódka wskazała, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się:</p> <p>- 17 485,79 zł – niespłacony kapitał pożyczki,</p> <p>- 1 951,88 zł – suma odsetek umownych (naliczonych od rat kapitałowych od dnia zawarcia umowy do dnia postawienia należności w stan natychmiastowej wykonalności) i odsetek karnych (naliczonych od zaległych rat kapitałowych począwszy od dnia następnego po dniu wymagalności raty do dnia sporządzenia pozwu, tj. 24.06.2019r.),</p> <p>- 44,91 zł – opłata za pakiet usług bankowych w wysokości 4,99 zł miesięcznie za okres obowiązywania umowy, na które to obciążenie pozwany wyraził zgodę w treści umowy.</p> <p>Zarządzeniem z dnia 12 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy w Piszu, na wniosek strony powodowej, ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora w osobie adwokata, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w <span class="anon-block">B.</span> wyznaczyła adw. <span class="anon-block">T. K.</span>.</p> <p>Kurator w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i przyznanie kuratorowi stosownego wynagrodzenia według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowczo zakwestionował roszczenie powódki tak co do zasady, jak i wysokości. Podniósł zarzut nieudowodnienia wysokości roszczenia, zarzut naliczenia przez powódkę lichwiarskich i rażąco wygórowanych kosztów oraz opłat, a także zarzut nieudowodnienia skutecznego wypowiedzenia umowy. Zakwestionował także zasadność dochodzenia przez powódkę odsetek karnych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>W dniu 2 marca 2018 roku pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Bank Spółką Akcyjną</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>, a <span class="anon-block">A. B. (1)</span> zawarta została umowa o kredyt gotówkowy i o świadczenie usług bankowości elektronicznej o numerze <span class="anon-block"> (...)</span>, na podstawie której <span class="anon-block">A. B. (1)</span> przyznana został kredyt w wysokości 18 478,63 złotych, obejmujący: środki przeznaczone na cele konsumpcyjne w wysokości 10 000 złotych, środki przeznaczone na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia na życie 5 488,15 złotych, środki przeznaczone na sfinansowanie prowizji banku 2 400,38 złotych, środki przeznaczone na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia assistance 582 złote oraz środki przeznaczone na sfinansowanie opłaty za wybrany przez kredytobiorcę sposób przekazania środków przeznaczonych na cele konsumpcyjne 8,10 złotych.</p> <p> <span class="anon-block">A. B. (2)</span> zobowiązał się spłacić powyższą kwotę wraz z odsetkami umownymi w 60 miesięcznych ratach, przy czym 59 rat w wysokości po 397,41 złotych każda, a ostatnia w wysokości 397,19 złotych, płatnych do 1-ego dnia każdego miesiąca, począwszy od kwietnia 2018 roku.</p> <p>Zgodnie z umową, kredytodawca został uprawniony do naliczania odsetek karnych (w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie) od wymagalnego kapitału, a także do wypowiedzenia umowy z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia - w przypadku nieuregulowania przez kredytobiorcę dwóch pełnych rat kredytu - po uprzednim wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie ustalonym przez bank nie krótszym niż 14 dni roboczych.</p> <p> <span class="anon-block">A. B. (2)</span> nie wywiązał się z warunków ww. umowy o kredyt. Na dzień wniesienia pozwu w przedmiotowej sprawie, na poczet spłaty kredytu dokonał wpłat w łącznej wysokości 1 607,23 złotych.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa z dnia 02.03.2018r. k. 16-18; zestawienie wpłat k. 14-15)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W myśl ogólnej zasady wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki prawne. Mając powyższe na uwadze, w przedmiotowej sprawie to na powódce spoczywał więc ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jej roszczenie. Nadto, wskazać należy, iż w sprawach cywilnych sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy czy też do uzupełnienia postępowania dowodowego o dowody, na których istnienie wskazują strony, lecz których nie przedstawiły. Obowiązek dowodzenia spoczywa bowiem na stronach.</p> <p>Nie budzi wątpliwości Sądu, że w dniu 2 marca 2018 roku pomiędzy stronami zawarta została umowa o kredyt gotówkowy i o świadczenie usług bankowości elektronicznej o numerze <span class="anon-block"> (...)</span>. Strona pozwana nie kwestionowała, że na ww. umowie, która załączona jest do akt sprawy, widnieje podpis pozwanego.</p> <p>Ponieważ strona pozwana podniosła zarzut niewymagalności roszczenia dochodzonego pozwem wobec nieskuteczności dokonanego wypowiedzenia umowy pożyczki, Sąd w pierwszej kolejności zajął się tym zarzutem, gdyż uznanie go za zasadny czyniło zbędnym rozpoznawanie dalszych zrzutów zgłoszonych w odpowiedzi na pozew.</p> <p>W myśl punktu III ppkt 9 przedmiotowej umowy, w przypadku nieuregulowania w terminach określonych w umowie dwóch pełnych rat kredytu, Bank może wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, po uprzednim wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie ustalonym przez Bank, nie krótszym niż 14 dni roboczych od daty otrzymania wezwania, pod rygorem wypowiedzenia umowy.</p> <p>Ponadto, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 1;art. 75 c ust. 2;art. 75 c ust. 3;art. 75 c ust. 4;art. 75 c ust. 5;art. 75 c ust. 6)">art. 75c ust. 1-6 ustawy Prawo bankowe</a>, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c ust. 1)">ust. 1</a>, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c ust. 1)">ust. 1</a>, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę. Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację.</p> <p>Z uwagi na treść cytowanego wyżej przepisu uznać należy, że bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. W pierwszej kolejności bank winien doręczyć kredytobiorcy wezwanie oraz odczekać do upływu dodatkowego terminu, wyznaczonego w wezwaniu (nie krótszego niż 14 dni roboczych), na spłatę zadłużenia. Dopiero po upływie tego terminu może złożyć wobec kredytobiorcy oświadczenie woli w sprawie wypowiedzenia umowy. W przypadku, gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>). W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu, co do której kredytobiorca nie pozostawał w opóźnieniu. Procedura wynikająca z art. 75c ustawy nie może być przeprowadzona także po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tym samym wypowiedzenie umowy kredytu nie może być konwalidowane poprzez późniejsze działania. Wskazany przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawa bankowego</a> stanowi w całości przepis semidyspozytywny. Może zostać zmieniony w umowie kredytu albo osobnym porozumieniu jedynie na korzyść kredytobiorcy, na przykład przez wydłużenie terminu na złożenie wniosku w sprawie restrukturyzacji kredytu <em> <!-- --> (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15.04.2019r. w sprawie V ACa 663/18, Legalis; podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstokuy z 19.07.2018r. w sprawie I ACa 285/18)</em>.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż powódka przedłożyła w prawdzie sądowi zaadresowane do pozwanego pismo z 10.12.2018r. wzywające do zapłaty w terminie 14 dni przeterminowanego zadłużenia i informujące o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania tegoż pisma wniosku o restrukturyzację zadłużenia na podstawie uprawnień wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy prawo bankowe</a> (vide k. 99 akt sprawy), jednakże nie przedstawiła ani dowodu nadania, ani dowodu doręczenia powyższego pisma pozwanemu, czego konsekwencją jest uznanie przez Sąd, iż powódka dokonała wypowiedzenia umowy pożyczki w wadliwy sposób, bez wdrożenia procedury wynikającej z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy Prawo bankowe</a>. W aktach sprawy znajduje się jedynie kserokopia książki nadawczej, z której wynika, że w dniu 09.01.2019r. powódka nadała do pozwanego pismo z dnia 8 stycznia 2019 roku zawierające jej oświadczenie o wypowiedzeniu <span class="anon-block">umowy numer (...)</span> (vide k. 105-106 i 100).</p> <p>Podkreślić należy, że od banku jako profesjonalisty należy oczekiwać, aby działania upominawcze były zgodne z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c prawa bankowego</a> i tym samym poprzedzały właściwe wypowiedzenie umowy. Z samej istoty upomnienia wynika, że stanowi ono rodzaj skarcenia, napomnienia, przypomnienia, lecz nie ukarania. Sekwencja oświadczeń powodowego banku powinna być taka, że w pierwszej kolejności winien on wezwać kredytobiorcę do zapłaty, z poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację, a następnie, w przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Wobec braku dowodu doręczenia pozwanemu pisma z dnia 10.12.2018r., stwierdzić należy, iż w rozpatrywanym przypadku takiej sekwencji oświadczeń powodowego banku nie było.</p> <p>Ponieważ zatem powódka nie udowodniła, że złożyła pozwanej skuteczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o kredyt, niemożliwe jest przyjęcie, iż nastąpił skutek w postaci wymagalności całego zobowiązania. Dlatego tez Sąd oddalił powództwo jako niezasadne.</p> <p>Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13.11.2013r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2013r. poz. 1476) w zw. z § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015., poz. 1800 ze zm.), Sąd przyznał kuratorowi adwokatowi <span class="anon-block">T. K.</span>, wynagrodzenie w kwocie 1 440,00 złotych, które nakazał w całości wypłacić z zaliczki wpłaconej przez powódkę.</p> </div>