VIII Ga 247/21

<p>Pismo umieszczone zostało w Portalu Informacyjnym w celach udostępnienia danych o sprawie i nie wywołuje skutków procesowych.</p> <p>Sygn. akt VIII Ga 247/21</p> <table> <colgroup> <col width="680"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>WYROK</h2> <p>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</p> </div> </td> </tr> <table> <colgroup> <col width="71"/> <col width="130"/> <col width="113"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> </td> <td> <p>Dnia 20 października 2021 r.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy,</p> <p>w składzie:</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> Przewodniczący:</p> </td> <td colspan="2"> <p>sędzia Artur Fornal</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. R.</span> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. J.</span> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>o zapłatę</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt VIII GC 334/21 upr</p> <p>oddala apelację.</p> <p>Na oryginale właściwy podpis</p> </td> </tr> </table> <p>Sygn. akt VIII Ga 247/21</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uwzględniając w całości powództwo <span class="anon-block">M. R.</span> zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. J.</span> na rzecz powoda kwotę 10 351,68 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 3 lutego 2018 r. do dnia zapłaty, a ponadto kwotę 4 367 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że pozwany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zlecił powodowi wykonanie serwisu maszyny rolniczej. W dokumencie zlecenia, opatrzonym podpisami obu stron wskazano, że zlecenie ma charakter odpłatny. Powód wykonał powierzone mu zadanie w dniach 22 – 24 stycznia 2018 r., a pozwany odebrał przedmiotową maszynę nie podnosząc w tym przedmiocie żadnych zastrzeżeń. W dniu 26 stycznia 2018 r. powód (usługodawca) wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT z tytułu świadczonej usługi serwisowania na kwotę 10 351,68 zł brutto, z terminem zapłaty w dniu 2 lutego 2018 r. Pozwany nie uregulował powyższej należności, a pismem z dnia 4 lutego 2021 r. złożył powodowi oświadczenie w którym podniósł zarzut przedawnienia.</p> <p>Sąd Rejonowy zważył, że poza sporem pozostawał fakt wykonania przez powoda na rzecz pozwanego usługi serwisowania ww. maszyny, przy braku jakichkolwiek zastrzeżeń po dokonanym odbiorze.</p> <p>Odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia Sąd I instancji wskazał, że strony łączyła umowa o dzieło. Czynności wykonywane przez powoda miały bowiem charakter naprawczy, obejmowały wymianę części z elementów zamontowanych w pojeździe. Sąd <em> <!-- -->a quo</em> odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 646)">art. 646 k.c.</a> wskazał, że roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła. Skoro zatem powód zakończył realizację zlecenia 24 stycznia 2018 r., w tym właśnie dniu doszło do oddania dzieła. Wobec tego, dwuletni termin przedawnienia dochodzonego roszczenia, rozpoczął bieg dnia następnego, tj. 25 stycznia 2018 r.</p> <p>Następnie – ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1104) – istotnie zmodyfikowano zasady przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Istotne dla rozstrzygnięcia są wprowadzone powyższym aktem prawnym przepisy przejściowe, regulujące kwestię przedawniania roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji. W ocenie tego Sądu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkami, o których mowa w art. 5 ust. 2 zd. 1 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że jeśli termin przedawnienia jest krótszy, niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu rozpoczyna się z dniem wejścia w życie nowych unormowań. W związku z tym w sprawie zastosowanie znajdzie regulacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118;art. 118 zd. 2)">art. 118 zd. 2 k.c.</a> z której wynika, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Skoro zaś strony łączyła umowa o dzieło, termin przedawnienia wynosi dwa lata, co oznacza, że nie znajdzie zastosowania przesłanka wyłączająca wydłużenie terminu do końca danego roku kalendarzowego.</p> <p>Sąd I instancji uznał w konsekwencji, że termin przedawnienia dochodzonego roszczenia upływał 31 grudnia 2020 r., a skoro pozew został wniesiony w dniu 15 maja 2020 r., bieg przedawnienia został skutecznie przerwany.</p> <p>Odnosząc się natomiast do merytorycznych zarzutów pozwanego, Sąd Rejonowy zważył, że z podpisanego przez pozwanego dokumentu w postaci zlecenia czynności serwisowych wyraźnie wynika, że mają one charakter odpłatny. Pozwany nie zaoferował zaś Sądowi żadnych dowodów, z których wynikałoby, że przedmiotowy ciągnik miał wady i był naprawiany w ramach gwarancji lub rękojmi.</p> <p>Podstawę takiego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stanowiły przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031391323" title="Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych - Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1323 (art. 7;art. 7 ust. 1)">art. 7 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 684), a gdy chodzi o rozstrzygnięcie o kosztach procesu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031391323" title="Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych - Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1323 (art. 98)">art. 98</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> </p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w całości. Domagał się zmiany rozstrzygnięcia poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.</p> <p>Pozwany zarzucił niezastosowanie art. 5 zd. 2 ustawy z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, co miało skutkować błędem w ustaleniach, polegającym na przyjęciu, że termin przedawnienia dochodzonego roszczenia powoda upłynął z dniem 31 grudnia 2020 r., a nie 24 stycznia 2020 r.</p> <p>Uzasadniając apelację pozwany wskazał powołany przepis przejściowy ustawy nowelizującej znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro bieg terminu dochodzonego roszczenia rozpoczął się przez wejściem jej w życie (tj. przed dniem 9 lipca 2018 r.), co oznacza, że nastąpił on z upływem wcześniejszego (dotychczasowego) terminu, a nie dopiero z końcem roku kalendarzowego. Pozwany podniósł także, że przedmiotowa naprawa powinna być dokonana w ramach gwarancji i rękojmi, wobec tego że sprzedawca odpowiada jeżeli wada zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat od zakupu (ten zaś miał miejsce w lipcu 2016). Związane z tym okoliczności pozwany wyjaśniał w piśmie (reklamacji) z dnia 26 lutego 2018 r., wskazując, że czynności w ramach ww. zlecenia serwisowego nie powinny podlegać odpłatności, a wystawiona przez powoda faktura powinna zostać skorygowana.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505^{<!-- -->13}§ 2 k.p.c.</a> skoro w niniejszej sprawie – podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym – Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie niniejszego wyroku należało ograniczyć do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118;art. 118 zd. 2)">art. 118 zd. 2 k.c.</a> koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Regulacja tej treści obowiązuje od dnia 9 lipca 2018 r. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1;art. 1 pkt. 3)">art. 1 pkt 3</a> w zw. z art. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw [Dz. U. z 2018, poz. 1104] – dalej jako „ustawa nowelizująca”). Nie budzi wątpliwości, że przed tą datą termin przedawnienia należało obliczać zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 112)">art. 112 k.c.</a>, a zatem kończył on bieg z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu.</p> <p>W związku z tym, że dwuletni termin przedawnienia dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia – liczony od dnia oddania dzieła (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 646)">art. 646 k.c.</a>) – rozpoczął swój bieg w styczniu 2018 r., nie upłynął on jeszcze w dniu wejścia w życie wskazanej zmiany treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, wynikającej z ustawy nowelizującej.</p> <p>W myśl art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia jej wejścia w życie m.in. przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> w brzmieniu nadanym tą ustawą. Wyjątki od wyrażonej w tym przepisie zasady bezpośredniego działania nowego prawa przewidziano w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy nowelizującej – dotyczą one wyłącznie roszczeń których <strong> <!-- -->termin przedawnienia jest krótszy</strong> niż według przepisów dotychczasowych (ust. 2) oraz roszczeń przysługujących konsumentowi (ust. 3). Wskazana regulacja odnosi się więc do ogólnego terminu przedawnienia, a ponadto terminu przedawnienia roszczeń stwierdzonych orzeczeniem lub ugodą – które to terminy zostały skrócone z dziesięciu do sześciu lat (w myśl nowego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118;art. 118 zd. 1;art. 125;art. 125 § 1)">art. 118 zd. 1 i art. 125 § 1 k.c.</a>; por. art. 1 pkt 3 i 4 ustawy nowelizującej). Termin przedawnienia roszczeń wynikających z umowy o dzieło nie został skrócony na mocy ustawy nowelizującej – w dalszym ciągu wynosi on dwa lata (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 646)">art. 646 k.c.</a>). Oznacza to, że do roszczenia z tego tytułu, które w chwili wejścia w życie nowelizacji nie było jeszcze przedawnione, stosuje się przepisy nowe.</p> <p>Zdaniem Sądu II instancji wyrażona art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy nowelizującej reguła zgodnie z którą jeżeli przedawnienie którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem jej wejścia w życie, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu – dotyczy wyłącznie opisanych wyżej („dotychczasowych” terminów skróconych ustawą nowelizującą (z dziesięciu do sześciu lat). Ustawodawca przyjął bowiem jako zasadę bezpośrednie działanie nowego prawa, co jest wynikiem akceptowanego dotychczas w tzw. prawie międzyczasowym prywatnym założenia, według którego istotą instytucji prawnych, z zakresu tzw. dawności (np. przedawnienie i zasiedzenie), jest skutek prawny powstający dopiero z upływem przepisanego terminu (por. np. art. XXXV ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny; wyrok SN z dnia 25 maja 2007 r., I CSK 84/07, OSNC-ZD 2008/2, poz. 35).</p> <p>Jak z tego wynika ustawodawca dopuścił wydłużenie terminu przedawnienia w trakcie biegu tego terminu, czyli przed jego upływem - poprzez zmianę samego tylko sposobu liczenia upływu tego terminu (zob. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej; nr druku VIII.2216). Słusznie wskazuje się zatem w nauce prawa, że przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy nowelizującej – zmieniający moment rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia na dzień jej wejścia w życia, tj. 9 lipca 2018 r. – dotyczy roszczeń wobec których stosuje się podstawowy (ogólny) termin przedawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> lub termin przedawnienia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 125)">art. 125 k.c.</a> Regulacja ta doznaje modyfikacji w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy nowelizującej, co oznacza, że dotyczy tych właśnie roszczeń (M. Fras, M. Habdas, P. Zakrzewski [w:] M. Fras, M. Habdas, P. Zakrzewski, <em> <!-- -->Kodeks cywilny. Komentarz do art. 117-125</em>, LEX/el. 2019, teza 11 do art. 117).</p> <p>Wobec tego, że przepisy o charakterze wyjątkowym – a takim jest przepis art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej – nie podlegają wykładni rozszerzającej, należy uznać, że do roszczeń o innym terminie przedawnienia zastosowanie znajdzie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118;art. 118 zd. 2)">art. 118 zd. 2 k.c.</a> (w aktualnym brzmieniu), przewidujący że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym w dniu wniesienia pozwu (15 maja 2020 r. – <em> <!-- -->k. 16 akt</em>), dochodzone roszczenie nie było jeszcze przedawnione, gdyż jego termin – dwuletni, określony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 646)">art. 646 k.c.</a> – upłynąłby w dniu 31 grudnia 2020 r. Poprzez wystąpienie z pozwem doszło zatem do przerwania biegu przedawnienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1;art. 124)">art. 123 § 1 pkt 1 i art. 124 k.c.</a>).</p> <p>Odnosząc się w dalszej kolejności do podniesionego przez pozwanego zarzutu dotyczącego braku podstaw do uznania odpłatności dokonanej naprawy (która – zdaniem skarżącego – powinna być dokonana w ramach rękojmi lub gwarancji) Sąd Okręgowy wskazuje, że w tym zakresie w pełni podziela ustalenia oraz ocenę prawną Sądu I instancji, co czyni zbędnym ich ponowne powtarzanie w niniejszym uzasadnieniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1;art. 387 § 2(1) pkt. 2)">art. 387 § 2^{<!-- -->1}pkt 1 i 2 k.p.c.</a>). Dodać jedynie można, że jedynym dowodem jaki pozwany zaoferował na tą okoliczność jest kopia jego własnego pisma z daty 26 lutego 2018 r. kierowanego do powoda, ze wskazaniem argumentacji tożsamej jak prezentowana w niniejszej sprawie (<em> <!-- -->zob. k. 72-72v.; sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 68-69 akt</em>). Jako dokument prywatny, ma on w niniejszej sprawie wyłącznie wartość twierdzenia samej strony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>). Twierdzeniom tym powód stanowczo zaprzeczył wskazując na brak dowodu udzielenia gwarancji, a także uzgodnioną między stronami odpłatność dokonywanej naprawy – potwierdzoną w treści zlecenia wpisanymi tam dwukrotnie adnotacjami „płatne”, które pozwany własnoręcznie podpisał (zob. pismo powoda z dnia 11 marca 2021 r. – <em> <!-- -->k. 80-82</em>; zlecenie nr <span class="anon-block"> (...)</span> – <em> <!-- -->k. 11 akt</em>).</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>Na oryginale właściwy podpis</p> </div> </table>