II SA/Sz 737/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Komendanta W. Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), Komendant Policji, w wyniku rozpoznania sprawy na skutek odwołania R. J. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że wnioskiem z dnia 27 listopada 2018 r. komisarz w stanie spoczynku R. J. (dalej: "strona", "skarżący") zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w S. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] r. r. Organ I instancji opisaną wyżej decyzją z dnia [...] r. odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, dalej: "ustawa nowelizująca"). Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jego uchylenie i wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji podkreślił, że materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy nowelizującej. Na mocy art. 1 pkt 16 przytoczonej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że zmiana zasad obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest związana z wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który orzekł, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z Konstytucją RP. Trybunał wskazał, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest w sytuacji zwolnienia ze służby. Na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może dojść do sytuacji, w której nie zdołał on wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku służbowego. Wówczas jedyną formą rekompensaty za niewykorzystany urlop jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Trybunał uznał, że ekwiwalent będący substytutem niewykorzystanego urlopu powinien odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Określony w art. 115a ustawy o Policji sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego powodował, że policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego otrzymywali około 73% dziennego uposażenia, czego, w ocenie Trybunału, nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro Trybunał nie odroczył utraty mocy obowiązującej ww. przepisu, a zatem w zakresie, w jakim określa on ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, utracił on moc obowiązującą z dniem ogłoszenia wyroku TK, czyli 6 listopada 2018 r. Do kwestii stosowania w praktyce ww. przepisu odnosi się art. 9 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. W rezultacie ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., czyli według mnożnika 1/30. Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że Komendant Miejski Policji właściwie uwzględnił stan prawny obowiązujący od dnia 1 października 2020 r., a w rezultacie prawidłowo odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy skarżącemu zwolnionemu ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2012 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożył R. J. zarzucając Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Skarżący zarzucił Komendantowi Miejskiemu Policji w S. oraz Komendantowi Policji działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania pod pretekstem stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z2020 r. poz. 1610) z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Przeprowadzona w wyżej zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten nie odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Z załączonych do skargi akt sprawy wynika, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w formie załącznika do e-maila przesłanego na adres kmpszczecin@sc.policja.gov.pl. Z treści e-maila wynika, że o możliwości złożenia odwołania w takiej formie dowiedział się w Komendzie Miejskiej Policji w S. ze względu na brak możliwości osobistego złożenia dokumentu w biurze podawczym. Z treści decyzji organu II instancji nie wynika natomiast, że organ ten weryfikował wniesione odwołanie pod względem formalnym. Tymczasem wysłanie dokumentu w formie dokumentu elektronicznego nie oznacza, że wniesienie odwołania w formie załącznika do e-maila jest prawidłowe. Podanie (w tym odwołanie) przesłane drogą e-mail należy traktować jako wniesione na piśmie do organu, które zawiera jednak brak formalny, bowiem nie jest opatrzone podpisem wnoszącego (art. 63 § 3 k.p.a.). Brak ten podlega uzupełnieniu na wezwanie organu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Skutek prawny złożenia dotkniętego brakiem formalnym podania następuje w dniu, w którym wiadomość elektroniczna została wprowadzona do systemu teleinformatycznego organu (zob. argumentację zawartą w wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., I OSK 203/17, dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). W niniejszej sprawie, na obecnym jej etapie, problem usunięcia braku formalnego odwołania nadal istnieje, ponieważ organ nie wezwał skarżącego do własnoręcznego podpisania odwołania. Rozpatrzenie odwołania pomimo wadliwie środka odwoławczego stanowi rażące naruszenie prawa i winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Skarżący nie może jednak ponosić negatywnych skutków prawnych związanych z niewłaściwym działaniem organu odwoławczego i z tego powodu Sąd uchylił zaskarżona decyzję. W ponownym postępowaniu w sprawie organ odwoławczy zobowiązany będzie poczynić ustalenia pozwalające stwierdzić, w jakiej dacie wiadomość (mail), do którego skarżący załączył odwołanie została wprowadzona do systemu teleinformatycznego organu – a następnie, o ile termin do wniesienia odwołania został zachowany- wezwać skarżącego do podpisania odwołania pod rygorem skutków prawnych wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., należało orzec jak w pkt sentencji wyroku.