Ppolska.starec← UrzadnikВойти

VII U 77/21

Sądy powszechne2021-10-21
Sygnatura
VII U 77/21
Data orzeczenia
2021-10-21
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII U 77/21</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 21 października 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Renata Gąsior</p> <p>Protokolant sekr. sądowy Marta Jachacy</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. w Warszawie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">A. Ś.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">A. Ś.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 6 listopada 2020 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>oddala odwołanie.</p> <p>SSO Renata Gąsior</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Skarżoną decyzją z 6 listopada 2020 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </strong>Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu <br/>od 1 stycznia 2008 r. Decyzję uzasadniono tym, że ubezpieczony <br/>od 1 października 1995 r. do 31 grudnia 1999 r. miał ustalone prawo do renty inwalidzkiej <span class="anon-block">(...)</span> grupy, zaś od 1 stycznia 2000 r. nabył prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, ponadto od 1 kwietnia 2006 r. pobierał rentę rodzinną. Jednocześnie od 14 października 1981 r. odwołujący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Organ rentowy wskazał, że stosownie <br/>do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 11;art. 11 ust. 2;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt. 5, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (dalej: u.s.u.s.) ubezpieczeniom społecznym (tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, natomiast dobrowolnie, <br/>na swój wniosek, podlegają ubezpieczeniu chorobowemu. Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności gospodarczej zostało zawieszone na podstawie przepisów <br/>o swobodzie działalności gospodarczej. Od 1 stycznia 2008 r. obowiązuje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 4 c)">art. 9 ust. 4c</a> u.s.u.s., zgodnie z którym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, a mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury. Organ rentowy wskazał, że na podstawie powyższych przepisów <span class="anon-block">A. Ś.</span> od 1 stycznia 2008 r. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowy, zaś bez znaczenia pozostaje fakt pobierania renty rodzinnej, bowiem wyznacznikiem podlegania ubezpieczeniom jest ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS podkreślił ponadto, że osiągnięcie wieku emerytalnego nie jest tożsame z uzyskaniem statusu emeryta (<em> <!-- --> decyzja z 6.11.2020 r. – nienumerowane akta <span class="anon-block">(...)</span> </em>).</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. Ś.</span> </strong>18 grudnia 2020 r. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z 6 listopada 2020 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, wnosząc o jej zmianę i orzeczenie, że odwołujący nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym <br/>i wypadkowemu od 1 grudnia 2008 r. Podczas rozprawy w dniu 21 października 2021 r. pełnomocnik odwołującego oświadczył, że w odwołaniu omyłkowo wskazano datę żądania i wnosi o ustalenie, że odwołujący nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu <br/>od 1 stycznia 2008 r. (<em> <!-- -->odwołanie k. 3-8 a.s., protokół rozprawy k. 44 a.s.</em>).</p> <p>Odwołujący uzasadnił swoje odwołanie tym, że od 1999 r. prowadzi zakład krawiecki jako jednoosobową działalność gospodarczą. Jednocześnie od 1995 r. przysługiwało mu prawo do renty inwalidzkiej, a od 1 stycznia 2000 r. – do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Zdaniem odwołującego, organ rentowy błędnie zastosował wobec niego przepis art. 9 ust. 4c u.s.u.s. stwierdzając, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, podczas gdy organ rentowy powinien był uznać, że odwołujący jako osoba z ustalonym prawem do renty rodzinnej, stosownie <br/>do art. 9 ust. 5 u.s.u.s. podlega tym ubezpieczeniom dobrowolnie. Ubezpieczony podniósł ponadto, że organ rentowy nie informował go o tym, że miałby obowiązkowo odprowadzać składki na ubezpieczenia społeczne. W odwołaniu wskazano, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> osiągnął wiek emerytalny w 2009 r. jednak <br/>w siedzibie organu rentowego dowiedział się, że ze względu na to, <br/>że w przeszłości prowadził działalność rzemieślniczą obliczenie emerytury będzie skomplikowane, a ponadto świadczenie to nie będzie wyższe niż otrzymywana renta rodzinna, wobec czego ubezpieczony dokonał wyboru korzystniejszego świadczenia, tj. renty rodzinnej.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie z 18 stycznia 2021 r. <strong> <!-- -->organ rentowy</strong> wniósł <br/>o jego oddalenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a>, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji (<em> <!-- -->odpowiedź na odwołanie k.14 a.s.</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">A. Ś.</span> prowadzi działalność gospodarczą – zakład krawiecki od 14 października 1981 r. (<em> <!-- -->bezsporne</em>).</p> <p>Decyzją z 25 grudnia 1994 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał <span class="anon-block">A. Ś.</span> rentę inwalidzką – drugiej grupy inwalidów. 20 stycznia 2000 r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie renty inwalidzkiej, wobec czego Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> decyzją z 31 stycznia 2000 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> dokonał przeliczenia świadczenia – renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wysokość świadczenia ustalono w oparciu <br/>o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych</a> (<em> <!-- --> dalej: ustawa emerytalna</em>)(<em> <!-- --> decyzja z 25.12.1994 r. k. 18 – tom I a.r., decyzja z 31.01.2000 r. k. 76 – tom 4 a.r.</em>). Od 1 kwietnia 2006 r. <span class="anon-block">A. Ś.</span> pobiera rentę rodzinną po żonie <span class="anon-block">D. Ś.</span>, przyznaną decyzją organu rentowego z 30 maja 2006 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> (<em> <!-- --> decyzja <br/>z 30.05.2005 r. k. 8 – tom 2 a.r.</em>). Z uwagi na pobieranie przez ubezpieczonego renty rodzinnej, decyzją z 30 maja 2006 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> organ rentowy wstrzymał dalszą wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy (<em> <!-- --> decyzja <br/>z 30.05.2006 r. k. 89 – tom 4 a.r.</em>).</p> <p>Do 1994 r. ubezpieczony z racji prowadzenia działalności gospodarczej opłacał składki na ubezpieczenie społeczne. Od 1994 r. – jedynie składkę <br/>na ubezpieczenie zdrowotne, z uwagi na uzyskanie prawa do renty inwalidzkiej, a następnie pobieranie renty rodzinnej. Pismem z 20 lipca 2020 r. organ rentowy poinformował <span class="anon-block">A. Ś.</span>, że z urzędu uporządkowano dokumenty <br/>na koncie ubezpieczonego: zgłoszeniowe, wyrejestrowujące i rozliczeniowe <br/>z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na pismo, ubezpieczony zwrócił się do organu rentowego o weryfikację ustaleń, informując, że pobiera jedynie rentę rodzinną po zmarłej żonie i z tego względu opłacał jedynie składkę zdrowotną. Pismem z 9 października 2020 r. organ rentowy poformował ubezpieczonego, że od 1 stycznia 2008 r. podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej <br/>na podstawie art. 9 ust. 4c ustawy emerytalnej, jako osoba mająca uprawnienia <br/>do renty z tytułu niezdolności do pracy – do czasu ustalenia prawa do emerytury (<em> <!-- -->pismo ZUS z 20.07.2020 r., pisma <span class="anon-block">A. Ś.</span> z 10.09.2020 r., 5.10.2020 r., 9.10.2020 r. – nienumerowane akta <span class="anon-block">(...)</span> </em>).</p> <p>Organ rentowy pismem z 13 października 2020 r. zawiadomił <span class="anon-block">A. Ś.</span> o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ubezpieczony w odpowiedzi na zawiadomienie poinformował, że nabył prawo do emerytury w wieku powszechnym 65 lat z dniem 20 marca 2009 r., w związku z czym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlega jedynie dobrowolnie. W wyniku postępowania, Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wydał 6 listopada 2020 r. <strong> <!-- --> skarżoną </strong> <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span>, w której stwierdził, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2008 r. (<em> <!-- --> zawiadomienie z 13.10.2020 r., pismo <span class="anon-block">A. Ś.</span> z 16.10.2020 r., decyzja z 6.11.2020 r. – nienumerowane akta <span class="anon-block">(...)</span> </em>).</p> <p> <span class="anon-block">A. Ś.</span> 13 października 2020 r. złożył wniosek emeryturę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> decyzją z 10 listopada 2020 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> przyznał odwołującemu emeryturę począwszy od 1 października 2020 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ubezpieczony nie wnosił wcześniej o przyznanie emerytury, gdyż uzyskał informację, że świadczenie to byłoby przyznane w niższej kwocie niż pobierana przez niego renta rodzinna (<em> <!-- --> decyzja z 10.11.2020 r. k. 31 – tom 5 a.r., zeznania <span class="anon-block">A. Ś.</span> k. 35 a.s.</em>).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie ww. dowodów z dokumentów i zeznań <span class="anon-block">A. Ś.</span>, mając na uwadze, że nie był on sporny między stronami niniejszego postępowania. Dowodów <br/>z dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała, a Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do tego, aby odmówić im wiarygodności i mocy dowodowej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Spór w niniejszym postępowaniu koncentrował się wokół dwóch kwestii: czy <span class="anon-block">A. Ś.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, lecz niepobierająca tego świadczenia, a korzystniejszą dla niego rentę rodzinną, podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W wypadku pozytywnego ustalenia powyższej kwestii, rozstrzygnąć należało ponadto, czy ubezpieczony podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym <br/>i wypadkowemu, skoro osiągnął wiek emerytalny, a świadczenia tego nie pobierał z uwagi na wybór świadczenia korzystniejszego – renty rodzinnej.</p> <p>Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają z zastrzeżeniem art. 8 i 9 tej ustawy, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. W świetle <br/>art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, podleganie wymienionym ubezpieczeniom przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania <br/>tej działalności. Stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej <br/>lub innych przepisów szczególnych.</p> <p>Odwołujący się <span class="anon-block">A. Ś.</span> prowadzi od 1981 r. pozarolniczą działalność gospodarczą i gdyby nie wyłączenia wynikające z art. 9 u.s.u.s. <br/>(do którego art. 6 tego aktu wyraźnie odsyła), powinien podlegać z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p> <p>Jednocześnie wnioskodawca od 1994 r. pobierał rentę inwalidzką, <br/>a od 1 stycznia 2000 r. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Powyższe świadczenia zostały przyznane ubezpieczonemu na stałe. Dodatkowo odwołującemu przysługuje od sierpnia 2005 r. prawo do renty rodzinnej, którą pobiera jako świadczenie korzystniejsze od 1 kwietnia 2006 r.. To oznacza, że jego sytuacja prawna – z punktu widzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym – musi być rozważona w kontekście art. 9 ustawy systemowej, który reguluje między innymi zbieg prawa do renty oraz obowiązkowego tytułu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.</p> <p>W okresie do dnia 31 grudnia 2007 r. sytuację prawną skarżącego określał art. 9 ust. 5 u.s.u.s. (<em> <!-- -->Dz. U. z 2007 r. nr 11 poz. 74</em>), zgodnie z którym osoby, <br/>o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051691412" title="Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1412 (art. 6)">art. 6</a>, niewymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051691412" title="Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1412 (art. 6 ust. 4)">ust. 4</a>, mające ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegały dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu <br/>i rentowym. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051691412" title="Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1412 (art. 2;art. 2 pkt. 2;art. 2 pkt. 2 lit. b)">art. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych <br/>oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (<em> <!-- -->Dz. U. Nr 169, poz. 1412</em>), <br/>do art. 9 ustawy systemowej został jednakże dodany – z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2008 r. – ust. 4c w brzmieniu: osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.</p> <p>W odniesieniu do art. 9 ust. 5 u.s.u.s. w doktrynie podkreśla się, że osoby posiadające status emeryta lub rencisty (z wyjątkami przewidzianymi w ust. 4, 4a i 4c) nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i rentowego <br/>z tytułów wymienionych w art. 6 ustawy, natomiast na mocy ogólnej normy kompetencyjnej zawartej w art. 9 ust. 5 mogą przystąpić do ubezpieczenia społecznego (emerytalnego i rentowego) na swój wniosek (dobrowolnie). <br/>Do 31 grudnia 2007 r. wszyscy renciści wykonujący pozarolniczą działalność podlegali więc dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Nie miał przy tym znaczenia rodzaj wykonywanej pozarolniczej działalności ani rodzaj pobieranego świadczenia rentowego. Od 1 stycznia 2008 r. z mocy art. 9 ust. 4c u.s.u.s. nastąpiło w stosunku do tych osób rozszerzenie obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego na osoby pobierające renty z tytułu niezdolności do pracy i prowadzące jednocześnie działalność gospodarczą <br/>(do czasu ustalenia na ich rzecz prawa do emerytury). Jest to unormowanie szczególne, wymagające wykładni ścisłej (<em> <!-- --> T.Bińczycka-Majewska, Kumulacja <br/>i rozłączność tytułów ubezpieczenia społecznego, PiZS 2007 nr 1, s. 22</em>).</p> <p>W wyrokach z 29 sierpnia 2017 r., I UK 336/16 (<em> <!-- -->LEX nr 2397627</em>) i z 20 września 2017r., I UK 236/17 (<em> <!-- -->LEX nr 2558708</em>), zapadłych w stanie faktycznym podobnym do zaistniałego w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy wskazał, <br/>że w sytuacji, gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą <br/>ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy wypełnia dyspozycję art. 9 ust. 4c u.s.u.s., nawet gdy świadczenia tego nie pobiera jako mniej korzystnego niż renta rodzinna. Występowanie zbiegu świadczeń, stosownie <br/>do art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej nie powoduje bowiem utraty prawa <br/>do świadczenia, z którego ubezpieczony zrezygnował – w przedmiotowej sprawie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wobec wypełnienia hipotezy normy art. 9 ust. 4c ustawy systemowej, wystąpił skutek opisany dyspozycją <br/>tej normy. Skarżący podlegała więc w spornym okresie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p> <p>W dalszej kolejności należy odnieść się do posiadania przez <span class="anon-block">A. Ś.</span> statusu emeryta. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w wypadku uznania, że ubezpieczony posiadał ustalone prawo do emerytury, na podstawie art. 9 ust. 5 u.s.u.s. podlegałby ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym wyłącznie dobrowolnie.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27 a)">Art. 27a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach <br/>z funduszu ubezpieczeń społecznych</a> (<em> <!-- -->Dz. U. z 2021r. poz. 291</em>) stanowi, <br/>że emeryturę przyznaje się z urzędu zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet <br/>i 65 lat dla mężczyzn oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu <br/>albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (…). Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w przypadku <span class="anon-block">A. Ś.</span>, bowiem ubezpieczony <br/>od 1 kwietnia 2006 r. nie pobierał renty z tytułu niezdolności do pracy, a zatem prawo do emerytury mogło zostać przyznane jedynie na jego wniosek. Przyznaniem świadczenia jest bowiem ustalenie prawa do jego pobierania, a więc do wypłaty (<em> <!-- -->por. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1989 r., III UZP 11/89, OSNCP 1990 Nr 6, poz. 72 i wcześniejszą uchwałę z dnia 10 sierpnia 1988 r., III UZP 22/88, OSNCP 1989 Nr 12, poz. 194, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., III UK 95/06, LEX nr 950628</em>). Analiza akt rentowych <span class="anon-block">A. Ś.</span> prowadzi do wniosku, że złożył <br/>on wniosek o emeryturę w dniu 13 października 2020 r., a na dzień wydania skarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji – 6 listopada 2020 r., nie miał on ustalonego prawa do emerytury.</p> <p> <span class="anon-block">A. Ś.</span> podnosił dodatkowo, że organ rentowy nie poinformował go o tym, że w związku z nowelizacją ustawy systemowej, <br/>od 1 stycznia 2008 r. miałby podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nałożony na organ rentowy w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 9)">art. 9 k.p.a.</a> dotyczy tylko relacji zachodzących w konkretnym postępowaniu, a nie jakiegokolwiek pouczenia <br/>o każdej możliwej konsekwencji określonego zachowania ubezpieczonego. <br/>Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, powyższy przepis zobowiązuje organ rentowy do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jednakże zmiana przepisów prawnych nie obliguje organu rentowego (chyba, że co innego wynika <br/>z przepisów) do informowania ubezpieczonych o możliwych konsekwencjach wprowadzonych zmian, czy tym bardziej o konieczności podjęcia określonych działań, które mogą wpłynąć na sytuację prawną płatników składek (<em> <!-- -->por. wyrok Sądu Najwyższego z 24.09.2020 r. III UK 38/19 LEX nr 3080366</em>). <br/>W dniu 1 stycznia 2008 r., aż do 13 października 2020 r. nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne z udziałem odwołującego, wobec czego organ rentowy nie miał obowiązku powiadomienia go o zmianie sytuacji prawnej, <br/>tj. o obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a>, jak w sentencji.</p> <p>SSO Renata Gąsior</p> </div>