VIII U 749/21

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 749/21</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 października 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="138"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Grażyna Łazowska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Iwona Sławińska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu </strong>22 października 2021 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block">W. S.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> wysokość emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">W. S.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 12 stycznia 2021 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>oddala odwołanie.</p> <p>(-) sędzia Grażyna Łazowska</p> <p>Sygn. akt VIII U 749/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 12 stycznia 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. poz.1222 ) z urzędu ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej <span class="anon-block">W. S.</span> i wypłacił wyrównanie świadczenia faktycznie za okres od 1 października 2016r. do 31 marca 2019r. przy uwzględnieniu podstawy obliczenia emerytury nie pomniejszonej o kwoty pobranych wcześniej emerytur. Organ rentowy wskazał, że przy ustalaniu wysokości emerytury uwzględnił wszystkie zmiany w wysokości świadczenia jakie miały miejsce od dnia <br/>jej przyznania, do 31 marca 2019r., w tym zmiany wynikające z waloryzacji, jakimi emerytura była objęta oraz zmiany wynikające z załatwienia zgłoszonych wniosków.</p> <p>W odwołaniu od decyzji ubezpieczona podniosła, że: wyrównanie świadczenia wg jej obliczeń zostało ustalone za okres od 1 października 2016r. do 31 marca 2019r. a nie jak podano w decyzji od 1 czerwca 2019r., nadto nie ustalono wyrównania począwszy od 2013r.; podstawa wymiaru kapitału początkowego winna być przez organ rentowy obliczona z lat 1997 – 2006 ze wskaźnikiem 161,49% a nie z lat 1989 – 1998 ze wskaźnikiem 150,59%; składki i kapitał początkowy zostały zwaloryzowane jedynie do dnia złożenia wniosku o emeryturę z powszechnego wieku emerytalnego a winny być zwaloryzowane do podjęcia wypłaty tej emerytury; organ rentowy nie wybrał dla ubezpieczonej korzystnego wariantu z tablicy średniego dalszego trwania życia tzn. 208-210 a jest do tego zobowiązany.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł od jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, że faktycznie wyrównanie świadczenia dotyczy okresu od 1 października 2016r., czyli od przyznania emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, a nie od 1 czerwca 2016r., jak omyłkowo wskazano w decyzji skarżonej. Organ rentowy także w sposób szczegółowy wyjaśnił jak kształtowała się wysokość emerytury z powszechnego wieku emerytalnego od 1 października 2016r. przy zastosowaniu art.194j ustawy emerytalnej wprowadzonego ustawą zmieniającą z dnia 19 czerwca 2020r., z uwzględnieniem waloryzacji oraz doliczeń składek.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </strong> </p> <p>Decyzją z 7 października 2002r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy <br/>dla ubezpieczonej <span class="anon-block">W. S.</span> ( <span class="anon-block">ur. (...)</span> ) i następnie decyzjami z 4 marca 2004r. oraz z 2 września 2013r. ponownie ustalił jego wartość na dzień 1 stycznia 1999r. <br/>Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy uwzględnił wynagrodzenia ubezpieczonej z 10 kolejnych lat kalendarzowych, to jest od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1998r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 150,59%.</p> <p>Decyzją z 20 czerwca 2008r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo <br/>do emerytury od 6 czerwca 2008r., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 46)">art. 46</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 29)">art. 29 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (j.t. Dz.U. z 2021r., poz. 291), w związku z ukończeniem przez ubezpieczoną 55 roku życia i legitymowaniem się okresami składkowymi i nieskładkowymi w wymiarze co najmniej 30 lat. Wysokość emerytury została obliczona na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy emerytalnej.</p> <p>Decyzją z 18 września 2013r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo <br/>do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego od 6 sierpnia 2013r. W związku <br/>z wycofaniem wniosku o przyznanie emerytury, organ rentowy decyzją z 2 października 2013r. umorzył postępowanie.</p> <p>Decyzją z 8 listopada 2016r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo <br/>do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, od 1 października 2016r.</p> <p>Wysokość emerytury została obliczona na podstawie art. 25 ust. 1b i art. 26 ustawy emerytalnej, w tym z podstawy obliczenia emerytury organ rentowy potrącił kwoty wcześniej pobranych emerytur. Wysokość emerytury organ rentowy wyliczył w następujący sposób:</p> <p>- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 229612,76 zł,</p> <p>- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 670804,14 zł,</p> <p>- suma kwot pobranych emerytur wynosi 240585,63 zł,</p> <p>- średnie dalsze trwanie życia wynosi 226,30 m-cy,</p> <p>- wyliczona emerytura wynosi 2915,74 zł.</p> <p>Wysokość emerytury: [(229612,76 + 670804,14 ) – 240585,63 ] / 226,30 = 2915,74 zł.</p> <p>Organ rentowy zawiesił emeryturę ustaloną tą decyzją, gdyż była ona mniej korzystna od dotychczas pobieranego świadczenia.</p> <p>W dniu 15 kwietnia 2019r. ubezpieczona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art. 145a k.p.a.</a> wniosła skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury i jej obliczeniu z uwzględnieniem art.25 ust.1b ustawy emerytalnej. Postanowieniem z 30 kwietnia 2019r. organ rentowy wznowił postępowanie w sprawie emerytury przyznanej decyzją z 8 listopada 2016r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 149;art. 149 § 1)">art.145a i art.149§1 k.p.a.</a> i następnie wydał decyzję z 30 kwietnia 2019r., którą ustalił ubezpieczonej nową wysokość emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, bez dokonywania pomniejszeń wynikających z art.25 ust.1b ustawy emerytalnej, od 1 kwietnia 2019r. i rozpoczął jej wypłatę jako świadczenia korzystniejszego niż emerytura wcześniejsza.</p> <p>Wyrokiem z 30 października 2019r. sygn. VIII U 1280/19 Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji z 30 kwietnia 2019r.</p> <p>W pisemnym uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, odnosząc się do zarzutów ubezpieczonej, że przy ustalaniu wysokości emerytury z powszechnego wieku emerytalnego nie pomniejszonej o kwoty uprzednio pobranych emerytur wcześniejszych, uwzględnił wszystkie zmiany w wysokości świadczenia jakie miały miejsce od dnia jej przyznania do 31 marca 2019r., w tym zmiany wynikające z waloryzacji. Sąd ten stwierdził, także, że przy ustalaniu wysokości emerytury z powszechnego wieku emerytalnego w ww. decyzji organ rentowy prawidłowo przyjął dalsze średnie trwanie życia 226,30 miesięcy według stanu na dzień 1 października 2016r., kiedy ubezpieczonej przyznano prawo do tego świadczenia.</p> <p>Ubezpieczona wniosła apelację od powyższego wyroku, która została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 4 marca 2021r. sygn. III AUa 2490/19.</p> <p>Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego oraz akt Sądu Okręgowego w Gliwicach o sygn. VIII U 1280/19 jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów i nie kwestionowane przez strony.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonej <span class="anon-block">W. S.</span> nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była decyzja organu rentowego <br/>z 12 stycznia 2021r., którą organ rentowy z urzędu ponownie ustalił wysokość emerytury <br/>ubezpieczonej z powszechnego wieku emerytalnego bez pomniejszenia świadczenia o kwoty uprzednio pobranych emerytur oraz wypłacił wyrównanie świadczenia, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 194 j)">art.194j ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tj. Dz.U. z 2021r., poz.291 ), który został dodany z dniem 10 lipca 2020r. przez art.1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. poz.1222 ). Powyższa ustawa zmieniająca dostosowała obowiązujące przepisy ustawy emerytalnej do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r., P 20/16, wprowadzając możliwość obliczenia wysokości emerytury powszechnej bez pomniejszania podstawy jej obliczenia, a więc bez zastosowania art.25 ust.1b ustawy emerytalnej.</p> <p>Powołany art.194j ustawy emerytalnej stanowi, że:</p> <p>- kwotę emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ubezpieczonemu urodzonemu <br/>w 1953r., który wcześniej pobierał emeryturę wymienioną w art. 25 ust. 1b na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013 r., ustala się ponownie od podstawy ustalonej z zastosowaniem art. 194i.( ust.1 );</p> <p>- przeliczeniu podlega podstawa obliczenia emerytury przyjęta w decyzji o ustaleniu prawa <br/>do emerytury ( ust.2 );</p> <p>- do ustalenia nowej kwoty emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia przyjęte <br/>w decyzji o ustaleniu prawa do emerytury, a następnie uwzględnia się kolejne zmiany wysokości świadczenia ( ust.3 );</p> <p>- emerytura w ponownie ustalonej wysokości przysługuje od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury przyznanej na podstawie art. 24, a w przypadku gdy prawo do tej emerytury było zawieszone - od dnia, od którego mogłaby być podjęta jej wypłata ( ust.4 );</p> <p>- jeżeli ponownie ustalona wysokość emerytury przyznanej na podstawie art. 24 jest wyższa od wypłacanej dotychczas, emerytowi wypłaca się wyrównanie. Kwotę wyrównania stanowi różnica między sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby w okresie od dnia, o którym mowa w ust. 4, do dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem ich waloryzacji, a sumą kwot wypłaconych w tym okresie ( ust.5 );</p> <p>- przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej ( ust.6 ).</p> <p>Odnosząc się do zarzutów ubezpieczonej, to organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wyjaśnił, że wskutek omyłki w decyzji skarżonej podano, że wyrównanie świadczenia zostało wypłacone od 1 czerwca 2016r., gdy faktycznie dotyczy ono okresu od 1 października 2016r. do 31 marca 2019r. Prawidłowo, bo zgodnie z cytowanym na wstępie rozważań art.194j ust.4 w związku z ust.5 tegoż przepisu, organ rentowy przyznał ubezpieczonej wyrównanie od 1 października 2016r., czyli od dnia, od którego mogłaby być podjęta wypłata emerytury z powszechnego wieku emerytalnego ( pierwotnie bowiem prawo do tego świadczenia zostało zawieszone ), do 31 marca 2019r., bo już od 1 kwietnia 2019r. decyzją z 30 kwietnia 2019r. ustalono ubezpieczonej nową wysokość świadczenia, bez dokonywania pomniejszeń o jakich mowa w art. art.25 ust.1b ustawy emerytalnej. Rację ma organ rentowy, że nie ma żadnych podstaw do tego, aby ubezpieczonej wypłacić wyrównanie za okres wcześniejszy ( od 2013r. ), bowiem ubezpieczona nie miała wówczas ustalonego prawa do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego.</p> <p>Prawidłowo organ rentowy wskazał, że do ustalenia nowej kwoty emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia przyjęte w decyzji o ustaleniu prawa do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, a więc w przypadku ubezpieczonej 226,30 m-cy, co wynika bezpośrednio z ust.3 powołanego przepisu. Brak jest jakichkolwiek podstaw do zastosowania średniego dalszego trwania życia 208 – 210 m-cy, czyli wskaźnika dożycia z 2019r.</p> <p>Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego 150,59% z lat 1989 – 1998, zamiast z lat 1997 – 2006, <br/>to zarzut ten jest również całkowicie bezpodstawny. Przepis art.174 ust.3 ustawy emerytalnej wskazuje, że podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art.15, 16, 17 ust.1 i 3 oraz art.18, <span class="underline"> <!-- -->z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. </span>Nie ma więc żadnej możliwości, aby do wyliczenia kapitału początkowego uwzględnić wynagrodzenia przypadające po 31 grudnia 1998r., jak tego domaga się ubezpieczona, bo obowiązujące przepisy wyraźnie możliwość taką wykluczają.</p> <p>Wreszcie, nie zasługują na uwzględnienie dalsze zarzuty ubezpieczonej dotyczące <br/>nie uwzględnienia waloryzacji przy wyliczeniu emerytury z powszechnego wieku emerytalnego. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie w sposób bardzo szczegółowy <br/>i czytelny przedstawił sposób wyliczenia tego świadczenia, według art.194j ustawy emerytalnej, przy wykazaniu przeprowadzonych waloryzacji świadczenia i doliczeń składek, od początku przyznania prawa do emerytury. Wyliczeń tych ubezpieczona w żadnym zakresie nie kwestionowała stąd jej zarzuty zawarte w odwołaniu należy uznać za gołosłowne.</p> <p>Nadto Sąd zwraca uwagę, że ubezpieczona także we wcześniejszym postępowaniu <br/>z odwołania od decyzji z 30 kwietnia 2019r. nie zgadzała się z wyliczeniem emerytury <br/>z powszechnego wieku emerytalnego zarzucając, podobnie jak w niniejszej sprawie, że organ rentowy nie uwzględnił waloryzacji tego świadczenia oraz błędnie przyjął średnie dalsze trwanie życia 236,30 miesięcy zamiast 208-210. Zarzutów tych jednak sąd rozpatrujący sprawę nie uwzględnił uznając, że zaskarżona w tamt. postępowaniu decyzja jest prawidłowa i organ rentowy właściwie wyliczył świadczenie odwołującej. W konsekwencji Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z 30 października 2019r. sygn. VIII U 1280/19 oddalił odwołanie ubezpieczonej, a prawidłowość tego wyroku potwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalając apelację ubezpieczonej.</p> <p>Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego odpowiada prawu <br/>i stąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne.</p> <p>(-) sędzia Grażyna Łazowska</p> </div>