VII U 286/20
Sądy powszechne2021-10-22
Sygnatura
VII U 286/20
Data orzeczenia
2021-10-22
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Monika Rosłan-Karasińska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 22 października 2021 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Monika Rosłan-Karasińska</p>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2021 r. w Warszawie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">R. A.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o przeniesienie odpowiedzialności za zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block">R. A.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>z dnia 12 grudnia 2019 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>1.
oddala odwołanie;</p>
<p>2.
zasądza od odwołującego się <span class="anon-block">R. A.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>SSO Monika Rosłan-Karasińska</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">R. A.</span>
</strong> 21 stycznia 2020 r. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z 12 grudnia 2019 r. znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <br/>w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Odwołujący zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 116 ustawy ordynacja podatkowa, poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie wskutek przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki oraz że nie wystąpiły przesłanki negatywne, wyłączające jego odpowiedzialność <br/>za zobowiązania ww. spółki, podczas gdy skarżący nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Odwołujący zakwestionował ponadto ustalenia ZUS w zakresie bezskutecznej egzekucji spółki oraz w zakresie niewypłacalności spółki i daty jej powstania. Ubezpieczony wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, ewentualnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.</p>
<p>Uzasadniając odwołanie, <span class="anon-block">R. A.</span> podniósł, że nie została spełniona przesłanka przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członka zarządu <br/>w postaci bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, ponieważ w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym komornik nie zajął należących do spółki towarów o wartości <br/>ok. 68 000 zł, z których możliwa była i jest skuteczna egzekucja należności ZUS. Ponadto, <br/>w ocenie skarżącego, zachodzą przesłanki zwalniające go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki, tj. nie można przypisać mu winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości <br/>lub o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. W okresie, gdy sprawował funkcję członka zarządu nie było bowiem podstaw do składania ww. wniosków – sytuacja finansowa spółki była stabilna i firma na bieżąco regulowała swoje zobowiązania. Dodatkowo odwołujący zakwestionował ustalenia Zakładu co do niewypłacalności spółki oraz daty jej powstania (<em>
<!-- -->k.3-5 a.s.</em>).</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie sporządzonej 20 lutego 2020 r. <strong>
<!-- -->organ rentowy</strong> wniósł <br/>o jego oddalenie i zasądzenie od odwołującego na rzecz ZUS kosztów procesu wg norm przepisanych. Zakład uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że <span class="anon-block">R. A.</span> pełnił funkcję członka zarządu <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w okresie od czerwca 2014 r. do marca 2015 r. <br/>W tym okresie spółka nie dopełniła obowiązku uiszczania składek, a jej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP wyniosło 32 338,67 zł. Należności te zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym w trybie egzekucji administracyjnej z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych oraz innej wierzytelności pieniężnej, następnie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, <br/>a egzekucję prowadził również Naczelnik Urzędu Skarbowego <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">(...)</span>. Postępowanie o przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek zostało wszczęte po tym, jak postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji. W odniesieniu do zarzutu <span class="anon-block">R. A.</span> o dysponowaniu przez spółkę majątkiem (towarem) pozwalającym <br/>na zaspokojenie zobowiązań, organ rentowy podniósł, że w trakcie postępowania egzekucyjnego przeprowadzono czynności w siedzibie spółki, jednak odnaleziono tam głównie „rupiecie bez wartości sprzedażowej” i nie odnaleziono żadnego z pojazdów figurujących <br/>w <span class="anon-block"> (...)</span> na spółkę. Wskazano, że budynek będący siedzibą spółki wymaga generalnego remontu. ZUS podniósł również, że w okresie wskazanym w skarżonej decyzji spółka nie regulowała zobowiązań, ponieważ zaprzestała opłacania składek w ww. okresie i nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości spółki ani o otwarcie postępowania układowego <br/>lub naprawczego (<em>
<!-- -->k.6-8 a.s.</em>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span> została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców 3 października 2002 r., wskutek przekształcenia spółki jawnej. Wspólnikami spółki byli <span class="anon-block">J. J.</span>, posiadająca 66 udziałów o łącznej wartości 33 000 zł, <span class="anon-block">M. J.</span> – 100 udziałów <br/>o łącznej wartości 50 000 zł, <span class="anon-block">P. J.</span> – 167 udziałów o łącznej wartości 83 500 zł i <span class="anon-block">M. L.</span> – 167 udziałów o łącznej wartości 83 500 zł. Kapitał zakładowy spółki wyniósł 250 000 zł (<em>
<!-- -->wydruk z KRS k.23-30 a.s.</em>).</p>
<p>Odwołujący <span class="anon-block">R. A.</span> został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu uchwałą nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z 1 czerwca 2012 r. (<em>
<!-- -->protokół k.32-33 a.r.</em>).</p>
<p>Spółka posiadała zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pacy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wobec czego ZUS wszczął wobec niej postępowanie egzekucyjne <br/>na podstawie tytułów wykonawczych nr <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> <br/>z 8 czerwca 2015 r., <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> z 6 maja 2015 r. <br/>oraz <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> z 9 lutego 2015 r. Postępowanie egzekucyjne prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim. Postępowanie to zostało umorzone postanowieniem z 17 czerwca 2016 r. wobec bezskuteczności egzekucji (<em>
<!-- -->odpis postanowienia z 17.06.2016 r. k.36 a.r., tytułu wykonawcze k.37-51 a.r.</em>).</p>
<p>Zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie były jedynymi nieuregulowanymi przez spółkę – egzekucję wobec <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> prowadził również Naczelnik Urzędu Skarbowego <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">(...)</span> oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu na wniosek wierzyciela <span class="anon-block">R. P.</span> – na podstawie tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy <br/>w Tarnobrzegu w dniu 7 listopada 2014 r. Oznacza to, że co najmniej od 2014 r. spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. (<em>
<!-- -->
akta Km 1473/16, opinia biegłej sądowej z zakresu rachunkowości k.56-67 a.s.</em>).</p>
<p>Sytuacja finansowa spółki pogarszała się systematycznie od 2011 r., choć zobowiązania nie przewyższały aktywów w latach 2013-2015. Biegła sądowa z zakresu rachunkowości <span class="anon-block">E. Z.</span> w opinii z 28 kwietnia 2021 r. oceniła, że nie wystąpił okres 24 miesięcy, <br/>w których nastąpiłoby nadmierne zadłużenie. Niemniej jednak, z uwagi na problemy <br/>z regulowaniem zobowiązań, o których świadczy zarówno zadłużenie w ZUS, <br/>jak i prawomocny nakaz zapłaty wydany przez Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, właściwym terminem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> był rok 2014 r. Biegła wskazała, że dokładniejsze ustalenie właściwego terminu byłoby możliwe po zapoznaniu się <br/>z księgami spółki. Na wniosek pełnomocnika organu rentowego i zobowiązanie Sądu, biegła 13 lipca 2021 r. wydała opinię uzupełniającą, w której wskazała, że na podstawie dostępnej dokumentacji, właściwym czasem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki byłą pierwsza połowa 2014 r. (<em>
<!-- -->opinia biegłej sądowej z zakresu rachunkowości k.56-67 a.s., opinia uzupełniająca k.100-101 a.s.</em>).</p>
<p>Spółka nie składała wniosku o ogłoszenie upadłości (<em>
<!-- -->bezsporne</em>).</p>
<p>Pismem z 3 października 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział <br/>w <span class="anon-block">W.</span> zawiadomił <span class="anon-block">R. A.</span> o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego w przedmiocie przeniesienia na niego odpowiedzialności jako prezesa zarządu spółki <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> za jej zobowiązania obejmujące należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy <br/>i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Postępowanie wyjaśniające zostało zakończone 30 października 2019 r., o czym Zakład zawiadomił odwołującego pismem doręczonym 22 listopada 2019 r. <span class="anon-block">R. A.</span> nie złożył wyjaśnień w sprawie ani nie odniósł się do zgromadzonych dowodów (<em>
<!-- -->pisma z 3.10.2019 r. k.13 a.r. 30.10.2019 r. k.10 a.r., z.p.o. k.8-9 a.r.</em>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Skarżoną decyzją </strong>z 12 grudnia 2019 r. znak: <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przeniósł na <span class="anon-block">R. A.</span> odpowiedzialność za zobowiązania płatnika <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span> z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 32 338,67 zł, w tym:</p>
<p>1)
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06/2014 – 03/2015 w kwocie 20 541,34 zł, w tym z tytułu: składek – 13 994,94 zł, odsetek za zwłokę liczonych na 10.12.2019 – 5 694,00 zł, kosztów egzekucji – 852,40 zł;</p>
<p>2)
Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 06/2014 – 03/2015 w kwocie 10 174,73 zł, w tym z tytułu: składek – 6 915,13 zł, odsetek za zwłokę liczonych na 10.12.2019 – 2 822,00 zł, kosztów egzekucji – 437,60 zł;</p>
<p>3)
Fundusz Pracy i FGŚP za okres 06/2014 – 03/2015 w kwocie 1 622,60 zł, w tym z tytułu: składek – 1 126,60 zł, odsetek za zwłokę liczonych na 10.12.2019 – 458,00 zł, kosztów egzekucji – 38,00 zł.</p>
<p>W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zaległości spółki były objęte przymusowym dochodzeniem w trybie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Dyrektora <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału ZUS w <span class="anon-block">W.</span> z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych oraz innej wierzytelności pieniężnej. Następnie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Do prowadzenia łącznej egzekucji wyznaczono Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim <span class="anon-block">I. M.</span>. Postanowieniem z 17 czerwca 2016 r. komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wobec bezskuteczności egzekucji. Ustalono, że <span class="anon-block">(...)</span> <br/>sp. z o.o. nie posiada innego majątku, z którego można by było prowadzić skuteczną egzekucję. Na podstawie danych z KRS, Zakład ustalił, że w okresie, w którym powstało zadłużenie, <span class="anon-block">R. A.</span> pełnił funkcję w zarządzie spółki. Spółka nie składała wniosku <br/>o upadłość. W ocenie ZUS zostały spełnione przesłanki przeniesienia odpowiedzialności <br/>za długi spółki na członka zarządu, określone w art. 107 i 108 ustawy Ordynacja podatkowa, <br/>a ponadto <span class="anon-block">R. A.</span> nie wykazał spełnienia przesłanek zwalniających go <br/>z odpowiedzialności, które wymienia art. 116 ww. ustawy. Wskazano ponadto, że decyzja nie zwalnia spółki z odpowiedzialności za zobowiązania, bowiem członek zarządu ponosi odpowiedzialność solidarnie ze spółką (<em>
<!-- -->
decyzja z 12.12.2019 r. k.4-5 a.r.</em>).</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego obejmującego dowody z dokumentów załączonych <br/>do akt sprawy, akt postępowania egzekucyjnego i akt rentowych, a także opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. Tak zebrane dowody, w zakresie, w jakim wynikały <br/>z niego przedstawione wyżej okoliczności stanu faktycznego, Sąd uznał w całości <br/>za wiarygodny.</p>
<p>Dowody z dokumentów – wymienione powyżej co do kart akt – Sąd uznał w całości <br/>za wiarygodne. Treść poszczególnych dokumentów nie była kwestionowana przez strony postępowania i była przekonująca dla Sądu.</p>
<p>Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd oparł się również na opinii biegłej sądowej <br/>z zakresu rachunkowości <span class="anon-block">E. Z.</span> z 28 kwietnia 2021 r. i opinii uzupełniającej <br/>z 13 lipca 2021 r. W ocenie Sądu przedmiotowa opinia została sporządzona w sposób fachowy. Biegła dokonała analizy dostępnych dokumentów, tj. akt sprawy, akt egzekucyjnych, akt rentowych i dokumentów pozyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego i w sposób zrozumiały odniosła się do przedstawionego jej przez Sąd zagadnienia. Sformułowane przez biegłą wnioski opinii z 28 kwietnia 2021 r. były wprawdzie niejednoznaczne, z uwagi na ograniczoną dokumentację finansową spółki. Biegła w opinii nie sprecyzowała, czy za właściwy czas <br/>do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki należy uznać pierwszą czy drugą połowę 2014 r., wskazując, że dokładniejsze wskazanie daty byłoby możliwe po zapoznaniu się <br/>z księgami firmy. Do opinii zgłosił zastrzeżenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc <br/>o zobowiązanie biegłej do dookreślenia właściwego czasu. W opinii uzupełniającej biegła wskazała, że na podstawie dostępnej dotychczas dokumentacji, za czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości uważa pierwszą połowę 2014 r. Choć pierwotnie data ta nie została przez biegłą dookreślona, to Sąd zauważa, że zaprezentowane przez biegłą ustalenia <br/>i obliczenia zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i zostały dostatecznie wyjaśnione, wobec czego zasługiwały na uwzględnienie.</p>
<p>Podkreślenia wymaga fakt, że odwołujący się kilkukrotnie wnosił o przedłużenie terminu na ustosunkowanie się do opinii, lecz pomimo uwzględnienia tego wniosku, nie zajął wobec niej stanowiska, w tym nie zgłosił zastrzeżeń ani dalszych wniosków dowodowych.</p>
<p>Odwołujący się, pomimo złożenia wniosku o dopuszczenie dowodu z jego zeznań, dwukrotnie nie stawił się na wyznaczoną rozprawę, w szczególności na rozprawę wyznaczoną na 12 marca 2021 r., na którą został wezwany pod rygorem pominięcia dowodu z jego zeznań. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, że wniosek <span class="anon-block">R. A.</span> <br/>o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron zmierzał wyłącznie do przedłużenia postępowania i z tego względu Sąd pominął wniosek na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt 5 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Na wstępie należy zważyć, że zgodnie z art. 15zzs<sup>
<!-- -->2</sup> ustawy z dnia 2 marca 2020r. <br/>o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem <span class="anon-block"> (...)</span>19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (<em>
<!-- -->Dz. U. <br/>z 2020 poz. 1842</em>) jeżeli w sprawie rozpoznawanej według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w całości, sąd może zamknąć rozprawę i wydać orzeczenie na posiedzeniu niejawnym po uprzednim odebraniu od stron <br/>lub uczestników postępowania stanowisk na piśmie. W niniejszym postępowaniu, wobec przeprowadzenia postępowania dowodowego, należało wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym, czemu strony się nie sprzeciwiały.</p>
<p>Przy rozpatrywaniu zasad przenoszenia na osoby trzecie odpowiedzialności z tytułu zaległych składek w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art. 31 ustawy <br/>z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. 2021 r. poz. 423 t.j.), zgodnie z którego treścią do należności z tytułu składek na Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, między innymi przepisy art. 107 § 1, art. 108 § 1 i 6 oraz art. 116 tejże ustawy. Z kolei stosownie do art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz <br/>na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.</p>
<p>I tak, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa</a> (Dz. U. 2021 r. poz. 1240 t.j.) w przypadkach i w zakresie przewidzianym <br/>w rozdziale o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Przy czym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 116;art. 116 § 1;art. 116 § 1 pkt. 1;art. 116 § 1 pkt. 2)">art. 116 § 1 pkt 1 i 2</a> o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:</p>
<p>1)
nie wykazał, że:</p>
<p>a)
we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) <br/>albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ww. ustawie, albo</p>
<p>b)
niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;</p>
<p>2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.</p>
<p>Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.</p>
<p>Zgodnie z ugruntowaną wykładnią przepisów powyższych przepisów dla orzeczenia <br/>o odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki konieczne jest wykazanie istnienia przesłanek pozytywnych, natomiast wykazanie istnienia którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyklucza możliwość orzeczenia o tej odpowiedzialności. Przesłanki pozytywne to, po pierwsze, pełnienie funkcji przez członka zarządu w okresie, kiedy powstało zobowiązanie podatkowe spółki oraz, po drugie, całkowita lub częściowa bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej z majątku spółki (art. 116 § 1 o.p.). Przesłanki negatywne to, po pierwsze, wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo, po drugie, wykazanie, że niezgłoszenie wniosku <br/>o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy członka zarządu, albo też, po trzecie, wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części.</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zważył, że w toku postępowania odwołujący nie wykazał, że nie ponosi odpowiedzialności, albowiem bezsporne <br/>w okolicznościach niniejszej sprawy było, że w okresie kiedy odwołujący pełnił funkcję prezesa zarządu powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, nie była przedmiotem sporu również wysokość zadłużenia.</p>
<p>Odwołujący się wskazał jednak, że nie została spełniona pozytywna przesłanka przeniesienia odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji, a także wskazał na istnienie <br/>w jego przekonaniu przesłanek egzoneracyjnych, tj. podniósł, że spółka posiada majątek, pozwalający na pokrycie zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci towaru znajdującego się w siedzibie spółki. Odwołujący wskazał ponadto, że w czasie, <br/>gdy pełnił funkcję członka zarządu, nie było podstaw do składania wniosku o ogłoszenie upadłości ani wniosku o restrukturyzację. W ocenie Sądu, <span class="anon-block">R. A.</span> powyższych okoliczności jednak nie udowodnił.</p>
<p>Jak stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni (wcześniej dwóch tygodni) od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (Dz. U. 2016.2171 j.t. z późn. zm.). Gospodarczą przyczyną upadłości jest załamanie finansowe podmiotu gospodarczego, polegające w zasadzie na jego trwałej niewypłacalności, a więc braku możliwości zaspokojenia wszystkich wierzycieli. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że nie chodzi o przypadki, w których dłużnik zaprzestał płacenia długów, jeżeli nie zapłacił jednego z większej liczby długów. Natomiast podstawą do ogłoszenia upadłości będzie taki stan, w którym dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części swoich długów. Zaprzestanie płacenia długów jest podstawową i powszechną, obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców przesłanką upadłości. Chodzi o taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów. Określenie właściwego czasu <br/>do złożenia wniosku o upadłość – w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej – jest ujmowane elastycznie w zależności od konkretnego wypadku. Czasem tym nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, <br/>ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila, w której wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Zdaniem Sądu Okręgowego przeprowadzona w niniejszym postępowaniu opinia biegłej sądowej z zakresu rachunkowości dowiodła, że spółka powinna była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, skoro stała się niewypłacalna. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, biegła sądowa określiła, że właściwy czas do złożenia wniosku minął w pierwszej połowie 2014 roku. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ani we właściwym czasie, ani później.</p>
<p>
<span class="anon-block">R. A.</span> nie udowodnił podnoszonych przez siebie okoliczności dotyczących braku bezskuteczności egzekucji oraz istnienia majątku spółki, który pozwoliłby na skuteczną egzekucję zadłużenia wobec ZUS. Odwołujący się zgłosił na wykazanie powyższych faktów dowody z akt Komornika Sądowego oraz dowód z przesłuchania strony. <br/>Z przeprowadzonego dowodu z akt Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Radomiu nie wynika spełnienie się okoliczności, o których mowa w odwołaniu skarżącego. Przywołać należy, że <span class="anon-block">R. A.</span> zarzucał komornikowi, że nie stawił się osobiście w siedzibie firmy i nie dokonał zajęcia znajdujących się w niej ruchomości. Faktycznie, z akt postępowania egzekucyjnego o sygn. Km 1473/16 Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu <span class="anon-block">R. K.</span> nie wynika, aby komornik stawił się osobiście w siedzibie spółki, jednak należy mieć na uwadze, że wskazane postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem prowadzonym w związku z należnościami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący <br/>w żaden sposób nie wykazał zatem, że w postępowaniu dotyczącym spornej wierzytelności <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> doszło do jakichkolwiek uchybień przed wydaniem przez komornika postanowienia o umorzeniu postępowania wobec bezskuteczności egzekucji. Jednocześnie nie zostało wykazane, aby spółka dysponowała jakimkolwiek majątkiem, a w szczególności takim, który pozwoliłby zaspokoić jej zobowiązania wobec ZUS.</p>
<p>Konstrukcja art. 116 § 1 o.p., której cechą charakterystyczną jest to, że najpierw określa przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, a następnie w punkcie pierwszym <br/>i drugim cytowanego paragrafu, wylicza przesłanki negatywne, wyliczenie to poprzedzając zwrotem „a członek zarządu:” „nie wykazał, że” (punkt pierwszy) oraz „nie wskazuje” (punkt drugi), determinuje ocenę, że ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. Zwrot „a członek zarządu <br/>nie wykazał” lub „nie wskazuje” wyklucza możliwość rozumienia tego przepisu w ten sposób, że to organ podatkowy ma „wykazać” istnienie przesłanki negatywnej lub „wskazać” <br/>na istnienie tej przesłanki, gdyż byłaby to wykładnia pozostająca w wyraźnej sprzeczności <br/>z gramatycznym brzmieniem przepisu i prowadząca do odwrócenia jego znaczenia. Pogląd, zgodnie z którym to na członku zarządu spoczywa ciężar wykazania okoliczności uwalniających odpowiedzialności, jest ugruntowany w orzecznictwie i znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach sądowych <em>
<!-- -->
(por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: <br/>z 11.02.2003 r., I SA/Łd 1006/2001; z 6.03.2003 r., SA/Bd 85/2003; z 8.04.2003 r., II SA/Łd 1959/2001; z 26.10.2005 r., I FSK 30 i 192/2005; z 18.11.2005 r., I FSK 2548/2004; <br/>z 22.11.2006 r., I FSK 189/2006; z 7.07.2009 r., II FSK 372/2008)</em>.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na podstawie cytowanych wyżej przepisów i ich ugruntowanej <br/>w orzecznictwie wykładni Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> i oddalił odwołanie w punkcie 1 wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie <br/>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i 2 k.p.c.</a>, zasądzając od odwołującego się – jako strony przegrywającej postępowanie – na rzecz ZUS <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, których wysokość Sąd ustalił w oparciu o wysokość przedmiotu sporu stanowiącą łączną kwotę zadłużenia wskazaną w skarżonej decyzji <br/>oraz na podstawie § 2 pkt 5 dnia 22 października 2015 r. z dnia 22 października 2015 r. <br/>w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 poz. 265).</p>
</div>