I Ca 315/21

<p>Sygn. akt I1 Ca 315/21</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 25 października 2021 r.</p> <p>Sąd Okręgowy we Włocławku Sekcja Odwoławcza I Wydziału Cywilnego</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Mariusz Nazdrowicz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr .sąd. Halina Baszewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 25 października 2021 r. we Włocławku<br/>na rozprawie</p> <p>sprawy</p> <p>z wniosku <span class="anon-block">K. K.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">M. K.</span> <br/>o ustalenie kontaktów z dzieckiem</p> <p>na skutek apelacji uczestnika postępowania</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku</p> <p>z dnia 10 maja 2021r. , sygn. akt III Nsm 247/20</p> <p>postanawia:</p> <p>uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>SSO Mariusz Nazdrowicz</p> <p>Sygn. akt I 1 Ca 315/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem (w sprawie z wniosku <span class="anon-block">K. K.</span> z udziałem <span class="anon-block">M. K.</span> o uregulowanie kontaktów z ich dzieckiem <span class="anon-block">A. K.</span>) Sąd Rejonowy we Włocławku oddalił wniosek i orzekł, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Uznając, że aczkolwiek w wyniku orzeczenia rozwodu dziecko przebywa stale u wnioskodawczyni, a jego rodzice nie mogą dojść do porozumienia odnośnie kontaktów uczestnika z synem to jednak uwzględnieniu wniosku sprzeciwia się dobro małoletniego.</p> <p>Apelację od tego postanowienia wniósł <span class="anon-block">M. K.</span> zarzucając naruszenie zarówno prawa procesowego jak i materialnego. W ramach pierwszej grupy zarzutów wskazał na obrazę przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> wskutek dowolnej oceny materiału dowodowego i w rezultacie dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie</p> <p>z rzeczywistym stanem rzeczy. Naruszenia przepisów prawonomaterialnych skarżący dopatrywał się w obrazie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(1);art. 113(1) § 1)">art. 113^{<!-- -->1} § 1 kro</a> poprzez oddalenie wniosku mimo nieistnienia ku temu uzasadnionych podstaw. Powołując się na powyższe uczestnik wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o jego zmianę i ustalenie kontaktów zgodnie z jego stanowiskiem.</p> <p>Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja skutkowała koniecznością uchylenia zaskrżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji</p> <p>z uwagi na nierozpoznania istoty sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>).</p> <p>Oddalenie wniosku o uregulowanie kontaktów z dzieckiem (przy spełnieniu przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(1);art. 113(1) § 1)">art. 113^{<!-- -->1} § 1 kro</a> w postaci stałego jego przebywania u jednego z rodziców i braku ich porozumienia odnośnie sposobu ich utrzymywania) oznacza, że ich wykonywanie uzależnione jest wyłącznie od dobrej woli rodzica sprawującego bieżącą pieczę nad małoletnim. Drugi bowiem z rodziców nie dysponuje żadnym instrumentem prawnym mogącym zmusić osobę odmawiającą wykonywania kontaktów do zmiany takiego zachowania. W szczególności wobec braku stosownego orzeczenia lub ugody zawartej przed Sądem lub mediatorem niemożliwe jest sięgnięcie do instrumentów przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 598(15);art. 598(16))">art. 598^{<!-- -->15} i 598^{<!-- -->16} kpc</a>. Inaczej mówiąc</p> <p>w skrajnym przypadku rodzic, pod którego pieczą dziecko pozostaje może w takiej sytuacji całkowicie bezkarnie odmówić drugiemu możliwości jakichkolwiek kontaktów z dzieckiem pozbawiając w ten sposób przysługującego mu prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113;art. 113 § 1)">art. 113 § 1 kro</a>) i to – na co trzeba zwrócić szczególną uwagę - bez jakiegokolwiek orzeczenia Sądu w tym przedmiecie. Jest to – czego nie trzeba szerzej uzasadniać – sytuacja całkowicie niedopuszczalna. Tylko bowiem orzeczenie wydane na podstawie</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(3))">art. 113^{<!-- -->3}kro</a> może doprowadzić do takiego skutku. Nawet przyjmując wyrażone</p> <p>w doktrynie zapatrywanie („Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem. Komentarz”, praca zbiorowa, C.H.Beck Warszawa 2019 s. 214 i 241), zgodnie z którym przy rozstrzyganiu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(1);art. 113(1) § 1)">art. 113^{<!-- -->1} § 1 kro</a> o ustaleniu kontaktów Sąd opiekuńczy może zastosować <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(3))">art. 113^{<!-- -->3} kro</a> uwzględniając wniosek wzajemny czy to z urzędu (choć w ocenie Sądu rozpoznającego apelację równie dobrze można bronić poglądu, że widząc potrzebę w sprawie o uregulowanie kontaktów orzeczenia ich zakazu Sąd ten powinien wszcząć z urzędu ze względu na brak tożsamości obu tych spraw i dla jasności procesowej odrębne postępowanie o zakaz kontaktów, a następnie – po połączeniu ich na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> – w razie orzeczenia zakazu umorzyć postępowanie o ustalenie kontaktów na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a> </p> <p>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>) to musi orzec zakaz kontaktów, a nie oddalić wniosek. Oddalenie wniosku o uregulowanie kontaktów w praktyce może nastąpić nader rzadko (np. w razie braku przesłanki stałego przebywania dziecka u jednego z rodziców), ale nie z uwagi na dobro dziecka. Naturalnie kryterium to jest podstawowe w tego rodzaju sprawach, ale może ono rzutować na przyjęty przez Sąd sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem, a nie prowadzić – o czym była wcześniej mowa – do skutku w postaci de facto zakazania kontaktów bez niezbędnego orzeczenia.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> orzekł jak na wstępie. Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi także wówczas, gdy Sąd w taki sposób wyłoży mający zastosowanie w sprawie przepis, że zniweczy roszczenie a limine (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2020 roku I CZ 62/20, nie publ., LEX nr 3103879) nie ustalając jego ustawowych przesłanek.</p> <p>W zaistniałej sytuacji procesowej zbędne było ustosunkowanie się przez Sąd odwoławczy do zgłoszonego w apelacji dowodu. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy rozważy konieczność jego przeprowadzenia i wyda rozstrzygnięcie uwzględniając przedstawione wyżej uwagi Sądu Okręgowego.</p> <p> <strong> <!-- --> SSO Mariusz Nazdrowicz</strong> </p> </div>