I Ns 280/21

<p>Sygn. akt I Ns 280/21</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">B. F. (1)</span> złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w Ciechanowie o stwierdzenie, że spadek po <span class="anon-block">W. C.</span> i <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> na podstawie testamentu z dnia 9 marca 2002 r. nabyła wnioskodawczyni <span class="anon-block">B. F. (2)</span> wraz z mężem <span class="anon-block">Z. F.</span>.</p> <p>Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block">Z. F.</span> przyłączyli się do wniosku.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p> <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> zmarł dnia 30 maja 2004 r. w <span class="anon-block">S.</span> gmina <span class="anon-block">S.</span>, gdzie również ostatnio stale zamieszkiwał. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z <span class="anon-block">W. C.</span> z d. <span class="anon-block">K.</span>, która zmarła dnia 19 sierpnia 2017 r. w <span class="anon-block">C.</span>, zaś zamieszkiwała na stałe również w <span class="anon-block">S.</span> gmina <span class="anon-block">S.</span>. <span class="anon-block">W. C.</span> w dacie otwarcia spadku była wdową. <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> i <span class="anon-block">W. C.</span> mieli czworo dzieci: synów <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">G.</span> oraz córki <span class="anon-block">B. F. (1)</span> i <span class="anon-block">J. B.</span>. Żadne z nich nie miało dzieci pozamałżeńskich lub przysposobionych. Ich syn <span class="anon-block">G. C.</span> zmarł dnia 28 sierpnia 1993 r. jako kawaler. Był bezdzietny. Natomiast ich syn <span class="anon-block">M. C.</span> zmarł dnia 30 września 2010 r., będąc rozwiedzionym. Pozostawił jednego syna <span class="anon-block">G. C.</span>, który zmarł dnia 9 listopada 2020 r. jako bezdzietny kawaler ( bezsporne ).</p> <p>Nikt nie zrzekł się dziedziczenia po <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> i <span class="anon-block">W. C.</span>, nie odrzucił spadku, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia ( bezsporne ).</p> <p>W dniu 9 marca 2002 r. <span class="anon-block">W. C.</span> i <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> sporządzili testament, w którym do dziedziczenia powołali swoją córkę <span class="anon-block">B. F. (1)</span> i jej męża <span class="anon-block">A.</span> ( właściwie <span class="anon-block">Z. F.</span> ). Testament został spisany przez sołtysa wsi <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">R. C.</span> w obecności spadkodawców i <span class="anon-block">B. F. (1)</span>. Jest to testament wspólny. Testament został otwarty i ogłoszony w dniu 19 października 2021 r. w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie w sprawie I Ns 280/21 ( testament k. 21, protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu k. 24, zeznanie wnioskodawczyni <span class="anon-block">B. F. (1)</span> k. 22 ).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, w tym aktów stanu cywilnego w zakresie ustalenia pokrewieństwa stron ze spadkodawcami, testamentu z dnia 9 marca 2002 r. oraz protokołu jego otwarcia i ogłoszenia, jak również zapewnienia spadkowego i zeznań złożonych przez wnioskodawczynię <span class="anon-block">B. F. (1)</span> i uczestników postępowania <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block">Z. F.</span>.</p> <p>Powyższe dowody są w pełni wiarygodne, pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości ustalić krąg spadkobierców ustawowych <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> oraz <span class="anon-block">W. C.</span>, jak również okoliczności mające wpływ na ocenę ważności testamentu z dnia 9 marca 2002 r.</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926)">art. 926 kodeksu cywilnego</a> powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 1)">§ 1</a> ). Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 2)">§ 2</a> ).</p> <p>Orzekając w zakresie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">Z. C. (2)</span> i <span class="anon-block">W. C.</span> Sąd miał na uwadze, że rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 941)">art. 941 kc</a> ).</p> <p>Okoliczności dotyczące sporządzenia przez spadkodawców testamentu z dnia 9 marca 2002 r. nie są sporne. Testament został spisany przez sołtysa wsi <span class="anon-block">S.</span> w obecności jedynie spadkodawców i <span class="anon-block">B. F. (1)</span>, córki spadkodawców.</p> <p>Przepisy ogólne dotyczące sporządzenia testamentu wskazują, iż testament może zawierać rozrządzenie tylko jednego spadkodawcy ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 942)">art. 942 kc</a> ). <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 942)">Artykuł 942</a> ustanawia zatem zakaz sporządzania testamentów wspólnych, a więc takich, które zawierałyby oświadczenie ostatniej woli więcej niż jednej osoby. Sporządzenie testamentu wspólnego skutkuje nieważnością wszystkich zawartych w nim rozrządzeń. Zakaz wyrażony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 942)">art. 942</a> nie dotyczy jedynie testamentów szczególnych ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 952;art. 953;art. 954)">art. 952 – 954 kc</a> ), jednakże zastrzeżenie powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.</p> <p>Powołane powyżej okoliczności sporządzenia testamentu wskazują, że testament z dnia 9 marca 2002 r. był testamentem wspólnym, a zatem nieważnym. Brak jest w sprawie okoliczności pozwalających na uznanie, że był to testament ustny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 952)">art. 952 kc</a> w stosunku do któregokolwiek ze spadkodawców.</p> <p>Sąd dokonał zatem ustalenia porządku dziedziczenia na podstawie ustawy. Sąd stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">Z. C. (1)</span> na podstawie ustawy nabyli z żona <span class="anon-block">W. C.</span> oraz dzieci <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">B. F. (1)</span> i <span class="anon-block">J. B.</span> po ¼ części, zaś po <span class="anon-block">W. C.</span> – z dobrodziejstwem inwentarza – córki <span class="anon-block">B. F. (1)</span> i <span class="anon-block">J. B.</span> oraz wnuk <span class="anon-block">Ł. C.</span>. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 kc</a> w pierwszej kolejności powołane do spadku są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931 § 2)">§ 2</a> cytowanego artykułu, jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Podkreślić należy, że – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 1)">art. 927 § 1 kc</a> – nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.</p> <p>Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 1 i 2 kc</a>, w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku <span class="anon-block">W. C.</span>, oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, a brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a zatem przyjęciem spadku z ograniczeniem za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1031;art. 1031 § 2)">art. 1031 § 2 kc</a> ).</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>.</p> <p>W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.</p> </div>