III Ca 929/20

<p>Sygn. akt III Ca 929/20</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 2 listopada 2021 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego: Leszek Dąbek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2021 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku <span class="anon-block">I. K.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">Z. P.</span>, <span class="anon-block">J. R.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span>, <span class="anon-block">J. Ł.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">L. P.</span> </p> <p>na skutek apelacji wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. K.</span> oraz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">J. Ł.</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim</p> <p>z dnia 18 lutego 2020r., sygn. akt I Ns 660/19</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->umorzyć postępowanie apelacyjne w części wywołanej apelacją uczestniczki postępowania <span class="anon-block">J. Ł.</span> i nie obciążać jej w tej części kosztami postępowania apelacyjnego; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddalić apelację wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. K.</span> i nie obciążać jej w tej części kosztami postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p>SSO Leszek Dąbek</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 929/20</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. K.</span> </strong>wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po swoim bracie <span class="anon-block">L. P.</span>, zmarłym 3 07 2019r. w <span class="anon-block">W.</span> i tamże ostatnio zamieszkałym.</p> <p>Uzasadniając wniosek twierdziła, że jego ustawowymi spadkobiercami są osoby wskazane we wniosku.</p> <p>W toku postępowania <strong> <!-- -->wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 3 12 2019r. </strong>zmodyfikowała wniosek wnosząc o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu na rzecz <span class="anon-block">J. Ł.</span> (poprzednio <span class="anon-block">S.</span>), po czym na rozprawie w dniu 12 02 2020r. podtrzymała to stanowisko (k. 22 i 42 akt).</p> <p> <strong> <!-- -->Uczestnicy postępowania: </strong> <span class="anon-block">J. Ł.</span> i <span class="anon-block">M. O.</span> poparli wniosek, a <strong> <!-- -->uczestnicy postępowania <span class="anon-block">Z. P.</span> i <span class="anon-block">J. R.</span> </strong> zakwestionowali prawdziwości testamentu.</p> <p> <strong> <!-- -->Uczestniczka postępowania </strong> <span class="anon-block">J. Ł.</span> złożyła oświadczenie</p> <p>o przyjęciu spadku na podstawie testament.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim </strong>w postanowieniu z dnia 18 02 2020r. stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">L. P.</span> zmarłym w dniu 3 07 2019r. ostatnio zamieszkałym w <span class="anon-block">W.</span> na podstawie testamentu własnoręcznego spadkodawcy otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu Śląskim w dniu 2019r. (w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt I Ns 660/10) nabyła <span class="anon-block">J. Ł.</span> córka <span class="anon-block">B.</span> w całości, po czym w prawomocnym postanowieniu z dnia 7 04 2020r. sprostował oczywistą niedokładność tego postanowienia dodając w jego sentencji po słowie „całości” słowa <em> <!-- -->„z dobrodziejstwem inwentarza”.</em> </p> <p>W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje:</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1;art. 926 § 2)">art. 926 § 1 i 2 k.c.</a> Stwierdził, że w realiach sprawy przedmioty majątkowe wymienione w testamencie wyczerpują praktycznie spadek po zmarłym. Ocenił, że przy sporządzeniu testamentu dochowano formy testamentu własnoręcznego przewidzianego w regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949;art. 949 § 1)">art. 949 § 1 k.c.</a> Wskazał, że jakkolwiek nie zamieszczenie w nim daty jego sporządzenia, to nie występują jednak wątpliwości, co do spadkodawcy, do sporządzenia testamentu, ani co do jego treści.</p> <p>Uczestnicy postępowania, którzy pierwotnie negowali ważność testamentu</p> <p>nie wykazali zasadności swoich zarzutów, więcej <em> <!-- -->de facto</em> nawet ich nie uzasadnili (nie zgłaszali żadnych wniosków dowodowych i nie sformułowali merytorycznych zarzutów). W konkluzji uznał, że doszło do skutecznego powołania <span class="anon-block">J. Ł.</span> do spadku po <span class="anon-block">L. P.</span>, co znajduje odzwierciedlenie w sentencji zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Orzeczenie zaskarżyli<strong> <!-- --> wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. K.</span> i uczestniczka postępowania <span class="anon-block">J. Ł.</span> </strong>.</p> <p> <strong> <!-- -->Wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. K.</span> </strong>nie zgadzała się z zaskarżonym orzeczeniem, podnosząc, że przez okres dwóch i pół roku odwiedzała spadkodawcę codziennie lub co drugi dzień. Robiła mu zakupy, dostarczała jedzenie, sprzątał</p> <p>i prała. Były to trudne wizyty, gdyż był on codziennie pod wpływem alkoholu. Nie wychodził on z domu prze okres dwóch lat i nie radził sobie, był bardzo samotny i nieszczęśliwy. Namawiała go na leczenie odwykowe, ale nie odnosiło to skutku. Kilkakrotnie były interwencje policji, straży pożarnej i pogotowia ratunkowego i spadkodawca odmawiał leczenia i pomocy. Mieszkanie otrzymał on</p> <p>w darowiźnie po matce <span class="anon-block">K. P.</span>, lecz było ono wykupione za pieniądze pochodzące z książeczki <span class="anon-block"> (...)</span> założonej przez nią i jej męża o czym wiedziało rodzeństwo. Od śmierci brata ponosi koszty utrzymania mieszkania. Ponadto podnosiła, że spadkodawca był osobą uzależnioną, robił awantury i sporządził testament <em> <!-- -->„w czasie pijackiego ciągu, żeby rodzeństwu zrobić na złość”. „Rok przed śmiercią brata w rozmowie z siostrą <span class="anon-block">M.</span> powiedziała, że nie widzi innej możliwości jak założenie sprawy do Sądu o ubezwłasnowolnienie brata, jednak siostra nie podjęła tego tematu”.</em> </p> <p>Po wydaniu postanowienia uczestniczka postępowania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. Ł.</span> cofnęła apelację.</strong> </p> <p>Stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 2)">art. 391 § 2 k.p.c.</a> w przypadku cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji zobowiązany jest umorzyć postępowanie apelacyjne i orzec o kosztach jak przy cofnięciu pozwu.</p> <p>Stanowczość powyższej regulacji spowodowała, iż zarówno w judykaturze jak i doktrynie prawa ukształtował się niemal powszechnie akceptowany pogląd, że <strong> <!-- -->cofnięcie apelacji nie podlega kontroli sądu</strong> (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 05 2000r. III CZP 6/00; „Kodeks postępowania cywilnego Komentarz” Tadeusz Ereciński, Jacek Gudowski, Maria Jędrzejewska” tom 2 str. 167, Wydawnictwo Prawnicze „LexisNexis” Warszawa 2006r.).</p> <p>W konsekwencji tego cofnięcie przez uczestnika postępowania apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia z 18 02 2020r. wiąże Sąd odwoławczy</p> <p>i z mocy przywołanej regulacji prawnej postępowanie apelacyjne w części wywołanej tą apelacją należało umorzyć.</p> <p> <strong> <!-- -->Podsumowując postępowanie apelacyjne w części wywołanej apelacją uczestniczki postępowania <span class="anon-block">J. Ł.</span> umorzono w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 2)">art. 391 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając apelację wnioskodawczyni, Sąd Okręgowy ustalił </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->i zważył, co następuje :</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował wniosek, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.</p> <p>Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia mają podstawę w informacjach zawartych w przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczeniach wiarygodnych źródłach dowodowych i co należy podkreślić nie były one kwestionowane w apelacji wnioskodawczyni.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Z tych też względów Sąd odwoławczy z przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.</span> </p> <p>Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest także prawidłowa i Sąd odwoławczy ją podziela oraz przyjmuje</p> <p>za własną</p> <p> <span class="anon-block">L. P.</span> zmarł 3 07 2019r. i z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 k.c.</a> z chwilą jego śmierci przynależne mu prawa i obowiązki majątkowe przeszły na jego spadkobierców (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 925)">art. 925 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 k.c.</a>).</p> <p>Swoją ostatnią wolę ujawnił on w testamencie własnoręcznym (stypizowanym w regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949;art. 949 § 1)">art. 949 § 1 k.c.</a>), który został opatrzony podpisem testatora.</p> <p>Jest to dokument prywatny i stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235)">art. 235 k.p.c.</a> korzysta on z domniemania autentyczności oraz domniemania, że zmarły złożył zawarte w nim oświadczenie.</p> <p>Domniemania te nie zostały skutecznie podważone w toku postępowania.</p> <p>W toku postępowania w żaden sposób nie wykazano, żeby zawarte w testamencie oświadczenia nie zostały złożone przez testatora swobodnie, w pełni świadomie oraz z pełnym rozeznaniem i podnoszone w tej kwestii przez skarżącą zarzuty są bezzasadne.</p> <p>Gdyby bowiem nawet przyjąć za wnioskodawczynią, że spadkodawca nadużywał alkoholu, to z samo w sobie nie świadczy o tym, że w chwili sprzędzenia testamentu znajdował się on w stanie wyłączającym świadome i swobodne testowanie.</p> <p>Wprost przeciwnie, szczegółowość dokonanych rozporządzeń, ich korelacja ze stosunkami rodzinnymi panującymi w jego rodzinie (wskazywanym</p> <p>w apelacji przez skarżącą występującym pomiędzy nimi konfliktem, związanym</p> <p>z okolicznościami pozyskania przez niego własności mieszkaniem), czytelna</p> <p>i równa postać jego pisma oraz logiczność naniesionych w nim poprawek, świadczą o tym, że sporządzając testament działał on w pełni świadomie i z należytym rozeznaniem skutków swego zachowania.</p> <p>Słusznie również Sąd Rejonowy ocenił, że brak zamieszczenia w testamencie daty jego sporządzenia - z podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyn - nie podważa jego ważności, a jego treść pozwala w sposób jednoznaczny ustalić wolę testatora (odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949;art. 949 § 2)">art. 949 § 2 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 961)">art. 961 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 963)">art. 963 k.c.</a>).</p> <p>Testament ten jest zatem ważny i Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że dziedziczenie po <span class="anon-block">L. P.</span> następuje w oparciu o testamentowe powołanie do spadku (stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> wyprzedza ono powołanie</p> <p>do spadku z ustawy).</p> <p>Jego mocą skuteczne powołał ona do całości spadku uczestniczkę postępowania <span class="anon-block">J. Ł.</span>, która przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza.</p> <p>Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu (w jego postaci ostatecznie skonkretyzowanej w postanowieniu z dnia 7 04 2020r.), wobec czego apelacja jest bezzasadna w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło</p> <p>do jej oddalenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Reasumując zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i dlatego apelację wnioskodawczyni jako bezzasadną oddalono przy zastosowaniu regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, biorąc pod uwagę wątpliwy charakter sprawy. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Leszek Dąbek</em> </p> </div>