II FZ 978/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. G. i S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt I SA/Go 607/12 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi I. G. i S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 14 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu uzyskanego w 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE II FZ 978/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt I SA/Go 607/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę I. i S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 14 czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości dochodu uzyskanego w 2005 r. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z dnia 25 września 2012 r. S. i I. G. zwrócili się do Sądu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazując, że nie dotarły do nich awiza. W miejscu ich zamieszkania, niezależnie od ich częstych, lecz krótkotrwałych nieobecności w okresie wakacyjnym związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, przebywa zawsze ktoś z domowników (m.in. stale matka), lecz nikomu nie dostarczono awiza o oczekującej przesyłce. Postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącym przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż argumentacja przedstawiona przez podatników nie uprawdopodobniała w wystarczający sposób braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. W ocenie Sądu samo twierdzenie o braku zawiadomień o nadejściu przesyłki w skrzynce listowej nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Dodatkowo Sąd wskazał, iż sami skarżący podali, że wszelka inna korespondencja do nich kierowana, w tym także awiza, docierała bez przeszkód, więc w ocenie składu orzekającego w sprawie mało prawdopodobne jest, że awiza informujące o przesyłkach Sądu nie zostały pozostawione przez listonosza w skrzynce listowej skarżących. Na powyżej powołane rozstrzygnięcie strona wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika podnieśli, że nie mają wykształcenia prawniczego i przy składaniu skargi nie wnieśli wpisu sądowego, gdyż nie znali jego wysokości. Dodatkowo pełnomocnik strony podniósł, że Sąd pismem z dnia 2 października 2012 r. wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych ich wniosku poprzez uiszczenie niezapłaconego wcześniej wpisu i pomimo dokonania bezzwłocznie tej czynności, Sąd odrzucił ich wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczym celem instytucji przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania, zobligowanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") warunkiem koniecznym przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie terminu nie jest zawinione tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu, a przekroczenie to nastąpiło mimo dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W postanowieniu NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OZ 997/10; niepubl.) wskazano, że kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie, jako staranność, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10.09.2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; niepubl.). Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ustalonych przez Sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych nie jest możliwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż skarżący nie wskazali żadnych okoliczności mających świadczyć o braku ich winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie strona jedynie podniosła, że nie dotarły do niej awiza. W tym miejscu wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że przesyłki zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu były dwukrotnie awizowane (w dniach 16 i 24 sierpnia 2012 r.) oraz że w prawidłowy sposób zaznaczono na nich informacje gdzie na czas awizowania przesyłki te zostały pozostawione. Twierdzenia podatników nie znalazły więc potwierdzenia wobec adnotacji doręczyciela poczynionych na potwierdzeniach doręczenia przesyłek. W tym kontekście wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny należycie wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od skargi, a ponadto fakt nieodebrania dwukrotnie awizowanych przesyłek nie ma bezpośredniego związku z okolicznością świadczącą według pełnomocnika skarżących o braku ich winy w uchybieniu terminu, a mianowicie z brakiem wykształcenia prawniczego. Zgodzić należy się także z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skoro sami skarżący wskazują, że wszelka inna korespondencja kierowana do nich, w tym także awizowana, docierała bez przeszkód, to za mało prawdopodobne należało uznać, że akurat awiza wysłane do każdego ze skarżących osobno, informujące o przesyłkach z Sądu nie zostały przez listonosza pozostawione w skrzynce listowej skarżących. Wyjaśnić też należy, że zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. strona wnosząca o przywrócenie terminu równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, a więc w przedmiotowej sprawie powinna wpłacić wpis, czego nie uczyniła na etapie składania wniosku, a do czego została przez Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwana (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2005 r., I OZ 437/05, ONSAiWSA 2006, Nr 1, poz. 6, z którego wynika, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu bez równoczesnego dokonania czynności procesowej dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu). Wymóg ten wynika z regulacji Rozdziału IV Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jego dopełnienie nie jest gwarancją uwzględnienia przez Sąd wniosku – jest jedynie wymogiem formalnym, którego spełnienie umożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.