VI U 660/21
Sądy powszechne2021-11-03
Sygnatura
VI U 660/21
Data orzeczenia
2021-11-03
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Maciej Flinik (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt VI U 660/21</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 3 listopada 2021 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik</p>
<p>Protokolant – starszy sekretarz sądowy Marta Walińska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. w Bydgoszczy</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>odwołania: <span class="anon-block">H. J.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>
</p>
<p>z dnia 16 marca 2021 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>w sprawie: <span class="anon-block">H. J.</span>
</p>
<p>przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>
</p>
<p>o rekompensatę</p>
<p>1/ oddala odwołanie</p>
<p>2/ zasądza od ubezpieczonej na rzecz pozwanego organu rentowego kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.</p>
<p>Sygn. akt VI U 660/21</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 16 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>, na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. z 2016 r., poz. 887 j.t.) odmówił ubezpieczonej <span class="anon-block">H. J.</span> prawa do przeliczenia emerytury z rekompensatą z uwagi na nieudokumentowanie przez nią 15 lat prawy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ubezpieczona <span class="anon-block">H. J.</span> podnosząc, iż legitymuje się co najmniej 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, do którego wlicza się jej zatrudnienie w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> począwszy od 1989 r. ( kiedy wprowadzono monitory kineskopowe <span class="anon-block">I.</span> ) do 2007 r. W/w- na opisała kolejno zajmowane stanowiska wskazując, iż powierzone jej obowiązki wymagały ciągłej pracy przy komputerze z monitorem kineskopowym, która szczególnie obciążała wzrok.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji – argumentując, że ubezpieczona nie udokumentowała 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - nie przedłożyła świadectw potwierdzających taką pracę.</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</p>
<p>Ubezpieczona <span class="anon-block">H. J.</span> pozostawała zatrudniona w <span class="anon-block"> (...) SA</span> ( wcześniej <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> ) w okresie od 1 lutego 1974 r. do 27 kwietnia 2007 r. jako referent ekonomiczny, samodzielny referent, samodzielny referent po kierownika oddziału ( 2002 r. ) , następnie ( od 1 września 2003 r. ) kierownik oddziału w wydziale sprzedaży energii elektrycznej - kierownik sekcji rozliczeń w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span>. Na zajmowanych stanowiskach od obowiązków ubezpieczonej należało rozliczanie odbiorców uspołecznionych, prowadzenie kont tych odbiorców, prowadzenie kartotek płatników, przygotowywanie i wysyłanie rachunków, wysyłanie przypomnień, naliczanie odsetek za przekroczenie terminu płatności, księgowanie faktur, ustalanie salda , przygotowywanie sprawozdań ( lata 90 - te ) . W 2003r. w/w- na zajmowała się już kierowaniem komórką windykacji zadłużeń . Do jej obowiązków należało : przesuwanie terminów płatności bieżących rachunków, rozkładanie należności na raty , odnotowywanie ustaleń w komputerowym systemie rozliczeń, prowadzenie standardowej korespondencji , analizowanie listy zadłużeń , negocjowanie z dłużnikami form i terminów spłaty zaległości , spisywanie porozumień w ramach upoważnienia, odnotowywanie ustaleń w komputerowym systemie rozliczeń, wysyłanie dłużnikom przypomnień o zaległościach za energię elektryczną , ponaglanie telefoniczne dłużników, wystawianie i kierowanie do odpowiednich służb poleceń wyłączenia lub zdjęcia liczników, kontrola wykonania zleceń i odnotowywanie ich wyników w komputerowym systemie rozliczeń, prowadzenie stosownej dokumentacji. Praca polegała na konieczności całodziennego kontaktowania się z „ trudną „ grupą klientów – dłużnikami. Wymagała również obsługi komputera – to z systemu w/w-na czerpała niezbędne dane, w oparciu o te dane dokonywała analiz, posiłkując się tymi danymi wyjaśniała klientom ewentualne wątpliwości.</p>
<p>/ dowód : częściowo zeznania ubezpieczonej oraz świadków – zapis AV k. 31 i 124 akt sprawy , świadectwo pracy w/w- nej , zakres działania stanowiska pracy – samodzielnego referenta z 11 kwietnia 1992 r. , pismo oznaczone jako „ uzasadnienie wniosku wraz z opinią o pracowniku „ z 11 września 2003 r., karta zakresu czynności na stanowisku kierownika oddziału z 24 września 2003 r. , karta zakresu czynności na stanowisku kierownika sekcji rozliczeń z 14 kwietnia 2006 r. – w aktach osobowych ubezpieczonej /</p>
<p>Zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2021r. organ rentowy odmówił przyznania ubezpieczonej prawa do rekompensaty motywując to brakiem udokumentowania przez nią 15 lat pracy w warunkach szczególnych.</p>
<p>/ bezsporne /</p>
<p>Powyższy stan faktyczny sąd ustalił częściowo na podstawie zeznań świadków oraz zeznań ubezpieczonej , a także w oparciu o przedłożoną dokumentację pracowniczą ubezpieczonej - jej akta osobowe . Sąd uznał zeznania w/w- nych za co do zasady wiarygodne, są one bowiem wewnętrznie spójne, konsekwentne, zbieżne ze sobą, a nadto korespondują ze zgromadzoną dokumentacją pracowniczą ubezpieczonej. Wyjątek stanowią te twierdzenia samej zainteresowanej oraz świadków, w których w ocenie sądu intencjonalnie minimalizowali zakres innych prac , aniżeli prace wykonywane bezpośrednio przy obsłudze monitora ekranowego , czyli obowiązki związane z obsługą klientów ( prowadzenie z nimi rozmów , negocjacji dotyczących należności, rozkładania ich na raty , czy odstępowania od umowy ) należące do istoty obowiązków ubezpieczonej .</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</p>
<p>Odwołanie ubezpieczonej nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5)">art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz.U. z 2015 r., poz. 965 j.t.), rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Natomiast z stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. W myśl art. 23 ust. 2 przywołanej ustawy, rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Celem rekompensaty jest złagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Nie polega ona jednak na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, ale na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Przesłanką uzyskania prawa do rekompensaty jest legitymowanie się stażem co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 2009 r. , a nie jak w przypadku prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na dzień 1 stycznia 1999 r.</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należy wskazać , iż sąd zaniechał poczynienia ustaleń co do tego, czy praca ubezpieczonej na poszczególnych stanowiskach w wymienianych przez nią okresach świadczona była przy „ elektronicznych monitorach ekranowych „ wymienianych w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. dziale XIV pod pozycją 5 jako „ prace szczególnie obciążające narząd wzroku i wymagające precyzyjnego widzenia - w kartografii, montażu mikroelementów wymagającego posługiwania się przyrządami optycznymi oraz przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych” . Powyższe , z uwagi na specjalistyczny ( techniczny ) charakter zagadnienia wymagałaby zasięgnięcia opinii biegłego sądowego. Powołanie biegłego w okolicznościach tej konkretnej sprawy skutkowałoby jednak wygenerowaniem zupełnie zbędnych kosztów. Niezależnie bowiem od ustaleń w tym przedmiocie ( co do tego, czy przypadku pracy powódki w latach 1989 – 2007 można mówić o „elektronicznych monitorach ekranowych” w rozumieniu zapisów rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. , a jeżeli tak to czy w odniesieniu do całego spornego okresu czy też jedynie jego części – nawet dla laika twierdzenie takie w odniesieniu do ekranów komputerów po 2000 r. wydaje się wątpliwe ), prace tego rodzaju ( przy obsłudze monitorów ekranowych ) dla uznania , iż były pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych musiałyby być wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wymóg ten obowiązuje bowiem nie tylko w przypadku ustalania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, ale również w sytuacji ubiegania się o prawo do rekompensaty. Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż ubezpieczona prac tych nie wykonywała stale - stanowiły one jedynie część powierzonych jej obowiązków, wypełniającą jedynie część dobowego wymiaru czasu pracy w/w – nej . Pozostałą stanowiła obsługa klientów zakładu energetycznego ( wszelkie sprawy związane z rozliczaniem należności z tytułu poboru energii elektrycznej ) . Jak wskazano w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie ( a w zasadzie w wyroku SO , na którego kanwie go wydano ) – z dnia 6 marca 2019 r. III AUa 273/18 – <em>
<!-- -->nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. W odniesieniu do prac wykonywanych przez ubezpieczonego możliwe byłoby zaliczenie spornych okresów zatrudnienia jeżeli miałyby one charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny w stosunku do czynności podstawowych kwalifikowanych jako praca w szczególnych warunkach. </em>Tożsame konkluzje płyną z wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2018 r. III AUa 248/18, gdzie stwierdzono, iż świadczenie, jakim jest rekompensata określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych</a> jest <em>
<!-- -->uprawnieniem szczególnym, należnym osobom zatrudnionym co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych, a zatem przepisy prawa materialnego dotyczące tego szczególnego przywileju, należy stosować w sposób ścisły.</em> Przy czym stałe wykonywanie takich prac oznacza, że krótsze dobowo ( nie w pełnym wymiarze obowiązującego czasu pracy na danym stanowisku) lub periodyczne, a nie stałe świadczenie pracy wyklucza dopuszczalność uznania pracy za świadczoną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wskutek niespełnienia warunku stałej znacznej szkodliwości dla zdrowia lub stałego znacznego stopnia uciążliwości wykonywanego zatrudnienia (tak SN w postanowieniu z dnia 3 października 2008 r., II UK 133/08, Lex nr 658191).</p>
<p>Na gruncie niniejszej sprawy należy zauważyć, iż ubezpieczona w odwołaniu przemilcza lub minimalizuje znaczenie tej części jej obowiązków, które należały do istoty jej pracy w charakterze referenta, a w kolejnym okresie kierownika sekcji rozliczeń ( podlegającej pod tzw. <span class="anon-block">(...)</span> czyli biuro obsługi klienta ) , a mianowicie bezpośredniej obsługi klienta, w tym tej wykonywanej na miejscu oraz telefonicznej, wsparcia inkasentów oraz współpracy z posterunkami energetycznymi . Tymczasem to właśnie tego rodzaju praca - bezpośrednio ze stawiającymi się w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> , często z prośbą o wyjaśnienia lub z pretensjami klientami ( odbiorcami energii elektrycznej dostarczanej przez zakład ) stanowiła istotę jej zatrudnienia. Do obowiązków ubezpieczonej należało prowadzenie negocjacji co do warunków zapłaty należności za energię elektryczną, w przedmiocie przesunięcia terminu takiej zapłaty, co do rozłożenia zaległości na raty, wyjaśnienia ewentualnych pojawiających się wątpliwości czy problemów związanych z rozliczeniami. Powyższe prace ( co wynika zresztą z zeznań świadków ) polegały na prowadzeniu rozmów z klientami ( trwających od kilku do kilkudziesięciu minut ) w ciągu całego dnia pracy , zarówno tych bezpośrednich jak i telefonicznych . Potwierdza to w piśmie z 11 września 2003 r. ( wniosek o awansowanie ubezpieczonej ) jej przełożona Kierownik Wydziału <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">E. P.</span> wskazując między innymi „<em>
<!-- -->
… Pragniemy podkreślić, iż wykonywana przez Panią <span class="anon-block"> (...)</span> praca jest bardzo obciążająca i stresująca ze względu na konieczność całodziennego kontaktowania się z trudną grupą klientów jaką są dłużnicy , mimo to doskonale wywiązuje się ze swych obowiązków</em>… „. Przy wykonywaniu tych obowiązków w/w na posługiwała się komputerem , ale stanowił on jedynie niezbędne narzędzie jej pracy w tym znaczeniu, iż podpierała się znajdującymi się w systemie informatycznym danymi. Nie zmienia to natomiast faktu, iż główne czynności ( obok sprawdzania stanu zadłużenia klienta, poszukiwania jego danych w systemie, sprawdzenia prawidłowości naliczenia opłat ) sprowadzały się do przyjmowania i rozpatrywania szeroko rozumianych reklamacji ( wątpliwości, zastrzeżeń czy próśb klientów ) , siłą rzeczy przedkładanych w formie pisemnej ( papierowej ) lub ustnie oraz generalnie będących ich następstwem rozmów ( negocjacji ) z ludźmi ( ustnego wyjaśniania określonych kwestii ze stawiającymi się w <span class="anon-block">(...)</span> petentami ) . Obsługa komputera ( w tym monitora ekranowego ) nie należała do istoty jej pracy, a nawet jeżeli tak przyjąć, to stanowiła jedynie cześć jej zasadniczych obowiązków . Komputer i jego ekran stanowił niezbędny element pracy odwołującej – warunkowały możliwość rzeczowego rozliczania klientów ( gdyż w systemie znajdowały się informacje niezbędne do kontaktów z klientami, inkasentami czy posterunkami ), ale praca odwołującej nie polegała na stałym śledzeniu ekranu komputera. Wręcz przeciwnie , w świetle zasad doświadczenia życiowego można domniemywać, iż dużą część czasu pracy związaną z miejscem, w którym była zatrudniona ( biuro obsługi klienta ) zabierały ubezpieczonej rozmowy, tłumaczenie, wyjaśnianie usługobiorcom ich sytuacji oraz wzrokowa ( obok sprawdzenia w informacji znajdujących się w systemie ) weryfikacja przedkładanych przez nich ( podobnie jak przez inkasentów ) dokumentów w formie papierowej. Oczywistym jest , iż czynności ubezpieczonej w postaci bezpośredniego czy telefonicznego kontaktu z klientem przenikały się z korzystaniem przez nią z komputera – analizowaniem informacji w systemie komputerowym ( w konsekwencji obserwacją danych na ekranie). Oba rodzaje czynności pozostawały ze sobą integralnie związane – wyjaśnianie wątpliwości , uwag klientów, rozmowy z nimi, negocjowanie rat, przekazywanie inkasentom lub posterunkom energetycznym określonych poleceń wymagało posiłkowania się stosownymi danymi z systemu komputerowego. Nie można jednak w tym przypadku mówić o stałym, narażającym narząd wzroku obserwowaniu uciążliwego dla oczu ekranu monitora . Inaczej wygląda praca np. informatyków, programistów, czy księgowych , a zatem pracowników nie mających kontaktu z klientami , istota pracy których sprowadza się w większości do gromadzenia, analizowania , operowania czy opracowywania danych liczbowych wyświetlanych czy generowanych na ekranie komputera, a zgoła inaczej praca osoby posługującej się jedynie komputerem przy realizowaniu również innych obowiązków pracowniczych , wymagających kontaktu ( rozmowy ) z ludźmi czy analizy dokumentów w formie papierowej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 maja 2013 r. III AUa 1196 /12 Sąd Apelacyjny w Białymstoku stwierdził między innymi „ … <em>
<!-- -->
Zdaniem Sądu II instancji Sąd Okręgowy zasadnie podzielił stanowisko wyrażone przez biegłą, że praca przy komputerze w warunkach biurowych generalnie nie uznaje się za pracę o znacznej szkodliwości dla zdrowia. Jest ona jedynie pracą uciążliwą ze względu na wymuszoną pozycję ciała i obciążenie narządu wzroku , jeżeli przekracza 4 godziny…”</em> Z samego zakresu obowiązków <span class="anon-block">H. J.</span> z tego okresu pracy wynika, iż do jej obowiązków, obok tych rzeczywiście wymagających mozolnej , skrupulatnej i niewątpliwie obciążającej wzrok pracy przy komputerze ( jak np. analiza danych czy sporządzanie sprawozdań ) , należały również inne czynności , które wymagały jedynie podparcia się danymi z systemu komputerowego jak telefoniczne ponaglanie klientów odnośnie płatności, wysyłanie upomnień, negocjowanie rozłożenia na raty powstałych zaległości , wyjaśnianie zgłaszanych przez klientów wątpliwości , wydawanie poleceń inkasentom itd. Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II UK 367/17 Sąd Najwyższy, przywołując szereg wcześniejszych orzeczeń <em>
<!-- -->
„ … pozycja 5 nie ma na uwadze samego posługiwania się komputerem w pracy, lecz pracę szczególnie obciążającą wzrok i wymagającą precyzyjnego widzenia przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych …”</em> i dalej „ <em>
<!-- -->
… biorąc pod uwagę powyższe rozważania , problem czy praca odwołującej się wymagała precyzyjnego widzenia wymagał dość szczegółowych ustaleń …”</em> Mając powyższe na uwadze oraz ustalony w sprawie opisany wyżej stan faktyczny, zasadnym jest wniosek, że prace ubezpieczonej przy komputerze ( nawet jeżeli założyć, że z uwagi na stosowaną wówczas - przynajmniej w latach 90 – tych - technologię obciążały szczególnie narząd wzroku i wymagały precyzyjnego widzenia , w konsekwencji , że należałoby je kwalifikować jako obsługę monitora ekranowego ) nie były w okresie jej zatrudnienia w dziale rozliczeń ( podlegającym pod biuro obsługi klienta ) wykonywane stale. O tym , ze sporą jeżeli nie większą cześć jej obowiązków stanowiła bezpośrednia praca ( kontakt ) z klientem świadczy ( obok zeznań świadków, z których jeden opisał kolejki klientów do pokoju, w którym urzędowała ubezpieczona ) treść przywołanego wcześniej pisma z dnia 1.09.2003r. , gdzie wskazano na całodzienną obsługę klientów „ trudnych „ jakimi są dłużnicy, a zatem również tych wywołujących awantury , zachowujących się agresywnie i wulgarnie , tych, którym należało wyjaśnić i tłumaczyć genezę powstawania zaległości czy przekonywać co do konieczności uregulowania zadłużenia. Wydaje się oczywistym , iż w takich przypadkach oprócz „ twardych danych „ z systemu komputerowego, ubezpieczona w pierwszym rzędzie musiała odwoływać się do swoich umiejętności w zakresie przekonywania, negocjowania i innych sprowadzających się do prowadzenia różnego typu rozmów z klientami. Co więcej , w „zakresie czynności na stanowisku pracy „ z 24 września 2003 r. ( w aktach osobowych ) wyszczególniano obok podstawowych obowiązków ubezpieczonej typu przesuwanie terminów płatności bieżących rachunków, rozkładania należności na raty , czy negocjowania z dłużnikami form i terminów spłaty zaległości , odrębna czynność określoną jako „ odnotowywanie ustaleń w komputerowym systemie rozliczeń, co jednoznacznie wskazuje na uboczny czy też pomocniczy w istocie charakter pracy przy komputerze . Ustalenia poczynione ustnie lub na piśmie z klientami miały bowiem dopiero znaleźć odzwierciedlenie w systemie komputerowym . W konsekwencji sporny okres ( a z pewnością nie jego część przypadająca od 2002 r. , kiedy to ubezpieczona była kierownikiem działu rozliczeń) nie może być kwalifikowany jako pracy w warunkach szczególnych . W wyroku z dnia 5 listopada 2013 r. III AU 385/13 Sąd Apelacyjny w Szczecinie wskazał między innymi : <em>
<!-- -->
„… Co się zaś tyczy okresu pracy w charakterze referenta ds. ekonomicznych (od 1 czerwca 1991 r. do 31 grudnia 1998 r. - tj. 7 lat i 7 miesięcy) Sąd orzekający podkreślił, iż również nie mógł zostać zaliczony do prac wykonywanych w warunkach szczególnych w rozumieniu pkt 5 działu XIV wykazu A, gdyż podczas tej pracy ubezpieczona zbierała dokumentację z całego zakładu (co wymagało przemieszczania się pomiędzy rozrzuconymi magazynami), a następnie "narzucała indeksy w monitor ekranowy", co oznacza, że część jej obowiązków związana była ze zbieraniem dokumentacji, a nie z pracą przy monitorze. Niezależnie od powyższego, nawet przyjmując, że praca przy monitorze była jedyną, jaką wykonywała A. G., podkreślić należy, że w istocie praca ta sprowadzała się do pracy przy zwykłym monitorze, jaki był używany w latach 90-tych XX wieku, co w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie może zostać uznane za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2010 r., II UK 236/09, LEX nr 599770 stwierdzono brak pozytywnej regulacji normatywnej, która ex definitione pozwalałaby przyjąć, że każda praca w pełnym wymiarze na stanowisku pracy wyposażonym w monitor ekranowy jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu pkt 5, dział XIV, wykaz A rozporządzenia z 1983 r. Zarówno w tym orzeczeniu, jak i w wyroku Sądu z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329, wskazywano, że brak jest w obowiązujących wykazach pozycji, która kwalifikowałaby pracę z użyciem komputera na stanowisku m.in. ekonomisty jako zatrudnienie w szczególnych warunkach, ponieważ takiej kwalifikacji podlega wyłącznie szkodliwa praca przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych, która jako szczególnie obciążająca wzrok pracownika została wymieniona w wykazie tego rodzaju prac ustalonym na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2012 r., II UK 319/11, LEX nr 1229814 za pracę przy obsłudze monitorów elektronicznych uznano pracę szczególnie obciążającą narząd wzroku i wymagającą precyzyjnego widzenia, przy urządzeniach starej generacji, których działanie nie było obojętne dla organizmu człowieka. Wyraźnie przy tym podkreślono, że rozporządzenie to nie obejmuje pracy na stanowisku komputerowym…”.</em> Czynności czy obowiązki pracownicze ubezpieczonej sprowadzające się do rozmów z klientami ( wyjaśniania pojawiających się wątpliwości , rozwiązywania problemów, negocjowania warunków spłaty ) , analizowania przedstawianych przez nich dokumentów , dokonywania ustaleń z inkasentami , nie miały charakteru incydentalnych czy ubocznych, gdyż stanowiły istotę obowiązków ubezpieczonej. Nie były czymś wyjątkowym , epizodycznym w stosunku do jej zwykłych obowiązków pracowniczych. Tymczasem jak wskazał w wyroku z dnia 27 listopada 2015 r. III AUa 155/15 SA w Łodzi tylko <em>
<!-- -->
„ jeśli czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny w stosunku do czynności podstawowych kwalifikowanych jako praca w szczególnych warunkach, to nie ma podstaw, aby tej pracy nie zaliczać do okresu uprawniającego do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie art. 184 u.e.r.f.u.s</em> „ . Nie jest w ocenie sądu przypadkiem, iż pracodawca ubezpieczonej ( <span class="anon-block"> (...)</span> ) nie potwierdził wykonywania przez nią pracy w warunkach szczególnych w którymkolwiek z okresów jej zatrudnienia. O ile zaliczył pracę ubezpieczonej do prac uciążliwych ( choć tych znacznie mniej aniżeli w przypadku prac zaliczonych do innych kategorii ) , o tyle nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż ta stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmowała się obsługą monitorów ekranowych. Należy przy tym zauważyć, iż to nie kto inny jak właśnie pracodawca ubezpieczonej , znający doskonale charakter jej obowiązków pracowniczych , wydaje się podmiotem najbardziej kompetentnym do dokonania takiej oceny.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie jako bezzasadne .</p>
<p>W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach zastępstwa prawnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 K.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 K.p.c.</a> ustalając wysokość tych kosztów w oparciu o § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p>
<p>Sędzia Maciej Flinik</p>
</div>