IV Ca 2645/19

<p>Sygn. akt IV Ca 2645/19</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 5 listopada 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Mariusz Jabłoński</p> <p>Protokolant: Elwira Stolarska</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2021 r. w Warszawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">L. B.</span> </strong> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">R. J.</span>, <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">K. D.</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">F. B.</span>, <span class="anon-block">G. K.</span>, <span class="anon-block">W. Z.</span>, <span class="anon-block">W. P.</span>, <span class="anon-block">J. R.</span>, <span class="anon-block">K. J.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, <span class="anon-block">A. J. (2)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiedzenie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji uczestnika <span class="anon-block">F. B.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VII Ns 226/15</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block">F. B.</span> na rzecz <span class="anon-block">L. B.</span> kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w instancji odwoławczej. </strong> </p> <table> <colgroup> <col width="231"/> <col width="238"/> <col width="231"/> </colgroup> <tr> <td/> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> Mariusz Jabłoński</em> </strong> </p> </td> <td/> </tr> </table> <p>IV Ca 2645/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. B.</span> wniosła o stwierdzenie, że <span class="anon-block">M. B. (1) z domu S.</span> z dniem 1 stycznia 1977 roku nabyła przez zasiedzenie własność <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> pochodzącej z osady tabelowej nr <span class="anon-block">(...)</span> wsi <span class="anon-block">Ś.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, dla której prowadzone są Zbiory Dokumentów <span class="anon-block">(...)</span>, w granicach wskazanych na mapie dla celów sądowych przełożonej w toku postępowania, Wskazała we wniosku, że przedmiotowa nieruchomość była posiadana bez tytułu prawnego przez jej poprzedników prawnych co najmniej od 1 stycznia 1947 roku. Uczestnicy postępowania nie oponowali wnioskowi, za wyjątkiem uczestnika <span class="anon-block">F. B.</span>, który wniósł o oddalenie wniosku. Wskazał on bowiem, że przedmiotową nieruchomość w 1952 roku w samoistne posiadanie objął <span class="anon-block">S. B.</span>, brat uczestnika, w imieniu własnym oraz w imieniu małoletniego wówczas <span class="anon-block">F. B.</span>. Uczestnik wskazał także, że od śmierci <span class="anon-block">S. B.</span> do dnia złożenia odpowiedzi na wniosek jest wyłącznym posiadaczem samoistnym działki objętej wnioskiem o zasiedzenie.</p> <p>Postanowieniem z dnia 2 lipca 2019 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie stwierdził nabycie własności opisanej wyżej nieruchomości zgodnie z wnioskiem.</p> <p>Apelację od postanowienia Sądu Rejonowego wniósł <span class="anon-block">F. B.</span>. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1kpc</a> przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, co w rezultacie doprowadziło do błędów w ustaleniach stanu faktycznego i przyjęcia spełnienia przesłanek nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie przez <span class="anon-block">M. B. (2)</span>. Wskazał także na zarzut naruszenia prawa materialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1;art. 176 § 2)">art. 176 § 1 i 2 kc</a> polegający na doliczeniu do okresu posiadania <span class="anon-block">M. B. (3)</span> posiadania poprzednika prawnego <span class="anon-block">J. S.</span> od roku 1947r, podczas gdy - zdaniem uczestnika - bieg terminu zasiedzenia mógłby biec ewentualnie do daty otwarcia spadku po <span class="anon-block">J. S.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy podziela ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne czyniąc je podstawą faktyczną rozstrzygnięcia.</p> <p>Nie zasługują na uznanie zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a>. Ramy swobodnej oceny dowodów są zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dokonał trafnej, dokładnej i w pełni uzasadnionej oceny przeprowadzonych dowodów. Sąd Rejonowy dokonał oceny zeznań świadków wskazał, które zeznania i dlaczego uznał za wiarygodną podstawa ustalenia stanu faktycznego, a którym odmówił wiary. Sąd Rejonowy wskazał także dlaczego protokole ustalenia granic oraz właścicieli nieruchomości z lat 1972 -73 nie stanowił wiarygodnego dowodu, na podstawie którego można było dokonać odmiennych ustaleń co do posiadania samoistnego nieruchomości objętej wnioskiem. W przeważającym zakresie zeznania świadków wskazują na posiadanie nieruchomości przez <span class="anon-block">M. B. (2)</span> i jej poprzedników prawnych. Osoba <span class="anon-block">S. B.</span> nie była większości świadków znana, osoba <span class="anon-block">S. B.</span> nie była znana nikomu. Motywacją podania takich danych w procesie ustalania granic mógł być także konflikt sąsiedzki, co podnosił Sąd Rejonowy. Tym samym okoliczności, które legły u podstawy sporządzenia protokołu o takiej treści przedstawione przez Sąd Rejonowy i wniosek Sądu o braku wiarygodności przedstawionego dowodu jest racjonalny. Okoliczność potencjalnych błędów w imieniu osoby określonej jako osoba władająca tylko wzmacnia tę argumentację. Tym samy nie sposób przyjąć aby doszło do błędów w ustaleniu stanu faktycznego w zakresie tego kto posiadał przedmiotową nieruchomość. Nieruchomość objęta wnioskiem z uwagi na niską jakość ziemi nie miała walorów uprawnych była zatem wykorzystywana zgodnie z możliwościami i potrzebami posiadaczy. Z wystarczające dla oceny samoistności posiadania w taki sytuacji zostały uznane działania posiadaczy w postaci wypasu zwierząt, nasadzeń drzew owocowych czy zezwolenia na korzystania z części nieruchomości działki dla potrzeb przejazdu i przechodu sąsiadów. Działania te były podejmowane samodzielnie, nie były uzależnione od akceptacji osób trzecich, stanowiły wystraczający w tych okolicznościach wyraz władania nieruchomością jak właściciel. Nie wpływa na prawidłowość i możliwość takiej oceny fakt, że nieruchomość nie była ogrodzona przez posiadaczy. Istnienie ogrodzenia nie jest warunkiem koniecznym przyjęcia samoistności posiadania nieruchomości. Rodzina <span class="anon-block">M. B. (2)</span> - jak i sąsiedzi - przedmiotowej nieruchomości - posiadali świadomość w zakresie granic nieruchomości własnych i sąsiadujących, niezależnie od braku istnienia wyraźnego ogrodzenia. Wskazuje na to także brak jakichkolwiek informacji o konfliktach granicznych między sąsiadami. Tym samym władanie nieruchomością było wystarczająco skonkretyzowane aby mogło być wyodrębnione w gruncie. Nie budzi także wątpliwości ocena Sadu Rejonowego w zakresie rozpoczęcia bieg biegu terminu zasadzenia i jego upływu. Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował w tym zakresie przepisy prawa materialnego z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160094" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 (art. 10;art. 50;art. 1)">art. XLI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku przepisy wprowadzające kodeks cywilny</a>.</p> <p>Nie jest także zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1;art. 176 § 2)">art. 176 §1 i 2 kc.</a> </p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomość objęta wnioskiem o zasiedzenie była w posiadaniu <span class="anon-block">J. S.</span> do jego śmierci w 1956 roku. Ustalił także, że <span class="anon-block">M. B. (2)</span> weszła w posiadanie nieruchomości po jego śmierci, co były wyrazem zrealizowania woli zmarłych rodziców przy akceptacji pozostałego żyjącego rodzeństwa. Sąd Rejonowy wskazał także orzecznictwo Sądu Najwyższe w zakresie możliwości doliczenia posiadania spadkodawcy przez jego spadkobierców. Mając powyższe na uwadze Sąd podkreśla zasadności doliczenia posiadania poprzednika w przedmiotowej sprawie z uwagi na jej specyfikę. Wyraża się ona w porozumieniu spadkobierców co do majątku spadkowego i nieruchomości posiadanych przez spadkodawcę, co obejmowało swoim zakresem wyłączność posiadania w zakresie nieruchomości objętej wnioskiem przez <span class="anon-block">M. B. (2)</span> po śmierci spadkodawcy. Zgoda ujawnionych spadkobierców wyrażona przez akceptację stanu rzeczy zgodnego z wolą spadkodawców oraz brak jakiejkolwiek aktywności w tym przedmiocie potencjalnych innych spadkobierców nieujawnionych od 1947 roku dawały podstawę do przyjęcia, że spadkodawcy w sposób dorozumiany przenieśli posiadanie, w zakresie wynikającym z doliczenia tego posiadania na skutek dziedziczenia sytuacji prawnej spadkodawcy, na <span class="anon-block">M. B. (2)</span>. W rezultacie dawało do podstawę do przyjęcie początku biegu terminu zasiedzenia nie od dnia otwarcia spadku lecz z doliczeniem okresu posiadania spadkodawcy. W ocenie Sądu Okręgowego wykładania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176)">art. 176 kc</a> dokonana przez Sąd Rejonowy w powyższym kontekście faktycznym jest prawidłowa i nie prowadzi do naruszenia powołanego przepisu, co czyni zarzut apelacji niezasadnym.</p> <p>Możliwa jest także inna ocena prawna przedstawionego stanu faktycznego, która prowadzi do tożsamych wniosków. Sąd Rejonowy na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił bowiem, że wolą zmarłych rodziców <span class="anon-block">M. S.</span> <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> było aby nieruchomość objęta wnioskiem pozostawała w jej posiadaniu po śmierci rodziców. Z ustaleń Sądu wynika, że wola ta była zakomunikowane wszystkim członkom rodziny i zaakceptowana – wyrazem tego był działanie spadkobierców po śmierci <span class="anon-block">J. S.</span>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1;art. 176 § 2)">Art. 176 § 1 i 2</a> nie stanowi o formie przeniesienia własności posiadania może ono być więc dokonane w każdej formie (por także 348 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">i nast. kc</a>). Stan faktyczny pozwala na ustalenie, że spadkodawcy i spadkobiercy zawarli swoiste porozumienie w przedmiocie przeniesienia posiadania nieruchomości objętej wnioskiem na <span class="anon-block">M. B. (2)</span>, które zaaktualizowało się w dacie otwarcia spadku. W takim ujęciu zbędna byłaby konstrukcja dorozumianego przeniesienia posiadania spadkobierców w zakresie wynikającym z doliczenia posiadania na skutek dziedziczenia, <span class="anon-block">M. B. (2)</span> wywodziła posiadanie bezpośrednio od spadkodawcy, zaś data otwarcia spadku określałaby tylko moment rozpoczęcia faktycznego posiadania. Nie jest bowiem sporne i wynika z materiału dowodowego, że ujawnieni spadkobiercy <span class="anon-block">J. S.</span> spadek po nim objęli, a <span class="anon-block">M. B. (2)</span> objęła faktyczne władztwo w zakresie przedmiotowej nieruchomości. <span class="anon-block"> (...)</span> powyżej nie sprzeciwia się w ocenie Sądu Okręgowego treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 941)">art. 941 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1047)">1047 kc.</a> Powołane porozumienie nie jest bowiem umową o spadek ani rozrządzeniem majątkiem w rozumieniu 941 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kc.</a> </p> <p>Na marginesie stwierdzić należy, że teza o dziedziczeniu posiadania zawiera w sobie pewne uproszczenie. Dziedziczenie posiadania nie jest możliwe gdyż nie można dziedziczyć stanu faktycznego, a takim niespornie jest posiadanie. Możliwe jest natomiast dziedziczenie pewnej sytuacji prawnej spadkodawcy prowadzącej do nabycia własności na skutek posiadania samoistnego przez określony czas i w takim rozumieniu jest przyjmowane przez Sąd Okręgowy.</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> </p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 2)">art. 520 2 kpc</a> mając na uwadze sprzeczność interesów wnioskodawczyni i uczestnika <span class="anon-block">F. B.</span> oraz ostateczny wynik postepowania. Koszty postępowania apelacyjnego sprowadzają się do należnego wnioskodawczyni wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem wynikającego z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pk 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).</p> </div>