VIII Ua 56/21

<p>Sygn. akt VIII<strong> <!-- --> Ua 56/21</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 listopada 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- -->S ąd Okręgowy w <span class="anon-block">G.</span> VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="262"/> <col width="420"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p>sędzia Teresa Kalinka</p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu </strong>na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021r.</p> <p>w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania </strong> <span class="anon-block">J. M.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko</strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> zasiłek pogrzebowy</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji</strong> organu rentowego</p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku</strong> Sądu Rejonowego w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 13 lipca 2021 r. <strong> <!-- -->sygn. akt</strong> VI U 298/20</p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala odwołanie;</p> <p>2.  odstępuje od obciążania <span class="anon-block">J. M.</span> kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym .</p> <p>(-) sędzia Teresa Kalinka</p> <p>Sygn. akt VIII Ua 56/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku z dnia 10 listopada 2021 r. w zakresie punktu 2.</p> <p>Odwołująca <span class="anon-block">J. M.</span> domagała się zmiany zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> z 12 lipca 2020 r., poprzez zwrot kosztów pogrzebu, które poniosła za pochówek <span class="anon-block">J. C.</span>, zmarłego 22 maja 2020 r. W uzasadnieniu odwołująca podała, że zmarły <span class="anon-block">J. C.</span> posiadał grupę niepełnosprawności II umiarkowaną oraz był zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> domagał się oddalenia odwołania oraz zasądzenia od odwołującej na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie podał, że zmarły <span class="anon-block">J. C.</span> nie był ubezpieczony w dniu śmierci, nie pobierał żadnych świadczeń, a odwołująca nie jest członkiem rodziny w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 77)">art. 77 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Wyrokiem z 13 lipca 2021 r. w sprawie sygn. akt VI U 298/20 Sąd Rejonowy w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłym w dniu 22 maja 2020 r. <span class="anon-block">J. C.</span> w kwocie 3120 zł.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł organ rentowy, zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w całości. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że konkubina jest uprawniona do zasiłku pogrzebowego po śmierci swojego konkubenta, a także art. 77 ust. 1 w zw. z art. 67 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez przyznanie prawa do zasiłku pogrzebowego po osobie, która nie była ubezpieczona, nie pobierała emerytury lub renty, w chwili śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie spełniała warunków do ich uzyskania i pobierania, nie była członkiem rodziny tych osób. Organ rentowy wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania oraz orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje poprzez zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->S ąd Okręgowy w <span class="anon-block">G.</span> zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wyrokiem z 10 listopada 2021 r. (sygn. VIII Ua 56/21) Sąd Okręgowy w pkt 1 zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.</p> <p>Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Przepis ten stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p> <p>Kwestia zastosowania tego przepisu pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności sprawy.</p> <p>Do kręgu okoliczności uzasadniających zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> należy zaliczyć zarówno fakty związane, jak również niezwiązane z przebiegiem procesu, a dotyczące sytuacji życiowej i majątkowej strony (<em> <!-- -->vide</em> postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2007 r. I CZ 110/07). Do pierwszych zalicza się np. charakter żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie. Jeśli chodzi o sytuację majątkową strony to nie jest wystarczające powołanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet gdy była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (<em> <!-- -->vide</em> postanowienia Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2011r. I CZ 26/11, niepubl., z 25 sierpnia 2011r. II CZ 51/11, niepubl.)</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uprawniające do odstąpienia od obciążenia odwołującą kosztami zastępstwa procesowego poprzez skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy, rozstrzygając o odstąpieniu od obciążania odwołującej kosztami zastępstwa procesowego, miał na uwadze sytuację okoliczności sprawy oraz sytuację ekonomiczną odwołującej – odwołująca pożyczyła pieniądze i poniosła koszty pogrzebu zmarłego <span class="anon-block">J. C.</span>. Ponadto odwołująca została poinformowana w zakładzie pogrzebowym, że koszty pogrzebu zostaną jej zwrócone. Wobec tego odwołująca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pogrzebowego, a następnie wniosła odwołanie od decyzji z 12 lipca 2020 r.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego odwołująca w momencie wnoszenia odwołania była zatem subiektywnie przekonana o zasadności swoich roszczeń, a przekonanie to było oparte na obiektywnych przesłankach. Dodać należy, że odwołująca nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc odwołanie od decyzji organu rentowego.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, obciążanie odwołującej kosztami procesu naruszałoby zasady współżycia społecznego.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 2 orzeczenia.</p> <p>(-) sędzia Teresa Kalinka</p> </div>