IV Ka 1064/21

Sądy powszechne2021-11-10

Sygnatura

IV Ka 1064/21

Data orzeczenia

2021-11-10

Rodzaj

REASONS

Sędziowie

Hanna Bartkowiak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 278 § 1 kk i art. 279 § 1 kk , art. 437 § 2 kpk

Treść orzeczenia

1 4 WYROK 4.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny–Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Hanna Bartkowiak 5 Protokolant: p.o. staż. Katarzyna Szymczak 6przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu A. D. po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy R. N. oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 279;art. 279 § 1)">art. 279 § 1 kk</a> i inne na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Obornikach z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt II K 704/19 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Obornikach do ponownego rozpoznania. Hanna Bartkowiak <table> <colgroup> <col width="404"/> <col width="120"/> <col width="44"/> <col width="154"/> </colgroup> <tr> <td colspan="4"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td> Formularz UK 2 </td> <td> Sygnatura akt </td> <td colspan="2"> IV Ka 1064/21 </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: </td> <td> 1 </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> Wyrok Sądu Rejonowego w Obornikach z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt II K 704/19 </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego </td> </tr> <tr> <td> ☐ oskarżyciel posiłkowy </td> </tr> <tr> <td> ☐ oskarżyciel prywatny </td> </tr> <tr> <td> ☐ obrońca </td> </tr> <tr> <td> ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego </td> </tr> <tr> <td> ☐ inny </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.3. Granice zaskarżenia </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="153"/> <col width="131"/> <col width="44"/> <col width="350"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść </td> <td colspan="3"> ☒ w całości </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> ☐ w części </td> <td> ☐ </td> <td> co do winy </td> </tr> <tr> <td> ☒ </td> <td> co do kary </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td> co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> 0.11.3.2. Podniesione zarzuty </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu </td> </tr> <tr> <td> ☒ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a>  – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> brak zarzutów </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.4. Wnioski </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="291"/> <col width="48"/> <col width="338"/> </colgroup> <tr> <td> ☒ </td> <td> uchylenie </td> <td> ☐ </td> <td> zmiana </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.12.1. Ustalenie faktów </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="66"/> <col width="101"/> <col width="317"/> <col width="142"/> <col width="96"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td> Oskarżony </td> <td> Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi </td> <td> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td> Oskarżony </td> <td> Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi </td> <td> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.12.2. Ocena dowodów </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="109"/> <col width="208"/> <col width="404"/> </colgroup> <tr> <td colspan="3"> 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów </td> </tr> <tr> <td> Lp. faktu z pkt 2.1.1 </td> <td> Dowód </td> <td> Zwięźle o powodach uznania dowodu </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="109"/> <col width="208"/> <col width="404"/> </colgroup> <tr> <td colspan="3"> 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </td> </tr> <tr> <td> Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 </td> <td> Dowód </td> <td> Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="55"/> <col width="491"/> <col width="175"/> </colgroup> <tr> <td colspan="3"> . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td colspan="2"> Zarzut </td> </tr> <tr> <td rowspan="7"> 3.1. </td> <td> Obraza przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a>, polegająca na niezawiadomieniu oskarżyciela publicznego o wniosku oskarżonego złożonym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a>, co uniemożliwiło prokuratorowi zajęcie stanowiska odnośnie tego wniosku i wyrażenie sprzeciwu i w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego wyroku, w którym dopuszczono się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia o karze polegającym na wysnuciu błędnego wniosku co do pozytywnej prognozy wobec oskarżonego oraz orzeczono rażąco niewspółmierne kary jednostkowe, jak i karę łączną pozbawienia wolności wskutek niedostatecznego uwzględnienia wysokiego stopnia społecznej szkodliwości zarzucanych oskarżonemu czynów oraz jego uprzedniej karalności, a nadto zaniechano orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. </td> <td> ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Na wstępie należało wskazać, że prokurator nie brał udziału w rozprawie wyznaczonej przed Sądem Rejonowym w Obornikach na dzień 19 lutego 2020 r. chociaż został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie. Prawdą jest, że oskarżyciel publiczny nie miał obowiązku stawiennictwa na rozprawie albowiem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 46;art. 46 § 2)">art. 46 § 2 kpk</a> jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, niestawiennictwo prokuratora na rozprawie nie tamuje jej toku, a Sąd Rejonowy nie uznał obecności oskarżyciela publicznego za obowiązkową. Niemniej jednak również w takim przypadku istnieje możliwość, że oskarżony korzystając z instytucji przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a> złoży wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, a prokurator nie uczestnicząc w rozprawie nie będzie mógł wyrazić sprzeciwu wobec treści porozumienia zaproponowanego przez podsądnego. Ugruntowany jest przy tym pogląd Sądu Najwyższego, że nieobecność prokuratora na rozprawie głównej prawidłowo zawiadomionego o jej terminie, oznacza że w wypadku zgłoszenia przez oskarżonego wniosku, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a> nie sprzeciwia się on takiemu wnioskowi. Skuteczne złożenie sprzeciwu wobec wniosku oskarżonego wymaga bowiem obecności prokuratora na rozprawie głównej ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV KS 19/19, Legalis nr 2236325). Wobec powyższego nie miał racji apelujący by Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a> zaniechując dodatkowego poinformowania prokuratora o wniosku oskarżonego złożonym w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a>. Mając na względzie treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436)">art. 436 kpk</a>, Sąd Okręgowy uznał za bezprzedmiotowe odnoszenie się do zarzutów prokuratorskich dotyczących współmierności orzeczonych kar jednostkowych oraz kary łącznej skoro zaskarżony wyrok wymagał uchylenia z uwagi na uchybienia proceduralne opisane poniżej w pkt 3.2. i sprawa została przekazana Sądowi Rejonowego w Obornikach do ponownego rozpoznania. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Wniosek </td> </tr> <tr> <td> Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. </td> <td> ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Przedmiotowy wniosek był niezasadny w powiązaniu z omówionym wyżej zarzutem. Natomiast finalnie wniosek został uwzględniony ale z uwagi na naruszenie proceduralne omówione poniżej. </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td colspan="2"> Zarzut </td> </tr> <tr> <td rowspan="7"> 3.2. </td> <td> Obraza przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 350;art. 350 § 4)">art. 350 § 4 kpk</a> polegająca na niezawiadomieniu pokrzywdzonych o terminie i miejscu rozprawy głównej i zaniechaniu pouczenia pokrzywdzonych o możliwości złożenia przez oskarżonego wniosku w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a>, co uniemożliwiło pokrzywdzonym zajęcie stanowiska odnośnie tego wniosku i wyrażenie sprzeciwu, a w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego wyroku, w którym m.in. zaniechano orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. </td> <td> ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Analiza akt sprawy potwierdza słuszność stanowiska oskarżyciela publicznego, który zwrócił w apelacji uwagę na brak zawiadomienia pokrzywdzonych o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 17 lutego 2020 r. oraz zaniechanie pouczenia ich przez Sąd Rejonowy o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego wniosku o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzania postępowania dowodowego. W sprawie występowało dwóch pokrzywdzonych: L. J. oraz K. M.. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 350;art. 350 § 4)">art. 350 § 4 kpk</a> (obowiązującego w tożsamej formie w czasie procedowania przez Sąd I instancji) o terminie i miejscu rozprawy zawiadamia się pokrzywdzonego. Zaznaczyć tu jeszcze trzeba, iż od dnia 5 października 2019 r. uległa zmianie treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 337 a;art. 337 a § 1)">art. 337a § 1 kpk</a> i pokrzywdzeni nie mają już obowiązku składania wniosku by zostać zawiadomionymi o dacie i miejscu rozprawy lub posiedzenia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 339;art. 339 § 3;art. 339 § 3 pkt. 1;art. 339 § 3 pkt. 2;art. 341;art. 343)">art. 339 § 3 pkt 1 i 2, art. 341 lub art. 343 kpk</a>, ponieważ konieczność złożenia wniosku ograniczono do sytuacji kiedy pokrzywdzeni chcą zostać zawiadomieni o zarzutach oskarżenia i ich kwalifikacji prawnej. Wobec tego zaniechanie zawiadomienia pokrzywdzonych L. J. oraz K. M. o terminie rozprawy stanowiło ewidentne naruszenie normy prawnej wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 350;art. 350 § 4)">art. 350 § 4 kpk</a>. Kolejnym niedopatrzeniem ze strony organu  meriti stanowiącym konsekwencję opisanego wyżej uchybienia proceduralnego był brak pouczenia tych pokrzywdzonych o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego wniosku, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a> oraz uprawnieniu do zgłoszenia przez nich sprzeciwu do wydania wyroku skazującego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a>. Warto tutaj podkreślić, że powyższe uchybienia stwierdził już Sąd Najwyższy rozpoznając kasację Prokuratora Generalnego na niekorzyść R. N. od poprzedniego wyroku Sądu II instancji w tej sprawie. Wyrokiem z dnia 7 września 2021 r. (sygn. V KK 243/21) Sąd Najwyższy uchylając wyrok Sądu odwoławczego z dnia 30 czerwca 2020 r. i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, w uzasadnieniu już  de facto przesądził, że doszło do powyżej omówionych uchybień proceduralnych i naruszeń uprawnień pokrzywdzonych. Zaistniała w kontrolowanej sprawie sytuacja doprowadziła do tego, że pokrzywdzeni z uwagi na brak wiedzy o rozprawie wyznaczonej na dzień 17 lutego 2020 r. i zaniechanie pouczenia ich o możliwości zakończenia postępowania w trybie konsensualnym uregulowanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387)">art. 387 kpk</a> (tzn. złożenia przez oskarżonego wniosku o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzania postępowania dowodowego) zostali pozbawieni możliwości sprzeciwienia się treści porozumienia zaproponowanego przez oskarżonego R. N.. Niezbędne jest wyjaśnienie w tym miejscu, iż zgodnie z treścią analizowanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a> wniosek o dobrowolne poddanie się karze może zostać uwzględniony przez sąd nie tylko wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte pomimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości,  ale niezbędne jest również, aby prokurator  i pokrzywdzony, należycie powiadomiony o terminie rozprawy, nie sprzeciwili się takiemu wnioskowi. Jest zaś oczywistym, że pokrzywdzony będzie mógł skorzystać ze swojego uprawnienia jedynie wówczas, gdy zostanie pouczony o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego takiego wniosku oraz prawie złożenia ewentualnego sprzeciwu przez tegoż pokrzywdzonego. Natomiast wymóg „należytego powiadomienia o terminie rozprawy” jest zrealizowany wówczas, gdy ta czynność procesowa zostanie dokonana z pełnym respektowaniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 15)">rozdziału 15 Kodeksu postępowania karnego</a>, określających warunki uznania jej skuteczności (  wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III KK 118/21, Legalis nr 2606140; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II KK 25/21, Legalis nr 517506). Stwierdzone w postępowaniu odwoławczym uchybienie niewątpliwie miało wpływu na treść wydanego wyroku skazującego i dlatego konieczne okazało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowego w Obornikach do ponownego rozpoznania w taki sposób, który umożliwi pokrzywdzonym skorzystanie z przysługujących im w procesie karnym praw. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Wniosek </td> </tr> <tr> <td> Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. </td> <td> ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Wniosek prokuratora o wydanie orzeczenia kasatoryjnego zasługiwał na uwzględnienie. Jak już była mowa wyżej, uchybienia proceduralne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 350;art. 350 § 4)">art. 350 § 4 kpk</a> oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a> jakich dopuścił się Sąd Rejonowy miały wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Naruszenie gwarancji procesowych przysługujących pokrzywdzonym musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, w ramach którego zapewniona zostanie pokrzywdzonym możliwość skorzystania ze wszystkich przysługujących im praw. </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="55"/> <col width="666"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 0.11. </td> <td> Przedmiot utrzymania w mocy </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> Zwięźle o powodach utrzymania w mocy </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 0.0.11. </td> <td> Przedmiot i zakres zmiany </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> Zwięźle o powodach zmiany </td> </tr> <tr> <td/> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="52"/> <col width="78"/> <col width="369"/> <col width="220"/> </colgroup> <tr> <td colspan="4"> 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 1.1. </td> <td colspan="2"> </td> <td> ☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 2.1. </td> <td colspan="2"> Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości </td> <td> ☒ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> W toku kontroli odwoławczej zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie przez organ meriti przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 350;art. 350 § 4)">art. 350 § 4 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a>, jakie wyniknęło z zaniechania zawiadomienia pokrzywdzonych o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 19 lutego 2020 r. oraz braku pouczenia ich o możliwości złożenia przez oskarżonego wniosku o dobrowolne poddanie się karze w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a>, a także uprawnienia pokrzywdzonych do zaprotestowania przeciwko treści porozumienia zaproponowanego przez podsądnego. W ten sposób pokrzywdzeni zostali pozbawieni możliwości skorzystania z uprawnień przyznanych im na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 2)">art. 387 § 2 kpk</a>. Tak ustalona sytuacja wymuszała wydanie w instancji odwoławczej orzeczenia o charakterze kasatoryjnym i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji w celu przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, z zagwarantowaniem pokrzywdzonym możliwości skorzystania przez nich ze wszystkich uprawnień przyznanych im w procesie karnym przez przepisy prawa. </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 3.1. </td> <td colspan="2"> Konieczność umorzenia postępowania </td> <td> ☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 4.1. </td> <td colspan="2"> </td> <td> ☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> Sąd Rejonowy ponownie rozpoznający sprawę oskarżonego R. N. winien baczyć by umożliwić pokrzywdzonym L. J. oraz K. M. realizację wszystkich przysługujących im w procesie karnym uprawnień. Przede wszystkim zatem winien zadbać aby nie tylko prokurator ale też pokrzywdzeni byli odpowiednio powiadomieni o terminie rozprawy głównej i pouczeni o możliwości zakończenia sprawy w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 kpk</a>. W przypadku podtrzymania złożonego przez oskarżonego wniosku o dobrowolne poddanie się karze, przy zachowaniu reguł z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387)">art. 387 kpk</a> Sąd Rejonowy ma nadal otwartą drogę do wyrokowania przy zastosowaniu tej instytucji. Jeśli zaś stawią się na rozprawę pokrzywdzeni to będą uprawnieni do zajęcia stanowiska co do propozycji kary dla oskarżonego oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków o naprawienie szkody w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a>, od których mogą uzależnić przychylenie się do propozycji oskarżonego. Jeśli zaś nie zaakceptują propozycji wynikającej z wniosku to wtedy Sąd skieruje sprawę na rozprawę by rozpoznać ją na zasadach ogólnych. </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="2"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 6. Koszty Procesu </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="128"/> <col width="590"/> </colgroup> <tr> <td> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 7. PODPIS </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Hanna Bartkowiak </td> </tr> </table>