I1 C 1087/21

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->I 1 C 1087/21 upr.</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 listopada 2021 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja ds. rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym </strong>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Żelewska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku w Gdyni</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo,</p> <p>II.  zasądza od powódki <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 917,00 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt I 1 C 1087/21 upr.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>(wyroku z dnia 10 listopada 2021 roku &#150; k. 143)</p> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzib^{<!-- -->1} we <span class="anon-block"> (...)</span> od pozwanej <span class="anon-block"> (...)</span> Kasy <span class="anon-block">O.</span>&#156;ciowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> z siedzib^{<!-- -->1} w <span class="anon-block">G.</span> zap^{<!-- -->3}aty kwoty 1.812,19 z^{<!-- -->3} wraz z ustawowymi odsetkami za opó&#159;nienie od dnia 21 kwietnia 2021 roku do dnia zap^{<!-- -->3}aty.</p> <p>Warto&#156;æ przedmiotu sporu stanowi^{<!-- -->3}a ^{<!-- -->31}czna suma kosztów kredytu poniesionych przez kredytobiorcê w czasie faktycznego trwania umowy kredytu, w tym kwota 94,56 z^{<!-- -->3} stanowi^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} prowizjê za udzielenie kredytu oraz kwota 1.717,63 z^{<!-- -->3} stanowi^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} odsetki, podlegaj^{<!-- -->1}ce zwrotowi z tytu^{<!-- -->3}u sankcji kredytu darmowego.</p> <p> <span class="anon-block">L.</span> procesow^{<!-- -->1} powódka wywodzi^{<!-- -->3}a z umowy cesji zawartej z konsumentem, a tak¿e udzielonego jej przez konsumenta pe^{<!-- -->3}nomocnictwa do z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.</p> <p>(pozew &#150; k. 3-6v.)</p> <p>Pozwana w sprzeciwie od nakazu zap^{<!-- -->3}aty wnios^{<!-- -->3}a o oddalenia powództwa i zas^{<!-- -->1}dzenie na swoj^{<!-- -->1} rzecz kosztów procesu wed^{<!-- -->3}ug norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu zarzuci^{<!-- -->3}a powódce brak legitymacji czynnej, przedawnienia roszczenia, naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, a tak¿e zaprzeczy^{<!-- -->3}a, aby zawarta z konsumentem <span class="anon-block">umowa (...)</span> opisane w pozwie naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim.</p> <p>(sprzeciw &#150; k. 31-39v.)</p> <p>Stan faktyczny:</p> <p>Dnia 24 pa&#159;dziernika 2013 roku <span class="anon-block">A. S.</span> z^{<!-- -->3}o¿y^{<!-- -->3}a do <span class="anon-block"> (...)</span> Kasy <span class="anon-block">O.</span>&#156;ciowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> deklaracjê cz^{<!-- -->3}onkowsk^{<!-- -->1} nr <span class="anon-block"> (...)</span>, zobowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}c siê do przestrzegania przepisów obowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}cego statutu i regulaminu. <span class="anon-block"> (...)</span> do op^{<!-- -->3}acenia wpisowego w kwocie 1,00 z^{<!-- -->3}, wniesienia udzia^{<!-- -->3}u w liczbie 1, wp^{<!-- -->3}acenia w terminie 6 miesiêcy wk^{<!-- -->3}adu cz^{<!-- -->3}onkowskiego w wysoko&#156;ci 1,00 z^{<!-- -->3}, a tak¿e zgodnie z § 10 pkt 3 statutu <span class="anon-block"> (...)</span>, zadeklarowa^{<!-- -->3}a comiesiêczne wp^{<!-- -->3}aty na Indywidualnego Konto <span class="anon-block"> (...)</span> (IKS) w wysoko&#156;ci 15,00 z^{<!-- -->3}.</p> <p>Statut pozwanego przewiduje obowi^{<!-- -->1}zek posiadania przez ka¿dego cz^{<!-- -->3}onka Kasy rachunku systematycznego oszczêdzania i gromadzenia na nim co miesi^{<!-- -->1}c oszczêdno&#156;ci w zadeklamowanej wysoko&#156;ci zgodnie z Regulaminem Indywidualnych Kont <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>(dowód: deklaracja cz^{<!-- -->3}onkowska &#150; k. 58, statut pozwanego &#150; k. 47-57)</p> <p>Dnia 29 kwietnia 2014 roku dosz^{<!-- -->3}o do zawarcia umowy po¿yczki nr <span class="anon-block"> (...)</span> pomiêdzy pozwan^{<!-- -->1} <span class="anon-block">S. O.</span>&#156;ciowo-<span class="anon-block"> (...)</span> im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">S.</span>. <span class="anon-block">Umowa (...)</span> zawarta na okres od dnia 29 kwietnia 2014 roku do dnia 1 kwietnia 2024 roku. <span class="anon-block"> (...)</span> kwota kredytu wynosi^{<!-- -->3}a 21.000,00 z^{<!-- -->3}. Oprocentowanie kredytu by^{<!-- -->3}o zmienne i w dniu zawarcia <span class="anon-block">umowy (...)</span> 15,5 % w skali roku. Za cel umowy wskazano dowolny cel konsumpcyjny. Po¿yczka mia^{<!-- -->3}a zostaæ wyp^{<!-- -->3}acona na wskazany w umowie rachunek.</p> <p>W ust. 12 umowy okre&#156;lono rzeczywist^{<!-- -->1} roczn^{<!-- -->1} stopê oprocentowania kredytu na 23,17 % oraz ca^{<!-- -->3}kowit^{<!-- -->1} kwotê do sp^{<!-- -->3}aty w dniu zawarcia umowy na 44.641,23 z^{<!-- -->3} wraz z podaniem za^{<!-- -->3}o¿eñ, w oparciu o które j^{<!-- -->1} wyliczono.</p> <p>Szacowany ca^{<!-- -->3}kowity koszt kredytu okre&#156;lono w punkcie 17. umowy na kwotê 23.641,23 z^{<!-- -->3}.</p> <p>Prowizja za udzielenie po¿yczki wynosi^{<!-- -->3}a 1.470,00 z^{<!-- -->3}. Oprócz niej po¿yczkobiorca zosta^{<!-- -->3} obci^{<!-- -->1}¿ony op^{<!-- -->3}at^{<!-- -->1} przygotowawcz^{<!-- -->1} w kwocie 40,00 z^{<!-- -->3}.</p> <p>Po¿yczkodawca zobowi^{<!-- -->1}zany by^{<!-- -->3} tak¿e do zap^{<!-- -->3}aty kwoty 2.163,00 z^{<!-- -->3} tytu^{<!-- -->3}em przyst^{<!-- -->1}pienia do grupowego ubezpieczenia POSADA.</p> <p>W punkcie 30. umowy wskazano, ¿e po¿yczkobiorca ma prawo w ka¿dym czasie do sp^{<!-- -->3}aty ca^{<!-- -->3}o&#156;ci lub czê&#156;ci po¿yczki przed terminem okre&#156;lonym w umowie, poprzez dokonanie sp^{<!-- -->3}aty w kasie osobi&#156;cie lub na wskazany w umowie rachunek bankowy. W przypadku sp^{<!-- -->3}aty po¿yczki przed terminem okre&#156;lonym w umowie w braku odmiennej dyspozycji po¿yczkobiorcy dokonane wp^{<!-- -->3}aty zostan^{<!-- -->1} zaliczone na poczet sp^{<!-- -->3}aty kapita^{<!-- -->3}u w taki sposób, ¿e sp^{<!-- -->3}ata zostanie przeznaczona w pierwszej kolejno&#156;ci na poczet najbli¿szej wymagalnej raty w kwocie odpowiadaj^{<!-- -->1}cej jej wysoko&#156;ci pomniejszonej o odsetki za okres od dnia dokonania wcze&#156;niejszej sp^{<!-- -->3}aty do dnia wymagalno&#156;ci raty oraz w dalszej kolejno&#156;ci na sp^{<!-- -->3}atê kapita^{<!-- -->3}u (szczegó^{<!-- -->3}owy sposób zaliczeñ wskazano w umowie). Postanowiono równie¿, ¿e po¿yczkobiorca poprzez z^{<!-- -->3}o¿enie o&#156;wiadczenia stanowi^{<!-- -->1}cego za^{<!-- -->31}cznik nr 5 do umowy mo¿e z^{<!-- -->3}o¿yæ odmienn^{<!-- -->1} dyspozycjê sp^{<!-- -->3}aty. Rozliczenie z po¿yczkobiorc^{<!-- -->1} z tytu^{<!-- -->3}u wcze&#156;niejszej sp^{<!-- -->3}aty kredytu nast^{<!-- -->1}pi w terminie 14 dni od dokonania sp^{<!-- -->3}aty.</p> <p>W punkcie 29. umowy po¿yczki wskazano, ¿e po¿yczkobiorca ma prawo do odst^{<!-- -->1}pienia od umowy w terminie 14 dni od zawarcia umowy bez podania przyczyny odst^{<!-- -->1}piæ od niej. Wzór o&#156;wiadczenia o odst^{<!-- -->1}pieniu od <span class="anon-block">umowy (...)</span> za^{<!-- -->31}cznik nr 4 do umowy.</p> <p> (dowód: umowa &#150; k. 13-15)</p> <p>Zgodnie z § 18 ust. 1 Regulaminu wyp^{<!-- -->3}ata po¿yczki/kredytu nastêpowa^{<!-- -->3}a m.in. po zap^{<!-- -->3}acie nale¿nych prowizji i op^{<!-- -->3}at.</p> <p>(dowód: regulamin &#150; k. 68-73)</p> <p>Dnia 12 grudnia 2014 roku <span class="anon-block">A. S.</span> dokona^{<!-- -->3}a ca^{<!-- -->3}kowitej sp^{<!-- -->3}aty po¿yczki.</p> <p> (fakt bezsporny)</p> <p>Dnia 16 lipca 2020 roku <span class="anon-block">A. S.</span> zawar^{<!-- -->3}a z powódk^{<!-- -->1} umowê cesji wierzytelno&#156;ci pieniê¿nej wynik^{<!-- -->3}ej z ww. <span class="anon-block">umowy (...)</span> jej w stosunku do pozwanej, obejmuj^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} w szczególno&#156;ci wierzytelno&#156;ci o zwrot wszelkich nienale¿nie pobranych op^{<!-- -->3}at i kosztów oraz o zwrot kosztów w zwi^{<!-- -->1}zku z wcze&#156;niejsz^{<!-- -->1} sp^{<!-- -->3}at^{<!-- -->1} ww. kredytu konsumenckiego oraz ze wszystkimi zwi^{<!-- -->1}zanymi z tymi wierzytelno&#156;ciami prawami (m.in. odsetkami za zw^{<!-- -->3}okê i opó&#159;nienie).</p> <p>(dowód: umowa cesji &#150; k. 17-18)</p> <p>Dnia 1 marca 2021 roku pozwana dokona^{<!-- -->3}a ca^{<!-- -->3}kowitego rozliczenia po¿yczki w zwi^{<!-- -->1}zku z jego wcze&#156;niejsz^{<!-- -->1} sp^{<!-- -->3}at^{<!-- -->1}.</p> <p>(fakt bezsporny)</p> <p>Dnia 7 kwietnia 2021 roku <span class="anon-block">A. S.</span> udzieli^{<!-- -->3}a powódce pe^{<!-- -->3}nomocnictwa do z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia wynikaj^{<!-- -->1}cego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 45)">art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a>, przewiduj^{<!-- -->1}cego sankcjê tzw. kredytu darmowego oraz do jego dalszego wykorzystania w kontaktach z w^{<!-- -->3}a&#156;ciwymi podmiotami zarówno w postêpowaniu przeds^{<!-- -->1}dowym, jak i w postêpowaniu s^{<!-- -->1}dowym, w szczególno&#156;ci poprzez przes^{<!-- -->3}anie z^{<!-- -->3}o¿onego o&#156;wiadczenia do kredytodawcy.</p> <p>(dowód: wtórnik dokumentu &#150; k. 22, 23, pe^{<!-- -->3}nomocnictwo po&#156;wiadczone podpisem elektronicznym na p^{<!-- -->3}ycie &#150; k. 104)</p> <p>Pismem z dnia 8 kwietnia 2021 roku powódka &#150; w imieniu <span class="anon-block">A. S.</span> &#150; z^{<!-- -->3}o¿y^{<!-- -->3}a pozwanej o&#156;wiadczenie o skorzystaniu z sankcji tzw. kredytu darmowego na podstawie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. <span class="anon-block">J.</span>&#156;nie powódka wezwa^{<!-- -->3}a pozwan^{<!-- -->1} do zap^{<!-- -->3}aty kwoty 1.812,19 z^{<!-- -->3} &#150; w terminie 7 dni. O&#156;wiadczenie odebrane zosta^{<!-- -->3}o dnia 12 kwietnia 2021 roku.</p> <p>(dowód: o&#156;wiadczenie &#150; k. 20-21, potwierdzenie nadania &#150; k. 24-24v., wydruk z systemu &#156;ledzenia przesy^{<!-- -->3}ek &#150; k. 25)</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span>¿y^{<!-- -->3}, co nastêpuje:</p> <p> <span class="anon-block">P.</span>¿szy stan faktyczny zasadniczo by^{<!-- -->3} bezsporny pomiêdzy stronami, za&#156; rozstrzygniêcie sprawy zale¿a^{<!-- -->3}o wy^{<!-- -->31}cznie od prawnej oceny ustalonych wy¿ej okoliczno&#156;ci faktycznych.</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> zebrany materia^{<!-- -->3} dowodowy <span class="anon-block"> (...)</span> nie znalaz^{<!-- -->3} podstaw, aby kwestionowaæ autentyczno&#156;æ przedstawionych przez strony dokumentów. <span class="anon-block">Z.</span>¿yæ bowiem nale¿a^{<!-- -->3}o, ¿e ¿adna ze stron nie podnios^{<!-- -->3}a w toku niniejszego postêpowania zarzutów co do autentyczno&#156;ci tych dokumentów, a nadto wymienione powy¿ej dokumenty zosta^{<!-- -->3}y podpisane i nie nosz^{<!-- -->1} ¿adnych znamion podrobienia czy przerobienia. Dodatkowo, <span class="anon-block"> (...)</span> na uwadze, ¿e ¿adna ze stron nie zaprzeczy^{<!-- -->3}a, ¿e osoby podpisane pod wy¿ej wskazanymi dokumentami nie z^{<!-- -->3}o¿y^{<!-- -->3}y o&#156;wiadczeñ w nich zawartych &#150; wyj^{<!-- -->1}tek stanowi^{<!-- -->3}o jedynie elektroniczne podpisanie dokumentu pe^{<!-- -->3}nomocnictwa przez konsumenta. Natomiast prywatna opinia pozwanej oraz kopie wyroków wydanych w innych sprawach nie mia^{<!-- -->3}y znaczenia dla rozstrzygniêcia, albowiem po pierwsze s^{<!-- -->1}d nie by^{<!-- -->3} nimi zwi^{<!-- -->1}zany, a po drugie stanowi^{<!-- -->3}y wyraz stanowiska procesowego stron.</p> <p>W pierwszej kolejno&#156;ci rozwa¿yæ nale¿a^{<!-- -->3}o zarzut legitymacji procesowej powódki. Legitymacja procesowa jest przes^{<!-- -->3}ank^{<!-- -->1} materialnoprawnej skuteczno&#156;ci powództwa i oznacza wynikaj^{<!-- -->1}ce z przepisów prawa materialnego uprawnienie do wyst^{<!-- -->1}pienia w danym procesie w charakterze powoda (legitymacja procesowa czynna) oraz pozwanego (legitymacja procesowa bierna). Legitymacja procesowa jest przy tym pozytywn^{<!-- -->1} przes^{<!-- -->3}ank^{<!-- -->1} jurysdykcyjn^{<!-- -->1}, podlegaj^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} ocenie na podstawie przepisów prawa materialnego, zatem jej ewentualny brak skutkuje oddaleniem powództwa. Legitymacja czynna powódki wynika^{<!-- -->3}a z przeniesienia jej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 § 1 k.c.</a>, zgodnie z którym wierzyciel mo¿e bez zgody d^{<!-- -->3}u¿nika przenie&#156;æ wierzytelno&#156;æ na osobê trzeci^{<!-- -->1} (przelew), chyba ¿e sprzeciwia^{<!-- -->3}oby siê to ustawie, zastrze¿eniu umownemu albo w^{<!-- -->3}a&#156;ciwo&#156;ci zobowi^{<!-- -->1}zania. <span class="anon-block"> (...)</span> cesji za skuteczn^{<!-- -->1}. <span class="anon-block"> (...)</span> bowiem oznaczon^{<!-- -->1} wierzytelno&#156;æ pieniê¿n^{<!-- -->1} s^{<!-- -->3}u¿^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} po¿yczkobiorcy jako cedentowi przeciwko pozwanej, przy czym bez znaczenia pozostawa^{<!-- -->3}a podstawa prawna tej wierzytelno&#156;ci. <span class="anon-block">T.</span>&#156;æ umowy nale¿y wyk^{<!-- -->3}adaæ przez pryzmat kryteriów oznaczonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a> Nie by^{<!-- -->3}o konieczne, aby podstawa prawna dochodzonego roszczenia wskazana zosta^{<!-- -->3}a wprost w umowie. W konsekwencji <span class="anon-block">umowa cesji (...)</span> skutek rozporz^{<!-- -->1}dzaj^{<!-- -->1}cy, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 510)">art. 510 k.c.</a> <span class="anon-block"> (...)</span> powstanie wierzytelno&#156;ci o zwrot kosztów kredytu i zap^{<!-- -->3}aconych od niego odsetek powstaje nie wcze&#156;niej, ni¿ z chwil^{<!-- -->1} z^{<!-- -->3}o¿enia przez kredytobiorcê o&#156;wiadczenia o charakterze prawokszta^{<!-- -->3}utuj^{<!-- -->1}cym, o którym mowa w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> Na podstawie umowy cesji wierzytelno&#156;ci konsument przeniós^{<!-- -->3} na powódkê tak¿e wierzytelno&#156;ci przysz^{<!-- -->3}e, a powstanie wierzytelno&#156;ci z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> zale¿a^{<!-- -->3}o od skutecznego z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia o skorzystaniu z przewidzianego przepisem uprawnienia. Powódka posiadaj^{<!-- -->1}c stosowne uprawnienie z^{<!-- -->3}o¿y^{<!-- -->3}a takie o&#156;wiadczenie. <span class="anon-block"> (...)</span> w tym przedmiocie zosta^{<!-- -->3}o z^{<!-- -->3}o¿one elektronicznie z kwalifikowanym podpisem przy u¿yciu platformy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzib^{<!-- -->1} w <span class="anon-block">W.</span>. Podmiot ten wpisany jest w rejestrze niekwalifikowanych us^{<!-- -->3}ug zaufania prowadzonego przez Narodowy Bank Polski na podstawie i w zakresie rzeczowym okre&#156;lonym przepisem art. 6 ustawy z dnia 5 wrze&#156;nia 2016 roku o us^{<!-- -->3}ugach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 162 ze zm.) &#150; <span class="anon-block"> (...)</span> Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 23 lipca 2014 roku w sprawie identyfikacji elektronicznej i us^{<!-- -->3}ug zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnêtrznym oraz uchylaj^{<!-- -->1}ce dyrektywê <span class="anon-block"> (...)</span> (eIDAS) (Dz. Urz. UE L 257 z 28.07.2014, s. 73) &#150; w zakresie us^{<!-- -->3}ug sk^{<!-- -->3}adania podpisu elektronicznego, us^{<!-- -->3}ug obs^{<!-- -->3}ugi podpisywania elektronicznego dokumentów poprzez platformê <span class="anon-block">A.</span> (zob. <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> [NCCert], dostêp do rejestru: <span class="anon-block"> (...)</span> Podmiot ten nale¿a^{<!-- -->3}o zatem zakwalifikowaæ jako dostawcê us^{<!-- -->3}ug zaufania, co zgodnie z definicj^{<!-- -->1} zawart^{<!-- -->1} w art. 3 pkt 19 ww. <span class="anon-block"> (...)</span> oznacza osobê fizyczn^{<!-- -->1} lub prawn^{<!-- -->1}, która &#156;wiadczy przynajmniej jedn^{<!-- -->1} us^{<!-- -->3}ugê zaufania, jako kwalifikowany lub niekwalifikowany dostawca us^{<!-- -->3}ug zaufania. <span class="anon-block"> (...)</span> tak¿e na uwadze, ¿e przewidziana z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> forma pisemna jest form^{<!-- -->1} zastrze¿on^{<!-- -->1} </p> <p>ad probationem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 74;art. 74 § 1)">art. 74 § 1 k.c.</a>), a wiêc jej ewentualne niezachowanie nie skutkuje niewa¿no&#156;ci^{<!-- -->1} (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 73;art. 73 § 1)">art. 73 § 1 k.c.</a>). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 99;art. 99 § 1)">art. 99 § 1 k.c.</a> pe^{<!-- -->3}nomocnictwo szczególne wymaga szczególnej formy tylko w razie, gdy dla czynno&#156;ci, do której upowa¿nia, zastrze¿ona jest forma szczególna pod rygorem niewa¿no&#156;ci, a wiêc przepis ten w ogóle nie odnosi siê do pe^{<!-- -->3}nomocnictw upowa¿niaj^{<!-- -->1}cych do czynno&#156;ci, co do których zastrze¿ono formê ad probationem. W niniejszej sprawie nie dowodzono na podstawie zeznañ czy przes^{<!-- -->3}uchania stron, a ponadto dokonanie czynno&#156;ci (z^{<!-- -->3}o¿enie o&#156;wiadczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45 u)">art. 45 u.k.k.</a> jak i udzielenie pe^{<!-- -->3}nomocnictwa), jest nie tylko uprawdopodobnione, ale i udowodnione za pomoc^{<!-- -->1} pisma (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 74;art. 74 § 1;art. 74 § 2)">art. 74 § 1 i 2 k.c.</a>) (por. wyrok z uzasadnieniem <span class="anon-block"> (...)</span> Rejonowego dla miasta sto^{<!-- -->3}ecznego <span class="anon-block">W.</span> w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 02.08.2021r., sygn. akt I C 1622/21, niepubl.). Dla oceny z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia woli znajduje wiêc zastosowanie norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a> (wed^{<!-- -->3}ug której z zastrze¿eniem wyj^{<!-- -->1}tków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonuj^{<!-- -->1}cej czynno&#156;ci prawnej mo¿e byæ wyra¿ona przez ka¿de zachowanie siê tej osoby, które ujawnia jej wolê w sposób dostateczny, w tym równie¿ przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej). Norma ta usankcjonowana zosta^{<!-- -->3}a ww. <span class="anon-block"> (...)</span> oraz implementuj^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} je ustaw^{<!-- -->1}. O&#156;wiadczenie w postaci elektronicznej nie mo¿e byæ uto¿samiane przy tym z elektroniczn^{<!-- -->1} form^{<!-- -->1} czynno&#156;ci prawnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78)">art. 78 k.c.</a>) zrównan^{<!-- -->1} w skutkach prawnych z form^{<!-- -->1} pisemn^{<!-- -->1}. Dla zachowania tej formy konieczne jest z^{<!-- -->3}o¿enie o&#156;wiadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Natomiast o&#156;wiadczeniem w postacie elektronicznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a>) bêdzie ka¿de o&#156;wiadczenie utrwalone (a tak¿e przes^{<!-- -->3}ane) za pomoc^{<!-- -->1} elektronicznych technologii komunikowania siê (utrwalania o&#156;wiadczeñ). <span class="anon-block"> (...)</span>¿one do akt sprawy po&#156;wiadczone za zgodno&#156;æ z orygina^{<!-- -->3}em wydruki w postaci karty podpisów stanowi^{<!-- -->1} odzwierciedlenie o&#156;wiadczeñ woli sk^{<!-- -->3}adanych w postaci elektronicznej i w taki te¿ sposób dokumentowanych (przez cyfrowy zapis tre&#156;ci o&#156;wiadczenia na no&#156;niku danych). Wydruki maj^{<!-- -->1} charakter wtórny w stosunku do dokumentu w postaci elektronicznej zawieraj^{<!-- -->1}cego o&#156;wiadczenie z^{<!-- -->3}o¿one drog^{<!-- -->1} elektroniczn^{<!-- -->1}. Wydruki odzwierciedlaj^{<!-- -->1} przy tym wy^{<!-- -->31}cznie jedn^{<!-- -->1} warstwê informacji zawartych w dokumencie w postaci elektronicznej &#150; warstwê tekstow^{<!-- -->1} dokumentu sporz^{<!-- -->1}dzonego w postaci elektronicznej &#150; a wiêc w postaci ci^{<!-- -->1}gu danych zapisanych binarnie, dla których odczytania konieczne jest posiadanie urz^{<!-- -->1}dzenia elektronicznego wyposa¿onego w odpowiednie oprogramowanie informatyczne). W nauce prawa dla okre&#156;lenia takich dokumentów wprowadza wprost pojêcie dokumentów wtórnych (wtórników - por. np. <span class="anon-block">K. M.</span>, Dokumenty i ich wtórniki w postêpowaniu cywilnym, <span class="anon-block"> (...)</span> 2016 nr 3 str. 461), wskazuj^{<!-- -->1}c na ich specyfikê (równie¿ w aspekcie pobrania wiarygodno&#156;ci i mocy dowodowej), wynikaj^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} z zale¿no&#156;ci od dokumentu pierwotnego w tym te¿ mo¿liwo&#156;ci manipulacji tre&#156;ci^{<!-- -->1} dokumenty wtórnego). <span class="anon-block">Z.</span>¿no&#156;æ ta nie oznacza, ¿e dokument wtórny pozbawiony jest waloru dowodowego w procesie cywilnym. W tym kontek&#156;cie zwróciæ nale¿y uwagê na tre&#156;æ przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2451)">art. 2451 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 308)">308 k.p.c.</a> definiuj^{<!-- -->1}cych procesowoprawne pojêcie dokumentu. Norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2451)">art. 2451 k.p.c.</a> stanowi, ¿e przepisy o dowodzie z dokumentu stosuje siê do dokumentów zawieraj^{<!-- -->1}cych tekst, umo¿liwiaj^{<!-- -->1}cych ustalenie ich wystawców. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 308)">art. 308 k.p.c.</a> przewiduje, ¿e dowody z innych dokumentów ni¿ wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2431)">art. 2431 k.p.c.</a>, w szczególno&#156;ci zawieraj^{<!-- -->1}cych zapis obrazu, d&#159;wiêku albo obrazu i d&#159;wiêku, s^{<!-- -->1}d przeprowadza, stosuj^{<!-- -->1}c odpowiednio przepisy o dowodzie z oglêdzin oraz o dowodzie z dokumentów. Ustawodawca odst^{<!-- -->1}pi^{<!-- -->3} wiec od definiowania dokumentu jako (wy^{<!-- -->31}cznie) o&#156;wiadczenia w formie pisemnej opatrzonego w^{<!-- -->3}asnorêcznym podpisem, przyjmuj^{<!-- -->1}c na potrzeby prawa procesowego szerok^{<!-- -->1} definicjê dokumentu (zbie¿n^{<!-- -->1} z obowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}c^{<!-- -->1} w prawie materialnym &#150; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 773)">art. 773 k.c.</a>, przewiduj^{<!-- -->1}cym ¿e dokumentem jest no&#156;nik informacji umo¿liwiaj^{<!-- -->1}cy zapoznanie siê z jej tre&#156;ci^{<!-- -->1}). W obecnym stanie prawnym jedynie z dokumentem prywatnym (a wiêc dokumentem sporz^{<!-- -->1}dzonym w formie pisemnej lub formie elektronicznej) ustawodawca wi^{<!-- -->1}¿e prawne domniemanie prawdziwo&#156;ci i pochodzenia dokumentu od osoby, która go podpisa^{<!-- -->3}a. <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a> nie jest obecnie wiêc definiowanie dokumentu w procesie cywilnym, lecz prawne wyodrêbnienie dowodu z dokumentu prywatnego i powi^{<!-- -->1}zanie jedynie z t^{<!-- -->1} kategori^{<!-- -->1} dokumentów domniemania prawnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 253)">art. 253 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a> Innymi s^{<!-- -->3}owy dokument mieszcz^{<!-- -->1}cy siê w kategorii, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2431)">art. 2431 k.p.c.</a> lub 308 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> lecz nie spe^{<!-- -->3}niaj^{<!-- -->1}cy cech dokumentu prywatnego o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a> nie korzysta z domniemania prawdziwo&#156;ci i pochodzenia, co prawnie przek^{<!-- -->3}ada siê na ciê¿ary w zakresie dowodzenia w przypadku zakwestionowania autentyczno&#156;ci lub pochodzenia dokumentu. Nie mo¿na jednak twierdziæ, ¿e dokument taki pozbawiony jest waloru dowodowego. W tym kontek&#156;cie zwróciæ te¿ uwagê nale¿y na tre&#156;æ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46)">art. 46</a> ww. <span class="anon-block"> (...)</span>, zgodnie z którym nie jest kwestionowany skutek prawny dokumentu elektronicznego ani jego dopuszczalno&#156;æ jako dowodu w postêpowaniu s^{<!-- -->1}dowym wy^{<!-- -->31}cznie z tego powodu, ¿e dokument ten ma postaæ elektroniczn^{<!-- -->1}. Nadto w art. 25 ust. 1 tego <span class="anon-block"> (...)</span> wskazano, ¿e podpisowi elektronicznemu nie mo¿na odmówiæ skutku prawnego ani dopuszczalno&#156;ci jako dowodu w postêpowaniu s^{<!-- -->1}dowym wy^{<!-- -->31}cznie z tego powodu, ¿e podpis ten ma postaæ elektroniczn^{<!-- -->1} lub ¿e nie spe^{<!-- -->3}nia wymogów dla kwalifikowanych podpisów elektronicznych. Zgodnie z zasadami dotycz^{<!-- -->1}cymi stosowania prawa unijnego s^{<!-- -->1}d krajowy pañstwa bêd^{<!-- -->1}cego cz^{<!-- -->3}onkiem Unii Europejskiej jest zobowi^{<!-- -->1}zany do bezpo&#156;redniego stosowania tej regulacji. Zatem tak¿e z tego aktu prawnego wynika zakaz pozbawiania waloru procesowego dokumentów w postaci elektronicznej jedynie ze wzglêdu na sposób ich kreacji (por. wyrok S^{<!-- -->1}du Apelacyjnego w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 05.06.2020r., I ACa 31/20, LEX nr 3109810).</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span>¿sze rozwa¿ania na grunt niniejszej sprawy nale¿a^{<!-- -->3}o mieæ na uwadze, ¿e do akt sprawy powódka &#150; w odparciu zarzutów pozwanej &#150; z^{<!-- -->3}o¿y^{<!-- -->3}a nadto elektroniczn^{<!-- -->1} warstwê danych pochodz^{<!-- -->1}cych z no&#156;nika informatycznego, których obraz przedstawia^{<!-- -->3} z^{<!-- -->3}o¿ony wcze&#156;niej wtórnik. W tej sytuacji powódka wykaza^{<!-- -->3}a skuteczne udzielenie jej pe^{<!-- -->3}nomocnictwa do z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia wynikaj^{<!-- -->1}cego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45 u)">art. 45 u.k.k.</a> </p> <p>W konsekwencji nale¿a^{<!-- -->3}o uznaæ, ¿e o&#156;wiadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zosta^{<!-- -->3}o z^{<!-- -->3}o¿one w imieniu kredytodawcy przez powódkê dnia 12 kwietnia 2021 roku.</p> <p> <span class="anon-block">P.</span> prawn^{<!-- -->1} powództwa stanowi^{<!-- -->3} przepis art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, ¿e w przypadku naruszenia przez kredytodawcê art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po z^{<!-- -->3}o¿eniu kredytodawcy pisemnego o&#156;wiadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu nale¿nych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. <span class="anon-block">Z.</span>¿yæ jednak nale¿a^{<!-- -->3}o, ¿e na dzieñ zawierania umowy ww. przepis nie zawiera^{<!-- -->3} mo¿liwo&#156;ci skorzystania z sankcji kredytu darmowego w razie naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33 a;art. 36 a;art. 36 c;art. u)">art. 33a i art. 36a-36c u.k.k.</a> Sankcja kredytu darmowego polega zatem na uprawnieniu konsumenta do sp^{<!-- -->3}aty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu nale¿nych kredytodawcy. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45 u)">Art. 45 u.k.k.</a> implementuje art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj^{<!-- -->1}ca dyrektywê Rady 87/102/EWG (Dz.U.UE L 133/66 z dnia 22 maja 2008 r.), który nakazuje stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszaj^{<!-- -->1}cych sankcji, maj^{<!-- -->1}cych zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjêtych zgodnie z t^{<!-- -->1} dyrektyw^{<!-- -->1}. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45)">Art. 45</a> jest przepisem o charakterze sankcyjnym, wysoce restrykcyjnym wobec kredytodawców i dlatego nie mo¿e byæ poddany wyk^{<!-- -->3}adni rozszerzaj^{<!-- -->1}cej. Celem sankcji kredytu darmowego jest pozbawienie kredytodawcy prawa do pobierania odsetek i innych op^{<!-- -->3}at okre&#156;lonych w umowie z tytu^{<!-- -->3}u udzielonego kredytu za naruszenie obowi^{<!-- -->1}zków informacyjnych. Sankcja ta w daleko id^{<!-- -->1}cy sposób modyfikuje tre&#156;æ stosunku prawnego ^{<!-- -->31}cz^{<!-- -->1}cego kredytodawcê z konsumentem na niekorzy&#156;æ tego pierwszego. Co do zasady zatem przepisy sankcjonuj^{<!-- -->1}ce dane postêpowanie powinny byæ mo¿liwie &#156;ci&#156;le interpretowane nie pozwalaj^{<!-- -->1}c na pojawienie siê obszarów niepewno&#156;ci prawnej.</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 5 u)">art. 45 ust. 5 u.k.k.</a> uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po up^{<!-- -->3}ywie roku od dnia wykonania umowy. Ustawodawca nie sprecyzowa^{<!-- -->3}, co rozumie pod pojêciem &#132;wykonania&#148; umowy, co doprowadzi^{<!-- -->3}o do powstania ró¿nych interpretacji tego terminu w orzecznictwie s^{<!-- -->1}dów powszechnych. <span class="anon-block"> (...)</span> koncepcja, w my&#156;l której moment, od którego zaczyna biec roczny termin na wyga&#156;niêcie uprawnienia konsumenta do z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia o sankcji kredytu darmowego, oznacza przede wszystkim stan, w którym wszelkie zobowi^{<!-- -->1}zania obu stron umowy o kredyt konsumencki zosta^{<!-- -->3}y w pe^{<!-- -->3}ni wykonane, nie mo¿na odnosiæ tego wy^{<!-- -->31}cznie do wykonania zobowi^{<!-- -->1}zania po stronie kredytodawcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy zosta^{<!-- -->3}y one wykonane w terminie, dobrowolnie, czy te¿ przymusowo, np. w drodze egzekucji komorniczej. <span class="anon-block">N.</span>¿y przy tym zaznaczyæ, ¿e chodzi tutaj o zobowi^{<!-- -->1}zania okre&#156;lone tre&#156;ci^{<!-- -->1} umowy o kredyt konsumencki bez uwzglêdnienia skutków sankcji kredytu darmowego (por. wyrok S^{<!-- -->1}du Rejonowego w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 28.09.2017r., sygn. akt I C 531/17, LEX nr 2374797 i wyrok S^{<!-- -->1}du Rejonowego w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 07.07.2017r., sygn. akt X C 615/17, LEX nr 2491273).</p> <p>Zgodnie z inn^{<!-- -->1} koncepcj^{<!-- -->1} zwrot &#132;wykonanie umowy&#148; u¿yty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 5 u)">art. 45 ust. 5 u.k.k.</a>, od którego zaczyna biec roczny termin na wyga&#156;niêcie uprawnienia konsumenta do z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia o sankcji kredytu darmowego, oznacza dzieñ wykonania umowy przez po¿yczkodawcê, czyli dzieñ przekazania kwoty po¿yczki. <span class="anon-block">P.</span> ma za tym fakt, ¿e w przeciwnym wypadku unicestwiony by^{<!-- -->3}by cel tego przepisu. Ma on za zadanie ograniczyæ uprawnienie konsumenta krótkim terminem prekluzyjnym, tak aby ustabilizowaæ stosunek prawny i aby po¿yczkodawca nie pozostawa^{<!-- -->3} w nieskoñczono&#156;æ w niepewno&#156;ci co do zakresu swojej wierzytelno&#156;ci. Gdyby za&#156; wyga&#156;niecie uprawnienia zale¿a^{<!-- -->3}o od wykonania umowy przez po¿yczkobiorcê (konsumenta), móg^{<!-- -->3}by on przez jej celowe niewykonywanie odwlekaæ up^{<!-- -->3}yw tego terminu. Niedopuszczalne jest, aby jedna ze stron stosunku prawnego mog^{<!-- -->3}a wed^{<!-- -->3}ug w^{<!-- -->3}asnej woli regulowaæ rozpoczêcie biegu (por. wyrok S^{<!-- -->1}du <span class="anon-block">O.</span> w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 13.06.2018r., XIV C 1375/17, LEX nr 2515155).</p> <p>W ocenie <span class="anon-block"> (...)</span> termin, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 5 u)">art. 45 ust. 5 u.k.k.</a> rozpoczyna swój bieg z chwil^{<!-- -->1} wykonania umowy przez kredytobiorcê, a zatem z chwil^{<!-- -->1} ca^{<!-- -->3}kowitej sp^{<!-- -->3}aty kredytu czy po¿yczki. Nie ma podstaw do przyjêcia, ¿e ustawodawca mia^{<!-- -->3} na my&#156;li wy^{<!-- -->31}cznie wykonanie umowy ze strony po¿yczkodawcy. Interpretacja taka by^{<!-- -->3}aby niekorzystna dla konsumenta, zw^{<!-- -->3}aszcza w sytuacji, gdy sp^{<!-- -->3}ata kredytu na mocy umowy zostaje odroczona w czasie na kilka lat. Z chwil^{<!-- -->1} wyp^{<!-- -->3}aty kredytu umowa zostaje wykonana tyko przez jedna jej stronê, ale wci^{<!-- -->1}¿ nie zostaje wykonana przez konsumenta. O stanie &#132;wykonania&#148; umowy mo¿na mówiæ dopiero wtedy, gdy obie strony wywi^{<!-- -->1}¿^{<!-- -->1} siê z g^{<!-- -->3}ównych obowi^{<!-- -->1}zków z niej wynikaj^{<!-- -->1}cych &#150; czyli kredytodawca kredyt wyp^{<!-- -->3}aci, a kredytobiorca go sp^{<!-- -->3}aci. Moment, w którym dochodzi do ca^{<!-- -->3}kowitej sp^{<!-- -->3}aty kredytu jest dla kredytobiorcy zawsze znany i ^{<!-- -->3}atwy do ustalenia i jednocze&#156;nie prowadzi do wyga&#156;niêcia roszczeñ kredytodawcy w stosunku do kredytobiorcy. W ocenie s^{<!-- -->1}du od tej chwili nale¿y liczyæ termin do z^{<!-- -->3}o¿enia prawokszta^{<!-- -->3}tuj^{<!-- -->1}cego o&#156;wiadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Omawiany termin ma charakter prekluzyjny i jest do&#156;æ krótki &#150; roczny. W przekonaniu s^{<!-- -->1}du ratio legis takiego uregulowania sprowadza siê do konieczno&#156;ci unikniêcia stanu niepewno&#156;ci prawnej po stronie kredytodawcy co do tego czy mo¿e, czy te¿ nie mo¿e liczyæ na zysk zwi^{<!-- -->1}zany z zawart^{<!-- -->1} umow^{<!-- -->1}. <span class="anon-block">P.</span>¿ przepis, jak zaznaczono na pocz^{<!-- -->1}tku, ma charakter bardzo restrykcyjny w stosunku do kredytodawców i stanowi wyj^{<!-- -->1}tek od regu^{<!-- -->3}y odp^{<!-- -->3}atno&#156;ci umów kredytowych, musi byæ on równie¿ interpretowany &#156;cis^{<!-- -->3}e i restrykcyjnie. Dlatego nie mo¿na uwzglêdniæ argumentacji strony powodowej, jakoby termin do z^{<!-- -->3}o¿enia o&#156;wiadczenia woli o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego nie rozpocz^{<!-- -->13} biegu, poniewa¿ pozwany nie zwróci^{<!-- -->3} kredytobiorcy proporcjonalnej czê&#156;ci prowizji w zwi^{<!-- -->1}zku z wcze&#156;niejsz^{<!-- -->1} sp^{<!-- -->3}at^{<!-- -->1} kredytu w my&#156;l <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 49 u)">art. 49 u.k.k.</a> <span class="anon-block">N.</span>¿y zauwa¿yæ, ¿e kredytobiorczyni sp^{<!-- -->3}aci^{<!-- -->3}a kredyt w 2014 roku, a o&#156;wiadczenie z art. 45 ustawy z^{<!-- -->3}o¿ono w 2021 roku. Przy przyjêciu interpretacji powódki, kredytobiorca móg^{<!-- -->3}by dowolnie wyd^{<!-- -->3}u¿aæ sobie termin do z^{<!-- -->3}o¿enia wskazanego o&#156;wiadczenia oczekuj^{<!-- -->1}c na zwrot proporcjonalnej czê&#156;ci prowizji, ale jednocze&#156;nie nie podejmuj^{<!-- -->1}c ¿adnych dzia^{<!-- -->3}añ w kierunku uzyskania tego zwrotu, w szczególno&#156;ci, nie wzywaj^{<!-- -->1}c kredytodawcy do zap^{<!-- -->3}aty. Wówczas dochodzi^{<!-- -->3}oby do ^{<!-- -->3}atwego obej&#156;cia przepisu, który w swym za^{<!-- -->3}o¿eniu ma byæ restrykcyjny i wprowadzaæ krótki, nieprzywracalny i prowadz^{<!-- -->1}cy do wyga&#156;niêcia roszczenia termin na z^{<!-- -->3}o¿enie o&#156;wiadczenia. Poza tym, nale¿y zauwa¿yæ, ¿e obowi^{<!-- -->1}zek zwrotu odpowiedniej czê&#156;ci kosztów kredytu w razie jego wcze&#156;niejszej sp^{<!-- -->3}aty wynika nie bezpo&#156;rednio z umowy, ale z ustawy o kredycie konsumenckim (art. 49).</p> <p>Z tych wzglêdów s^{<!-- -->1}d uzna^{<!-- -->3}, i¿ roszczenie po¿yczkobiorcy zosta^{<!-- -->3}o sprekludowane, a powództwo wniesione po up^{<!-- -->3}ywie terminu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 5 u)">art. 45 ust. 5 u.k.k.</a> i z tego wzglêdu jest niezasadne.</p> <p> <span class="anon-block">N.</span>¿nie od powy¿szych argumentów <span class="anon-block"> (...)</span>, ¿e czê&#156;æ zarzutów zwi^{<!-- -->1}zanych z rzeczon^{<!-- -->1} umow^{<!-- -->1} po¿yczki zas^{<!-- -->3}ugiwa^{<!-- -->3}a na uwzglêdnienie.</p> <p>Na wstêpie nale¿y zaznaczyæ, ¿e ocena zgodno&#156;ci kwestionowanej w pozwie umowy po¿yczki z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim musi byæ przeprowadzona z uwzglêdnieniem wersji ustawy obowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}cej w dacie zawarcia umowy, tj. 29 kwietnia 2014 roku (Dz.U. z 2013 r. poz. 1567 zm.), a nie wersji ustawy obowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}cej obecnie.</p> <p>Powódka zarzuca^{<!-- -->3}a, ¿e umowa po¿yczki narusza przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 4 u)">art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k.</a> poprzez nieprawid^{<!-- -->3}owe wskazanie ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu w takiej wysoko&#156;ci, która nie zosta^{<!-- -->3}a udostêpniona (faktycznie przekazana kredytobiorcy). Kredytobiorca uwzglêdni^{<!-- -->3} bowiem w tej kwocie koszty, które kredytobiorca musia^{<!-- -->3} ponie&#156;æ m.in. prowizjê za udzielenie kredytu, które to koszty zosta^{<!-- -->3}y skredytowane. Z tym zarzutem wi^{<!-- -->1}za^{<!-- -->3} siê zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 7 u)">art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.</a> poprzez wskazanie b^{<!-- -->3}êdnej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty do zap^{<!-- -->3}aty przez konsumenta, co wynikaæ mia^{<!-- -->3}o z definicji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 ust. 10 u)">art. 5 ust. 10 u.k.k.</a> a definiuj^{<!-- -->1}cego stopê oprocentowania kredytu.</p> <p>Zgodnie z art. 5 pkt 7 tej ustawy ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu stanowi sumê wszystkich &#156;rodków pieniê¿nych, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Dopiero ustaw^{<!-- -->1} o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad po&#156;rednikami kredytu hipotecznego i agentami z dnia 23 marca 2017 roku (Dz.U. z 2017 r. poz. 819 ze zm.) doprecyzowano powy¿sz^{<!-- -->1} definicjê wskazuj^{<!-- -->1}c, ¿e ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich &#156;rodków pieniê¿nych nieobejmuj^{<!-- -->1}cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich &#156;rodków pieniê¿nych nieobejmuj^{<!-- -->1}cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.</p> <p>Punktem wyj&#156;cia dla wyk^{<!-- -->3}adni pojêcia &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148; &#150; równie¿ w stanie prawnym obowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}cym w dniu zawarcia umowy &#150; jest odwo^{<!-- -->3}anie siê do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj^{<!-- -->1}cej dyrektywê Rady 87/102/EWG. W orzeczeniu <span class="anon-block">T. S.</span>&#156;ci Unii Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2016 roku przypomniano, ¿e &#132;w art. 3 lit. h) dyrektywy pojêcie &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty do zap^{<!-- -->3}aty przez konsumenta&#148; zdefiniowane zosta^{<!-- -->3}o jako &#132;suma ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu i ca^{<!-- -->3}kowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta&#148;. <span class="anon-block"> (...)</span> kwota kredytu w rozumieniu art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span> nie obejmuje ¿adnych kwot, których przeznaczeniem jest wywi^{<!-- -->1}zanie siê ze zobowi^{<!-- -->1}zañ podjêtych w ramach odno&#156;nej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, op^{<!-- -->3}ata za udzielenie kredytu czy wszelkie inne typy kosztów, które musi ponie&#156;æ konsument.&#148; W wyniku szerszych rozwa¿<span class="anon-block"> (...)</span> na stanowisku, ¿e &#132;art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span>, a tak¿e pkt I za^{<!-- -->31}cznika I do rzeczonej dyrektywy nale¿y interpretowaæ w ten sposób, ¿e ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu i kwota wyp^{<!-- -->3}at okre&#156;laj^{<!-- -->1} ca^{<!-- -->3}o&#156;æ kwot udostêpnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powi^{<!-- -->1}zane przez kredytodawcê z pokryciem kosztów zwi^{<!-- -->1}zanych przez kredytodawcê z udzieleniem odno&#156;nego kredytu, które to kwoty nie s^{<!-- -->1} w rzeczywisto&#156;ci wyp^{<!-- -->3}acane konsumentowi&#148;. Na pogl^{<!-- -->1}d ten powo^{<!-- -->3}a^{<!-- -->3} siê równie¿ <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2019 roku w sprawie o sygn. akt I NSK 9/18 (LEX nr 2643248), odnosz^{<!-- -->1}c siê do stanu prawnego art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim obowi^{<!-- -->1}zuj^{<!-- -->1}cego w dniu zawarcia <span class="anon-block">umowy (...)</span> przedmiotem niniejszego rozstrzygniêcia, nie mia^{<!-- -->3} w^{<!-- -->1}tpliwo&#156;ci, ¿e &#132;w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. op^{<!-- -->3}aty przygotowawczej, prowizji, itp.) zarówno w ramach ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy sk^{<!-- -->3}adniki kosztów kredytu s^{<!-- -->1} kredytowane przez kredytodawcê. Za tak^{<!-- -->1} tez^{<!-- -->1} przemawia wyra&#159;na tre&#156;æ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 7 u)">art. 5 pkt 7 u.k.k.</a> (&#132;ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich &#156;rodków pieniê¿nych nieobejmuj^{<!-- -->1}cych kredytowanych kosztów kredytu...&#148;)&#148;. Szczególnie wa¿kie jest stwierdzenie <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szego: &#132;Mimo braku wyra&#159;nego wy^{<!-- -->31}czenia w poprzedniej tre&#156;ci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 7 u)">art. 5 pkt 7 u.k.k.</a> &#132;kredytowanych kosztów kredytu&#148; nie oznacza^{<!-- -->3}o to, ¿e w poprzednim stanie prawnym praktyka powoda by^{<!-- -->3}a dopuszczalna. Innymi s^{<!-- -->3}owy, równie¿ na tle poprzedniego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 7 u)">art. 5 pkt 7 u.k.k.</a> koszty zwi^{<!-- -->1}zane z udzieleniem kredytu nie mog^{<!-- -->3}y stanowiæ czê&#156;ci &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148;, nawet wówczas, gdy kredytodawca udzieli^{<!-- -->3} kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. W konsekwencji, &#132;ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu&#148; obejmuje jedynie tê kwotê, która zosta^{<!-- -->3}a faktycznie oddana do swobodnej dyspozycji konsumenta&#148;.<br/> Na tle powy¿szych rozwa¿añ zmianê definicji ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu na gruncie nale¿y traktowaæ jako doprecyzowanie pojêcia. <span class="anon-block"> (...)</span> dokonana przez <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szy nie pozostawia w tym zakresie w^{<!-- -->1}tpliwo&#156;ci.</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> wy¿ej orzeczenie <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie C-377/14 stanowi^{<!-- -->3}o punkt wyj&#156;cia równie¿ dla rozwa¿añ poczynionych w uzasadnieniu wyroku S^{<!-- -->1}du Apelacyjnego w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 lutego 2017 roku w sprawie VI ACa 560/16 (LEX nr 2279527), w którym uznano, ¿e &#132;na tle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 7 u)">art. 5 pkt 7 u.k.k.</a> &#132;ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu&#148; oznacza &#156;rodki faktycznie udostêpnione konsumentowi&#148;, a to oznacza, ¿e w konsekwencji &#132;konsument jest zobowi^{<!-- -->1}zany do uiszczenia odsetek naliczanych tylko od &#156;rodków faktycznie udostêpnionych konsumentowi, a wiêc od &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148;. Brak wiêc podstaw do obci^{<!-- -->1}¿ania konsumenta odsetkami od kosztów kredytu, nawet w wypadku udzielenia kredytu w celu sfinansowania tych kosztów&#148;.</p> <p>Równie¿ w orzecznictwie Prezesa UOKiK przyjmowano pogl^{<!-- -->1}d, ¿e ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu (w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 7 u)">art. 5 pkt 7 u.k.k.</a>) nie obejmuje kosztów, które maj^{<!-- -->1} byæ pokryte z kapita^{<!-- -->3}u kredytu. Wniosek taki wynika z porównania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 6 u)">art. 5 pkt 6 u.k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 7 u)">art. 5 pkt 7 u.k.k.</a> Pozwala to na unikniêcie dwukrotnego uwzglêdniania kosztów w ca^{<!-- -->3}kowitej kwocie do zap^{<!-- -->3}aty przez konsumenta zdefiniowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 8 u)">art. 5 pkt 8 u.k.k.</a>&#150; (por. m.in. decyzja Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 12.03.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 10.05.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr R£O <span class="anon-block"> (...)</span> z 21.06.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 9.10.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 30.12.2015 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 8.08.2016 r., decyzja Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 28.12.2016 r., publ. www.uokik.gov.pl, a tak¿e pismo Prezesa UOKiK z 20.02.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span>076-118/11/BK, <span class="anon-block"> (...)</span> 2012, nr 9.) Omawiane stanowisko znajdowa^{<!-- -->3}o poparcie w orzecznictwie <span class="anon-block"> (...)</span> (por. np. wyrok <span class="anon-block"> (...)</span> z 6.05.2015 r., XVII AmA 5/14, LEX nr 2155798; wyrok <span class="anon-block"> (...)</span> z 3.12.2015 r., XVII AmA 124/14, LEX nr 2155537; wyrok <span class="anon-block"> (...)</span> z 11.12.2015 r., XVII AmA 125/14, LEX nr 1973757; wyrok <span class="anon-block"> (...)</span> z 26.01.2016 r., XVII AmA 165/13, LEX nr 1997815; wyrok <span class="anon-block"> (...)</span> z 20.12.2016 r., XVII AmA 53/16, LEX nr 2206139, a tak¿e wyrok SA w Warszawie z 12.12.2016 r., VI ACa 1213/15, LEX nr 2974033) - (zob. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, art. 5.).</p> <p> <span class="anon-block">P.</span>¿sze judykaty pozostaj^{<!-- -->1} aktualne równie¿ wobec zmiany w 2014 roku legalnej definicji stopy oprocentowania, która przed zmian^{<!-- -->1} odnosi^{<!-- -->3}a siê do &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148;, natomiast pó&#159;niej do &#132;wyp^{<!-- -->3}aconej kwoty&#148;. W kontek&#156;cie rozwa¿añ dotycz^{<!-- -->1}cych definicji &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148; w niniejszej sprawie nie ma to jednak znaczenia, skoro równie¿ za rz^{<!-- -->1}dów wcze&#156;niejszej ustawy niedozwolone by^{<!-- -->3}o wliczanie do &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148; kwot, które nie zosta^{<!-- -->3}y wyp^{<!-- -->3}acone.</p> <p>Argumentacja oparta na zmianach definicji ustawowych zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5 u)">art. 5 u.k.k.</a> jest chybiona równie¿ z innego powodu. Jak <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szy w uchwale z dnia 12 grudnia 2019 roku (III CZP 45/19, OSNC 2020/10/83) w powo^{<!-- -->3}aniu na wyrok <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 listopada 1999 r., w sprawie C-106/89, w którym ten wskaza^{<!-- -->3}, ¿e wynikaj^{<!-- -->1}ce z dyrektywy zobowi^{<!-- -->1}zanie pañstw cz^{<!-- -->3}onkowskich do osi^{<!-- -->1}gniêcia rezultatu przewidzianego przez dyrektywê, podobnie jak przewidziany na mocy art. 5 Traktatu (przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092031569" title="Traktat z dnia 13 grudnia 2007 r. z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 (art. 10)">art. 10</a> WE [a po wej&#156;ciu w ¿ycie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092031569" title="Traktat z dnia 13 grudnia 2007 r. z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 ()">Traktatu z Lizbony</a> &#150; na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092031569" title="Traktat z dnia 13 grudnia 2007 r. z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 (art. 4;art. 4 ust. 3)">art. 4 ust. 3</a> <span class="anon-block"> (...)</span>]) obowi^{<!-- -->1}zek podjêcia wszelkich w^{<!-- -->3}a&#156;ciwych &#156;rodków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego zobowi^{<!-- -->1}zania, ci^{<!-- -->1}¿y na wszystkich organach pañstw cz^{<!-- -->3}onkowskich, w tym, w ramach ich jurysdykcji, równie¿ na s^{<!-- -->1}dach. Wynika st^{<!-- -->1}d, ¿e stosuj^{<!-- -->1}c prawo krajowe, bez wzglêdu na to, czy sporne przepisy zosta^{<!-- -->3}y przyjête przed czy po wydaniu dyrektywy, s^{<!-- -->1}d krajowy, który musi dokonaæ jej wyk^{<!-- -->3}adni, powinien tego dokonaæ, tak dalece jak to tylko mo¿liwe, zgodnie z brzmieniem i celem dyrektywy, po to, by osi^{<!-- -->1}gn^{<!-- -->1}æ przewidywany przez ni^{<!-- -->1} rezultat, i w ten sposób zastosowaæ siê do wymogów przepisu art. 189 akapit trzeci Traktatu (przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092031569" title="Traktat z dnia 13 grudnia 2007 r. z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 (art. 249)">art. 249 akapit trzeci</a> WE (a po wej&#156;ciu w ¿ycie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092031569" title="Traktat z dnia 13 grudnia 2007 r. z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 ()">Traktatu z Lizbony</a> &#150; na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092031569" title="Traktat z dnia 13 grudnia 2007 r. z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 (art. 288)">art. 288 akapit czwarty</a> <span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>Zasada powszechnego zwi^{<!-- -->1}zania wyk^{<!-- -->3}adni^{<!-- -->1} prawa unijnego dokonan^{<!-- -->1} przez <span class="anon-block"> (...)</span> wynika z istoty i funkcji postêpowania prejudycjalnego oraz autonomii prawa unijnego wzglêdem prawa krajowego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie samego <span class="anon-block"> (...)</span> (zob. wyroki: z dnia 27 marca 1980 r., 61/79; z dnia 4 czerwca 2009 r., C-8/08, 10 kwietnia 1984 r., C-14/83, oraz w orzecznictwie <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szego (zob. m. in. wyroki z dnia 10 kwietnia 2019 r., II UK 504/17, z dnia 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18, postanowienie sk^{<!-- -->3}adu siedmiu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szego z dnia 2 sierpnia 2018 r., III UZP 4/18, OSNP 2018 nr 12, poz. 165).</p> <p> <span class="anon-block">Z.</span>¿yæ nale¿a^{<!-- -->3}o, i¿ ustawa o kredycie konsumenckim stanowi implementacjê Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj^{<!-- -->1}cej dyrektywê 87/102/EWG. Dyrektywa ta dokonuje harmonizacji krajowych przepisów prawnych dotycz^{<!-- -->1}cych udzielania kredytu konsumenckiego. Harmonizacja ta ma charakter ca^{<!-- -->3}kowity, co oznacza, ¿e pañstwom cz^{<!-- -->3}onkowskim nie wolno, co do zasady, wprowadzaæ rozwi^{<!-- -->1}zañ odmiennych od przewidzianych dyrektyw^{<!-- -->1}, choæby mia^{<!-- -->3}y na celu silniejsz^{<!-- -->1} ochronê konsumentów (art. 22 ust. 1 oraz motyw 9 preambu^{<!-- -->3}y dyrektywy 2008/48/WE). <span class="anon-block"> (...)</span> sytuacje, w których sama dyrektywa pozostawia pañstwom cz^{<!-- -->3}onkowskim decyzjê co do uregulowania okre&#156;lonej kwestii &#150; zob. w szczególno&#156;ci art. 2 ust. 5 i ust. 6, art. 4 ust. 2 lit. c, art. 5 ust. 6, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 5 lit. f, art. 14 ust. 2 i ust. 6, art. 16 ust. 4 dyrektywy 2008/48/WE (por. K. Osajda (red.), Tom VII. Prawa konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019, wyd.2, 2019).</p> <p>W &#156;wietle powy¿szego nale¿a^{<!-- -->3}o uznaæ, ¿e wyk^{<!-- -->3}adnia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w tym w szczególno&#156;ci definicji &#132;ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu&#148; dokonywana powinna byæ przez pryzmat wyk^{<!-- -->3}adni dokonanej przez <span class="anon-block"> (...)</span> w wyroku w sprawie C-377/14.</p> <p>Jak <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szy w powo^{<!-- -->3}anej wy¿ej uchwale: orzeczenie <span class="anon-block"> (...)</span>, wi^{<!-- -->1}¿e s^{<!-- -->1}dy krajowe, skoro wydanie przez s^{<!-- -->1}d krajowy orzeczenia z oczywistym naruszeniem wyroku <span class="anon-block"> (...)</span> mo¿e stanowiæ podstawê odpowiedzialno&#156;ci pañstwa cz^{<!-- -->3}onkowskiego za szkody wyrz^{<!-- -->1}dzone jednostkom wskutek naruszenia prawa wspólnotowego (zobacz np. wyrok ETS z 30 wrze&#156;nia 2003 r., w sprawie C-224/01 <span class="anon-block">K.</span>, pkt 56 i 57). Tak samo nale¿y podej&#156;æ w przypadku zignorowania przez s^{<!-- -->1}d krajowy wyk^{<!-- -->3}adni dyrektywy w sytuacji, gdyby przedmiot pytania prejudycjalnego by^{<!-- -->3} identyczny.</p> <p>W niniejszej sprawie wskazano w umowie, ¿e kwota udzielonej po¿yczki (ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu) wynosi^{<!-- -->3}a 21.000,00 z^{<!-- -->3}, jednak nie zosta^{<!-- -->3}a ona w ca^{<!-- -->3}o&#156;ci pozostawiona do dyspozycji konsumenta. Mimo, ¿e ¿adna ze stron nie z^{<!-- -->3}o¿y^{<!-- -->3}a potwierdzenia wyp^{<!-- -->3}aty &#156;rodków na rzecz kredytobiorcy lub dyspozycji przelewów jak mia^{<!-- -->3}o to miejsce w podobnych sprawach miêdzy stronami &#150; wniosek taki wynika z analizy harmonogramu sp^{<!-- -->3}at (vide: k. 65-67). W kolumnie &#132;inne koszty ^{<!-- -->31}cznie&#148; wskazano kwoty 0,00 z^{<!-- -->3}. £^{<!-- -->1}czna kwota do zap^{<!-- -->3}aty stanowi sumê kapita^{<!-- -->3}u w kwocie 21.000,00 z^{<!-- -->3} wraz z odsetkami umownymi od tej kwoty. Oznacza to, ¿e ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu obejmowa^{<!-- -->3}a równie¿ skredytowane koszty, co potwierdzi^{<!-- -->3}a pozwana, przedstawiaj^{<!-- -->1}c argumentacjê w tym zakresie (vide: k. 38v.). <span class="anon-block"> (...)</span> na uwadze, ¿e zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 Regulaminu, stanowi^{<!-- -->1}cego integraln^{<!-- -->1} czê&#156;æ umowy: &#132;<span class="anon-block"> (...)</span> po¿yczki/kredytu nastêpuje po zap^{<!-- -->3}acie nale¿nych prowizji i op^{<!-- -->3}at&#148;. Zatem chronologicznie &#150; co wynika wprost z zapisów umownych &#150; wyp^{<!-- -->3}ata po¿yczki nie mog^{<!-- -->3}a nast^{<!-- -->1}piæ przed zap^{<!-- -->3}at^{<!-- -->1} prowizji.</p> <p>Podobny mechanizm <span class="anon-block"> (...)</span> Apelacyjny w <span class="anon-block">W.</span> w wyroku z dnia 30 pa&#159;dziernika 2017 roku w sprawie o sygn. akt VII ACa 879/17 (LEX nr 2471048), gdzie w uzasadnieniu stwierdzono za stron^{<!-- -->1}, ¿e &#132;dopóki konsument nie ui&#156;ci kwot nale¿nych kontrahentowi z tytu^{<!-- -->3}u op^{<!-- -->3}at i prowizji lub te¿ nie zostan^{<!-- -->1} one potr^{<!-- -->1}cone, nie mo¿e doj&#156;æ do udostêpnienia konsumentowi &#156;rodków pieniê¿nych&#148;. W tej¿e sprawie <span class="anon-block"> (...)</span>, ¿e s^{<!-- -->3}uszno&#156;ci tego twierdzenia nie sprzeciwia siê tre&#156;æ umowy po¿yczki, gdzie ustalono, ¿e &#132;po¿yczka jest wyp^{<!-- -->3}acana w dniu podpisania umowy, w sposób okre&#156;lony przez po¿yczkobiorcê&#148;. W sprawie tej konsument sk^{<!-- -->3}ada^{<!-- -->3} dyspozycjê potr^{<!-- -->1}cenia kwot stanowi^{<!-- -->1}cych koszty po¿yczki. Wówczas <span class="anon-block"> (...)</span>, ¿e &#132;nie wynika^{<!-- -->3}o z tych dokumentów, ¿e chocia¿ konsument sk^{<!-- -->3}ada^{<!-- -->3} dyspozycjê przelania &#156;rodków w dniu udzielenia kredytu (wyp^{<!-- -->3}aty kredytu), to oznacza^{<!-- -->3}o to, i¿ czyni^{<!-- -->3} to w momencie dysponowania ju¿ &#156;rodkami przyznanej kwoty kredytu.&#148; Za &#132;co najmniej nieuprawnione&#148; uznano twierdzenie strony, ¿e &#132;nietrudno wyobraziæ sobie, ¿e konsument sk^{<!-- -->3}ada dyspozycjê w dniu udzielenia kredytu, a wiêc w dniu, w którym zyskuje pozytywn^{<!-- -->1} decyzjê o przyznaniu kredytu oraz ¿e dyspozycja ta mo¿e zostaæ z^{<!-- -->3}o¿ona tak¿e po zawarciu umowy, to jednak musi poprzedziæ wyp^{<!-- -->3}atê &#156;rodków, czyli de facto udostêpnienie ich konsumentowi.&#148; Dalej powo^{<!-- -->3}ano siê na przyk^{<!-- -->3}ad sytuacji podawanej przez <span class="anon-block">K. E.</span> w odniesieniu do jej Wytycznych w sprawie stosowania przepisów dyrektywy o kredycie konsumenckim dotycz^{<!-- -->1}cych rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, wydanych w celu ujednolicenia interpretacji przepisów dyrektywy we wszystkich pañstwach cz^{<!-- -->3}onkowskich: &#132;Jako przyk^{<!-- -->3}ad Komisja podaje sytuacjê, w której udzielono konsumentowi po¿yczki w kwocie 5.000 euro, przy czym koszt udzielenia konsumentowi kredytu w wysoko&#156;ci 100 euro jest wliczony w pulê udostêpnion^{<!-- -->1} konsumentowi i nastêpnie potr^{<!-- -->1}cany jest w momencie wyp^{<!-- -->3}aty &#156;rodków. Faktycznie wiêc konsument mo¿e rozporz^{<!-- -->1}dzaæ jedynie kwot^{<!-- -->1} 4.900 euro i to w^{<!-- -->3}a&#156;nie ta kwota powinna stanowiæ ca^{<!-- -->3}kowit^{<!-- -->1} kwotê kredytu.&#148;</p> <p>Zdaniem <span class="anon-block"> (...)</span> mimo, ¿e w umowie okre&#156;lono przeznaczenie po¿yczki na dowolny cel konsumpcyjny &#150; konsumentowi w ¿adnym razie nie przys^{<!-- -->3}ugiwa^{<!-- -->3}a pe^{<!-- -->3}na swoboda w zakresie wykorzystania sumy &#150; zdaniem pozwanej &#150; postawionej do jego dyspozycji w kwocie 21.000,00 z^{<!-- -->3}.</p> <p>Bez znaczenia pozostaje, ¿e umowa nie wskazywa^{<!-- -->3}a &#159;ród^{<!-- -->3}a finansowania kosztów po¿yczki ani nie nak^{<!-- -->3}ada^{<!-- -->3}a obowi^{<!-- -->1}zku jej uiszczenia z kwoty po¿yczki postawionej do dyspozycji konsumenta, tylko z tej przyczyny, ¿e czê&#156;ciowo czynno&#156;æ ta wynika z przyjêtej i stosowanej przez pozwan^{<!-- -->1} procedury. Nie mo¿na uznaæ, aby najpierw dosz^{<!-- -->3}o do wyp^{<!-- -->3}aty po¿yczki, a nastêpnie zap^{<!-- -->3}aty prowizji lub pozosta^{<!-- -->3}ych kosztów, skoro Regulamin przewidywa^{<!-- -->3} odmienn^{<!-- -->1} chronologiê zdarzeñ. Instytucja udzielaj^{<!-- -->1}ca po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nie ryzykowa^{<!-- -->3}aby wyp^{<!-- -->3}aty kwoty po¿yczki, licz^{<!-- -->1}c na zap^{<!-- -->3}atê kosztów kredytu po wykonaniu umowy ze swojej strony. <span class="anon-block"> (...)</span> teoretycznie mo¿na za^{<!-- -->3}o¿yæ, ¿e pozwana mog^{<!-- -->3}a udzieliæ odrêbnej po¿yczki na poczet sfinansowania kosztów innej po¿yczki &#150; jednak i ta po¿yczka wi^{<!-- -->1}za^{<!-- -->3}aby siê z kolejnymi kosztami, a wiêc konieczno&#156;ci^{<!-- -->1} zawarcia kolejnej po¿yczki na sfinansowanie kosztów drugiej po¿yczki i tak dalej. £añcuch ten móg^{<!-- -->3}by zostaæ przerwany po¿yczk^{<!-- -->1}, która nie wymaga^{<!-- -->3}aby poniesienia ¿adnych pozaodsetkowych kosztów kredytu, co wcale nie jest pewne (ewentualnie tak powsta^{<!-- -->3}y ci^{<!-- -->1}g matematyczny mia^{<!-- -->3}by granicê dopiero po udzieleniu kilkudziesiêciu umów po¿yczek przeznaczanych kolejno na pokrycie kosztów ka¿dej poprzedniej po¿yczki w sytuacji, gdy wysoko&#156;æ prowizji zaokr^{<!-- -->1}glona zosta^{<!-- -->3}aby do 0,00 z^{<!-- -->3}). Taka jest w^{<!-- -->3}a&#156;nie istota pozaodsetkowych kosztów kredytu &#150; konsument zobowi^{<!-- -->1}zany jest do ich poniesienia (np. prowizji, op^{<!-- -->3}aty przygotowawczej), ale po¿yczkodawcy nie przys^{<!-- -->3}uguje prawo do pobierania od tych kosztów odsetek (tak w obecnym jak i poprzednim stanie prawnym).</p> <p>Odmienna wyk^{<!-- -->3}adnia nie ujmuje w sposób kompleksowy perspektywy konsumenta, któremu winna zostaæ zapewniona efektywna i realna ochrona wynikaj^{<!-- -->1}ca z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim i nie mo¿e byæ ograniczana przez &#156;ci&#156;le literaln^{<!-- -->1} wyk^{<!-- -->3}adniê zapisów umownych, równie¿ przypadku, kiedy czê&#156;ciowo wyprowadzono je celem uniemo¿liwienia konsumentom dochodzenia roszczeñ i kwestionowania niedozwolonych postanowieñ umownych.</p> <p>Poza tym, w niniejszej sprawie umowa nie ró¿nicowa^{<!-- -->3}a kosztów zwi^{<!-- -->1}zanych z udzieleniem po¿yczki pod wzglêdem ich zwi^{<!-- -->1}zania z czasem trwania umowy, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by <span class="anon-block"> (...)</span> w niniejszej sprawie wprowadza^{<!-- -->3} przedmiotowe rozró¿nienie. Takie ukszta^{<!-- -->3}towanie tre&#156;ci umowy jest w ocenie <span class="anon-block"> (...)</span> dopuszczalne w ramach zasady swobody <span class="anon-block">umów (...)</span> z tre&#156;ci art. 353</p> <p>1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> i jako nie bêd^{<!-- -->1}ce sprzeczne z zasadami wspó^{<!-- -->3}¿ycia spo^{<!-- -->3}ecznego, z ustaw^{<!-- -->1} oraz nie maj^{<!-- -->1}ce na celu obej&#156;cia ustawy, nie jest dotkniête sankcj^{<!-- -->1} niewa¿no&#156;ci.</p> <p>Obecnie nawet pozwana nie kwestionuje, ¿e w przypadku wcze&#156;niejszej sp^{<!-- -->3}aty po¿yczki przez po¿yczkobiorcê &#150; zobowi^{<!-- -->1}zana jest zwróciæ po¿yczkobiorcy wszystkie koszty sk^{<!-- -->3}adaj^{<!-- -->1}ce siê na ca^{<!-- -->3}kowity koszt po¿yczki (a wiêc nie tylko odsetki, ale i prowizje oraz inne koszty) proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas obowi^{<!-- -->1}zywania umowy &#150; wielko&#156;ci. Pozwana dokona^{<!-- -->3}a proporcjonalnego zwrotu prowizji od po¿yczki w trybie art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim. <span class="anon-block"> (...)</span> w sposób kompleksowy ustawê o kredycie konsumenckim przyznaæ nale¿y, ¿e zasadniczo nie istnieje zakaz pobrania od konsumenta jednorazowej kwoty na pokrycie kosztów kredytu, jednak w istocie sp^{<!-- -->3}acane s^{<!-- -->1} okresowo wraz z kolejnymi ratami zobowi^{<!-- -->1}zania kredytowego. Z kolei je¿eli konsument poniós^{<!-- -->3}by ten koszt ze &#156;rodków w^{<!-- -->3}asnych, co by^{<!-- -->3}oby dla niego mniej korzystne, gdy¿ zosta^{<!-- -->3}by pozbawiony konkretnej kwoty pieniê¿nej na czas trwania umowy kredytowej, równie¿ ten koszt nale¿a^{<!-- -->3}oby uznaæ za proporcjonalny do okresu, w którym <span class="anon-block">umowa (...)</span>. Zatem obowi^{<!-- -->1}zek zap^{<!-- -->3}aty kosztów po¿yczki powstaje w momencie jej zawarcia i stanowi koszt roz^{<!-- -->3}o¿ony w czasie.</p> <p>W konsekwencji <span class="anon-block"> (...)</span>, ¿e pozwana pobiera^{<!-- -->3}a odsetki od skredytowanych kosztów kredytu, w niniejszej sprawie by^{<!-- -->3}a to nie tylko prowizja w kwocie 1.470,00 z^{<!-- -->3}, ale równie¿ op^{<!-- -->3}ata przygotowawcza &#150; 40,00 z^{<!-- -->3} oraz sk^{<!-- -->3}adka ubezpieczeniowa &#150; 2.163,00 z^{<!-- -->3}. <span class="anon-block"> (...)</span> &#156;rodki te pochodzi^{<!-- -->3}y ze &#156;rodków udzielonej po¿yczki, czemu pozwana nie przeczy^{<!-- -->3}a i co przyzna^{<!-- -->3}a w sprzeciwie. Brak umownego zastrze¿enia pobrania od konsumenta kosztów po¿yczki z kwoty po¿yczki nie ma znaczenia, skoro faktycznie takie zdarzenie mia^{<!-- -->3}o miejsce.</p> <p>Wymienione wy¿ej zarzuty, funkcjonalnie zwi^{<!-- -->1}zane, ^{<!-- -->31}cznie okaza^{<!-- -->3}y siê zasadne. W kontek&#156;cie powy¿szych rozwa¿añ niew^{<!-- -->1}tpliwie ca^{<!-- -->3}kowita kwota kredytu zosta^{<!-- -->3}a wskazana w wy¿szej wysoko&#156;ci, ni¿ faktycznie udostêpniona (przekazana kredytobiorcy). <span class="anon-block"> (...)</span> zatem podnios^{<!-- -->3}a powódka, ¿e kredytodawca uwzglêdni^{<!-- -->3} w tej kwocie koszty, które kredytobiorca musia^{<!-- -->3} ponie&#156;æ m.in. prowizjê za udzielenie kredytu, które to koszty zosta^{<!-- -->3}y skredytowane. W tym kontek&#156;cie oczywistym jest, ¿e b^{<!-- -->3}êdnie obliczono rzeczywist^{<!-- -->1} roczn^{<!-- -->1} stopy oprocentowania oraz ca^{<!-- -->3}kowit^{<!-- -->1} kwotê do zap^{<!-- -->3}aty przez konsumenta, skoro na kwotê t^{<!-- -->1} sk^{<!-- -->3}ada^{<!-- -->3}y siê zawy¿one odsetki umowne (pobierane tak¿e od skredytowanych kosztów po¿yczki).</p> <p>Co istotne, w wypadku obowi^{<!-- -->1}zków informacyjnych &#150; wobec ogólnego sposobu sformu^{<!-- -->3}owania komentowanej regulacji &#150; nie ulega w^{<!-- -->1}tpliwo&#156;ci, ¿e sankcjê kredytu darmowego bêd^{<!-- -->1} mog^{<!-- -->3}y poci^{<!-- -->1}gn^{<!-- -->1}æ za sob^{<!-- -->1} wszystkie postaci braku wywi^{<!-- -->1}zania siê z tego wymagania: zarówno brak jego spe^{<!-- -->3}nienia, jak i spe^{<!-- -->3}nienie niew^{<!-- -->3}a&#156;ciwe. Do ostatniej grupy sytuacji nale¿^{<!-- -->1} natomiast, bez w^{<!-- -->1}tpienia, zarówno wypadki, w których wada informacji dotyczy^{<!-- -->3}a jej warstwy merytorycznej (brak przekazania wszystkich wymaganych informacji), jak i formalnej (przedstawienie informacji z naruszeniem ustawowego wymogu pos^{<!-- -->3}u¿enia siê formularzem informacyjnym, sformu^{<!-- -->3}owanie jej w sposób niezrozumia^{<!-- -->3}y dla typowego adresata itd.) (Komentarz red. dr hab. <span class="anon-block">K. O.</span>, Ustawa o kredycie konsumenckim, 2019, Wydanie 2, <span class="anon-block">L.</span>).</p> <p>Powódka zarzuca^{<!-- -->3}a tak¿e, ¿e umowa po¿yczki narusza przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 10 u)">art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k.</a>, który stanowi, ¿e umowa o kredyt konsumencki, z zastrze¿eniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 32;art. 33)">art. 31-33</a>, powinna okre&#156;laæ informacjê o innych kosztach, które konsument zobowi^{<!-- -->1}zany jest ponie&#156;æ w zwi^{<!-- -->1}zku z umow^{<!-- -->1} o kredyt konsumencki, w szczególno&#156;ci op^{<!-- -->3}atach, prowizjach, mar¿ach oraz kosztach us^{<!-- -->3}ug dodatkowych, je¿eli s^{<!-- -->1} znane kredytodawcy, oraz warunki na jakich koszty te mog^{<!-- -->1} ulec zmianie. Zarzut ten czê&#156;ciowo by^{<!-- -->3} zasadny. Umowa okre&#156;la^{<!-- -->3}a co prawda ca^{<!-- -->3}kowit^{<!-- -->1} kwotê kredytu, szacunkowy ca^{<!-- -->3}kowity koszt kredytu, szacunkow^{<!-- -->1} warto&#156;æ odsetek, koszt op^{<!-- -->3}aty przygotowawczej &#150; 40,00 z^{<!-- -->3}, prowizji z tytu^{<!-- -->3}u udzielania po¿yczki &#150; 1.470,00 z^{<!-- -->3}, sk^{<!-- -->3}adki ubezpieczeniowej &#150; 2.163,00. Z tym, ¿e jak ju¿ wy¿ej wskazano kwoty te zosta^{<!-- -->3}y wskazanie przy przyjêciu b^{<!-- -->3}êdnych za^{<!-- -->3}o¿eñ dotycz^{<!-- -->1}cych ca^{<!-- -->3}kowitej kwoty kredytu (kwoty wyp^{<!-- -->3}aconej). Natomiast pozosta^{<!-- -->3}e op^{<!-- -->3}aty zosta^{<!-- -->3}y szczegó^{<!-- -->3}owo okre&#156;lone w tabeli prowizji i op^{<!-- -->3}at stanowi^{<!-- -->1}cej za^{<!-- -->31}cznik nr 3 do umowy &#150; za^{<!-- -->31}cznik stanowi^{<!-- -->3} integraln^{<!-- -->1} cze&#156;æ umowy. Brak jest podstaw do uznania, aby wysoko&#156;æ op^{<!-- -->3}at by^{<!-- -->3}a zawarta w regulaminie. Nadto w pkt 22 umowa okre&#156;la^{<!-- -->3}a op^{<!-- -->3}aty za czynno&#156;ci windykacyjne. <span class="anon-block">C.</span> wskazaæ nale¿y, ¿e w 2018 roku po interwencji Prezesa <span class="anon-block"> (...)</span> Konkurencji pozwana <span class="anon-block"> (...)</span> Kasa <span class="anon-block">O.</span>&#156;ciowo<span class="anon-block"> - (...)</span> im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> &#132;przesta^{<!-- -->3}a pobieraæ op^{<!-- -->3}aty za monity SMS oraz windykacjê terenow^{<!-- -->1}. Dodatkowo zmieni^{<!-- -->3}a op^{<!-- -->3}aty za zawiadomienie/wezwanie wysy^{<!-- -->3}ane do konsumenta (maksymalnie mog^{<!-- -->1} wynie&#156;æ 3,94 z^{<!-- -->3}). <span class="anon-block">W.</span>&#156;niej windykacja terenowa kosztowa^{<!-- -->3}a 94,15 z^{<!-- -->3}, <span class="anon-block"> (...)</span> z^{<!-- -->3}, a list 19,82 z^{<!-- -->3}&#148;. (informacja prasowa Prezesa UOKiK z dnia 25.06.2018r., <span class="anon-block"> (...)</span>uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=<span class="anon-block"> (...)</span>). W niniejszej sprawie koszty te by^{<!-- -->3}y niemal identyczne (monit telefoniczny) lub wy¿sze (windykacja terenowa &#150; 150,00 z^{<!-- -->3}, zawiadomienie &#150; 35,00 z^{<!-- -->3}). <span class="anon-block"> (...)</span> to o tyle uzasadnione, poniewa¿ w rejestrze klauzul niedozwolonych zastrzega siê brak uprawnienia instytucji finansowej do pobierania rycza^{<!-- -->3}towych op^{<!-- -->3}at windykacyjnych bez powi^{<!-- -->1}zania ich z kosztami faktycznie poniesionymi. Dla przyk^{<!-- -->3}adu warto przytoczyæ wyrok S^{<!-- -->1}du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 10 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. akt XVII AmC 2781/11 (LEX nr 254559) przeciwko innej spó^{<!-- -->3}dzielczo-oszczêdno&#156;ciowej kasie kredytowej, gdzie w uzasadnieniu podniesiono, ¿e &#132;stan niedoinformowania oraz okoliczno&#156;æ nieprecyzyjnej regulacji &#132;czynno&#156;ci windykacyjnych&#148; nara¿a konsumenta na ponoszenie zbytecznych kosztów, nale¿y uznaæ zakwestionowane postanowienie równie¿ za naruszaj^{<!-- -->1}ce interesy konsumentów w sposób ra¿^{<!-- -->1}cy. <span class="anon-block">Z.</span>¿yæ nale¿y, ¿e wysoko&#156;æ kosztów rzeczywi&#156;cie poniesionych przez pozwan^{<!-- -->1} mo¿e znacz^{<!-- -->1}co odbiegaæ od wysoko&#156;ci, które uzyskuje w zwi^{<!-- -->1}zku z zastosowaniem zakwestionowanej klauzuli umownej. Zdaniem <span class="anon-block"> (...)</span>, niedopuszczalna jest sytuacja, w której okoliczno&#156;æ taka generowa^{<!-- -->3}aby dodatkowe &#159;ród^{<!-- -->3}o dochodów pozwanej kosztem konsumentów.&#148;</p> <p>Kolejnym zarzutem powódki by^{<!-- -->3}o naruszenie w umowie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 16 u)">art. 30 ust. 1 pkt. 16 u.k.k</a>, który stanowi, ¿e umowa powinna okre&#156;laæ prawo konsumenta do sp^{<!-- -->3}aty kredytu przed terminem. <span class="anon-block"> (...)</span> powódki w tre&#156;ci umowy nie okre&#156;lono procedury i warunków, na jakich koszty kredytu mog^{<!-- -->1} ulec zmianie. Zarzut ten jest niezrozumia^{<!-- -->3}y, zw^{<!-- -->3}aszcza, ¿e ustawa w zacytowanym przepisie wymaga wy^{<!-- -->31}cznie zawarcia informacji o prawie konsumenta do wcze&#156;niejszej sp^{<!-- -->3}aty kredytu i taka informacja w <span class="anon-block">umowie (...)</span> zawarta. Ustawa nie nak^{<!-- -->3}ada^{<!-- -->3}a na kredytodawcê obowi^{<!-- -->1}zku zawierania w <span class="anon-block">umowie (...)</span> informacji takich, jak procedura i warunki, na jakich mog^{<!-- -->1} ulec zmianie koszty kredytu. <span class="anon-block">Z.</span>¿yæ nale¿a^{<!-- -->3}o tak¿e, ¿e <span class="anon-block">umowa (...)</span> zawarta w 2014 roku, natomiast zagadnienie zwrotu proporcjonalnej czê&#156;ci prowizji w takim przypadku pozostawa^{<!-- -->3}o kwesti^{<!-- -->1} sporn^{<!-- -->1} w orzecznictwie. Wystarczy wskazaæ, ¿e powódka powo^{<!-- -->3}uje siê na wyrok Trybuna^{<!-- -->3}y <span class="anon-block">S.</span>&#156;ci Unii Europejskiej z dnia 11 wrze&#156;nia 2019 roku sprawie o sygn. akt C-383/18 oraz na <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szego w sprawie III CZP 45/19 z dnia 12 grudnia 2019 roku.</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> powódki, po¿yczkobiorca nie zosta^{<!-- -->3} poinformowany w tre&#156;ci umowy o dodatkowym koszcie w postaci comiesiêcznej sk^{<!-- -->3}adki cz^{<!-- -->3}onkowskiej. Zarzut ten jest w ocenie s^{<!-- -->1}du bezzasadny, poniewa¿ op^{<!-- -->3}ata ta nie by^{<!-- -->3}a elementem umowy po¿yczki, a wi^{<!-- -->1}za^{<!-- -->3}a siê z cz^{<!-- -->3}onkostwem po¿yczkobiorcy w <span class="anon-block"> (...)</span>. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy o spó^{<!-- -->3}dzielczych kasach oszczêdno&#156;ciowo-kredytowych celem kas, z zastrze¿eniem art. 13aa, jest gromadzenie &#156;rodków pieniê¿nych wy^{<!-- -->31}cznie swoich cz^{<!-- -->3}onków, udzielanie im po¿yczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeñ finansowych oraz wykonywanie dystrybucji ubezpieczeñ na zasadach okre&#156;lonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2017 roku o dystrybucji ubezpieczeñ. Zgodnie z art. 25 ustawy o <span class="anon-block"> (...)</span> kasa tworzy fundusz oszczêdno&#156;ciowo-po¿yczkowy bêd^{<!-- -->1}cy w dyspozycji kasy, powstaj^{<!-- -->1}cy z wk^{<!-- -->3}adów cz^{<!-- -->3}onkowskich, o których mowa w art. 12 oraz gromadzonych przez cz^{<!-- -->3}onków oszczêdno&#156;ci. Zgodnie z art. 36 ustawy o <span class="anon-block"> (...)</span> zasady udzielania po¿yczek oraz ich sp^{<!-- -->3}aty okre&#156;la statut kasy. Statut pozwanego w § 10 ust. 1 pkt. 3 obowi^{<!-- -->1}zkiem ka¿dego cz^{<!-- -->3}onka kasy jest posiadanie rachunku systematycznego oszczêdzania i gromadzenie na nim co miesi^{<!-- -->1}c oszczêdno&#156;ci w zadeklarowanej kwocie, stosownie do regulaminu indywidualnych kont spó^{<!-- -->3}dzielczych. Ta minimalna kwota, wynikaj^{<!-- -->1}ca zarówno z regulaminu jak i deklaracji cz^{<!-- -->3}onkowskiej to kwota 15 z^{<!-- -->3}, wskazana w harmonogramie sp^{<!-- -->3}at jako op^{<!-- -->3}ata cz^{<!-- -->3}onkowska. <span class="anon-block"> (...)</span> zatem konsumentka o obowi^{<!-- -->1}zku uiszczania tej op^{<!-- -->3}aty wiedzia^{<!-- -->3}a, wynika^{<!-- -->3}a ona z innej, wcze&#156;niej zawartej przez ni^{<!-- -->1} umowy z pozwan^{<!-- -->1}. Bez w^{<!-- -->1}tpienia tak¿e pozwany by^{<!-- -->3} uprawniony do pobierania kwoty 15 z^{<!-- -->3}, poniewa¿ w &#156;wietle ustawy o <span class="anon-block"> (...)</span> to w^{<!-- -->3}a&#156;nie z oszczêdno&#156;ci swoich cz^{<!-- -->3}onków mo¿e udzielaæ im (i tylko im) po¿yczek. <span class="anon-block"> (...)</span> konsumenta w kasie prowadzonej przez pozwan^{<!-- -->1} by^{<!-- -->3}o zatem warunkiem koniecznym dla uzyskania po¿yczki, a z cz^{<!-- -->3}onkostwem tym wi^{<!-- -->1}za^{<!-- -->3}o siê ponoszenie okre&#156;lonych op^{<!-- -->3}at, o których po¿yczkobiorczyni niew^{<!-- -->1}tpliwie wiedzia^{<!-- -->3}a.</p> <p>Kolejnym zarzutem powódki by^{<!-- -->3}o sformu^{<!-- -->3}owanie umowy w taki sposób, ¿e zawarta w pkt 29. umowy informacja o prawie odst^{<!-- -->1}pienia do umowy sugeruje, ¿e o&#156;wiadczenie o odst^{<!-- -->1}pieniu mo¿e zostaæ z^{<!-- -->3}o¿one wy^{<!-- -->31}cznie na formularzu stanowi^{<!-- -->1}cym za^{<!-- -->31}cznik do umowy. Zarzut ten nie by^{<!-- -->3} zasadny. Ustawa wymaga^{<!-- -->3}a od kredytodawcy, aby zawar^{<!-- -->3} w umowie pouczenie o prawie kredytobiorcy do odst^{<!-- -->1}pienia umowy. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">umowa (...)</span> zawiera. Fakt do^{<!-- -->31}czenia do <span class="anon-block">umowy (...)</span> w postaci o&#156;wiadczenia o odst^{<!-- -->1}pieniu od umowy w ¿aden sposób nie narusza ustawy, a wrêcz mo¿e byæ uznany jako gest u^{<!-- -->3}atwiaj^{<!-- -->1}cy konsumentowi odst^{<!-- -->1}pienie od umowy w postaci do^{<!-- -->31}czenia do niej gotowego do podpisania druku.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 10 u)">art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k.</a> powódka wi^{<!-- -->1}za^{<!-- -->3}a tak¿e z brakiem wskazania warunku determinuj^{<!-- -->1}cego zmianê kosztów kredytu w sytuacji skorzystania z sankcji kredytu darmowego. W pkt 20. umowy okre&#156;lono warunki zmiany kosztów i op^{<!-- -->3}at. Natomiast z tre&#156;ci wskazanego przepisu nie wynika obowi^{<!-- -->1}zek zamieszczania tre&#156;ci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> w tre&#156;ci umowy.</p> <p>Pomimo powy¿szych rozwa¿añ nie sposób uznaæ za zasadnego zarzutu pozwanej w oparciu o niezgodno&#156;æ ¿^{<!-- -->1}dania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Poszukiwanie ochrony na gruncie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim nie mo¿e zostaæ uznane za nadu¿ycie, nawet je¿eli dochodzeniem roszczeñ zajmuje siê cesjonariusz masowo skupuj^{<!-- -->1}cy tego typu wierzytelno&#156;ci. Bez w^{<!-- -->1}tpienia taka kontrola stosowanych wzorców umownych &#150; zw^{<!-- -->3}aszcza w razie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy &#150; wp^{<!-- -->3}ywa pozytywnie na praktyki na rynku us^{<!-- -->3}ug finansowych w stosunku do konsumentów. <span class="anon-block">Z.</span>¿yæ nale¿y, ¿e &#159;róde^{<!-- -->3} prawa nale¿y poszukiwaæ nie tylko wprost w tekstach ustaw, ale tak¿e orzecznictwie. Dobitnym przyk^{<!-- -->3}adem s^{<!-- -->1} dzia^{<!-- -->3}ania powódki skutkuj^{<!-- -->1}ce uzyskaniem wyroku <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 11 wrze&#156;nia 2019 roku sprawie o sygn. akt C-383/18 oraz <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">N.</span>¿szego w sprawie III CZP 45/19 z dnia 12 grudnia 2019 roku, co doprowadzi^{<!-- -->3}o do zmiany praktyki wielu podmiotów rynku finansowego, w tym pozwanej, w razie wcze&#156;niejszej sp^{<!-- -->3}aty kredytu konsumenckiego. Co wiêcej na zarzut naruszenia zasad wspó^{<!-- -->3}¿ycia spo^{<!-- -->3}ecznego nie mo¿e powo^{<!-- -->3}ywaæ siê pozwana, która stosuj^{<!-- -->1}c opisane wy¿ej mechanizmy (przede wszystkim pobieraj^{<!-- -->1}c odsetki tak¿e od skredytowanych kosztów po¿yczki) nadu¿ywa prawa. Kwestia ewentualnego nadu¿ycia prawa cesjonariusza wobec konsumenta pod k^{<!-- -->1}tem nieekwiwalentno&#156;ci &#156;wiadczeñ mo¿e byæ przedmiotem ewentualnych rozwa¿añ, jednak bez udzia^{<!-- -->3}u pozwanej.</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> na uwadze ca^{<!-- -->3}okszta^{<!-- -->3}t powy¿szych okoliczno&#156;ci, a w szczególno&#156;ci sprekludowanie powództwa, pomimo zasadno&#156;ci czê&#156;ci zarzutów dotycz^{<!-- -->1}cych rzeczonej umowy, okaza^{<!-- -->3}o siê bezzasadne i jako takie w punkcie I. wyroku podlega^{<!-- -->3}o oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 5 u)">art. 45 ust. 5 u.k.k.</a> </p> <p>O kosztach procesu orzeczono w punkcie II. wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z zw. z § 2 pkt 3 rozporz^{<!-- -->1}dzenia Ministra <span class="anon-block">S.</span>&#156;ci z dnia 22 pa&#159;dziernika 2015 roku w sprawie op^{<!-- -->3}at za czynno&#156;ci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) i zgodnie z zasad^{<!-- -->1} odpowiedzialno&#156;ci za wynik procesu obci^{<!-- -->1}¿y^{<!-- -->3} powódkê ca^{<!-- -->3}o&#156;ci^{<!-- -->1} poniesionych przez pozwan^{<!-- -->1} kosztów procesu, na co sk^{<!-- -->3}ada^{<!-- -->3}y siê: op^{<!-- -->3}ata skarbowa od dokumentu pe^{<!-- -->3}nomocnictwa (17,00 z^{<!-- -->3}) oraz wynagrodzenie pe^{<!-- -->3}nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (900,00 z^{<!-- -->3}). Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 11)">art. 98 § 11 k.p.c.</a> od zas^{<!-- -->1}dzonej kwoty nale¿a^{<!-- -->3}y siê odsetki ustawowe za opó&#159;nienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap^{<!-- -->3}aty.</p> </div>