I Ns 152/21
Sądy powszechne2021-11-12
Sygnatura
I Ns 152/21
Data orzeczenia
2021-11-12
Rodzaj
REASONS
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I Ns 152/21</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">M. G. (1)</span> złożył wniosek o stwierdzenie praw do spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span> zmarłej dnia 27 lutego 1948 r. na rzecz jej męża <span class="anon-block">K. R.</span> w ¼ części oraz córek <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">K. G. (1)</span> po 3/8 części, po <span class="anon-block">K. R.</span> zmarłym dnia 26 maja 1975 r. na rzecz jego córki <span class="anon-block">K. G. (1)</span> w całości, po <span class="anon-block">K. G. (1)</span> zmarłej dnia 19 marca 1987 r. na rzecz jej męża <span class="anon-block">W. G.</span> i syna <span class="anon-block">M. G. (1)</span> w udziałach po ½ części, zaś po <span class="anon-block">W. G.</span> zmarłym dnia 1 lutego 1989 r. na rzecz jego syna <span class="anon-block">M. G. (1)</span> w całości.</p>
<p>Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">T. W.</span> i <span class="anon-block">J. G.</span> przyłączyli się do wniosku.</p>
<p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">B. G.</span> pozostawiła wniosek do uznania Sądu.</p>
<p>Pozostali uczestnicy postępowania <span class="anon-block">H. K.</span>, <span class="anon-block">E. G.</span>, <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">D. G.</span> nie zajęli stanowiska w sprawie.</p>
<p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p>
<p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">A. R. (2) z d. M.</span>, c. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, zmarła dnia 27 lutego 1948 r. w <span class="anon-block">Ł.</span> gmina <span class="anon-block">O.</span>, gdzie ostatnio stale zamieszkiwała. W dacie śmierci pozostawała w związku małżeńskim z <span class="anon-block">K. R.</span>. <span class="anon-block">K. R.</span> s. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">B.</span>, zmarł 26 maja 1975 r. w <span class="anon-block">Ł.</span> gmina <span class="anon-block">O.</span>, gdzie ostatnio stale zamieszkiwał. W dacie śmierci był wdowcem. <span class="anon-block">A. R. (1)</span> i <span class="anon-block">K. R.</span> mieli dwie córki: <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">H. K.</span> ( bezsporne ).</p>
<p>
<span class="anon-block">K. G. (1)</span> z d. <span class="anon-block">R.</span>, c. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, zmarła dnia 19 marca 1987 r. w <span class="anon-block">C.</span>, ostatnio stale zamieszkiwała w <span class="anon-block">Ł.</span> gmina <span class="anon-block">O.</span>. W dacie śmierci pozostawała w związku małżeńskim z <span class="anon-block">W. G.</span>. <span class="anon-block">W. G.</span>, s. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, zmarł dnia 1 lutego 1989 r. <span class="anon-block">Ł.</span>, gdzie ostatnio stale zamieszkiwał. W dacie śmierci był wdowcem. <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> mieli pięcioro dzieci: synów <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">K. G. (2)</span>, <span class="anon-block">J. G.</span> i <span class="anon-block">S. G.</span> oraz córkę <span class="anon-block">T. W.</span>. <span class="anon-block">K. G. (2)</span> zmarł bezdzietnie dnia 2 lipca 2015 r., pozostawiając wdowę <span class="anon-block">B. G.</span>. <span class="anon-block">S. G.</span> zmarł dnia 3 lutego 2000 r., pozostawiając wdowę <span class="anon-block">E. G.</span> oraz dzieci: <span class="anon-block">D. G.</span> i <span class="anon-block">A. G.</span> ( bezsporne ).</p>
<p>
<span class="anon-block">A. R. (1)</span>, <span class="anon-block">K. R.</span>, <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> nie miało innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych lub zmarłych przed ich śmiercią ( bezsporne ).</p>
<p>Żadne z nich nie pozostawiło testamentu ( bezsporne ).</p>
<p>W skład spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span> i <span class="anon-block">K. R.</span> wchodzi gospodarstwo rolne położone w <span class="anon-block">Ł.</span> gmina <span class="anon-block">O.</span>. Małżonkowie <span class="anon-block">R.</span> prowadzili przedmiotowe gospodarstwo rolne, w pracach pomagała im córka <span class="anon-block">K. G. (1)</span> wraz z mężem <span class="anon-block">W. G.</span>, którzy po śmierci <span class="anon-block">A. R. (1)</span> przejęli prowadzenie tego gospodarstwa rolnego. W pracach w gospodarstwie rolnym pomagał im syn <span class="anon-block">M. G. (1)</span>. Ich córka <span class="anon-block">T. W.</span> po zawarciu związku małżeńskiego w 1971 r. pracowała w gospodarstwie rolnym swojego męża ( zapewnienie spadkowe wnioskodawcy k. 55 – 55 v, uczestników postępowania <span class="anon-block">T. W.</span> k. 55 v, <span class="anon-block">J. G.</span> k. 55 v, <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">M. G. (3)</span> k. 62 ).</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, a w szczególności aktów stanu cywilnego, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a także zapewnienia spadkowego złożonego przez spadkobierców</p>
<p>Sąd zważył co następuje:</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160094" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 (art. 51)">art. LI ustawy z dnia 23.04.1964r. przepisy wprowadzające kodeks cywilny</a> <em>
<!-- -->do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej</em>.</p>
<p>Tak więc w przypadku stwierdzenia praw do spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span> Sąd zobligowany kierować się treścią przepisów obowiązujących w dniu 27 lutego 1948 r., poza wyjątkami przewidzianymi w w/w ustawie.</p>
<p>Podstawowym zatem aktem prawnym, na podstawie którego Sąd rozpoznawał w tym zakresie sprawę był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">dekret z 8 października 1946 r. - prawo spadkowe</a>.</p>
<p>Zgodnie z dyspozycją art. 15 § 1 tegoż dekretu <em>
<!-- -->dziedziczenie może być ustawowe albo testamentowe</em>, a zgodnie z § 2 owego artykułu <em>
<!-- -->dziedziczenie ustawowe co do całości spadku zachodzi wówczas, gdy spadkodawca nie zostawił testamentu, w którym ustanowił spadkobiercę, albo gdy wszyscy spadkobiercy, powołani do spadku w testamencie, nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami.</em>
</p>
<p>W niniejszej sprawie spadkodawca <span class="anon-block">M. R.</span> nie pozostawiła testamentu, dlatego mają zastosowanie przepisy o dziedziczeniu ustawowym.</p>
<p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 (art. 17;art. 17 § 1)">art. 17 § 1 prawa spadkowego</a> <em>
<!-- -->do spadku powołane są przede wszystkim dzieci spadkodawcy, które dziedziczą w częściach równych</em>.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie spadkodawczyni <span class="anon-block">A. R. (1)</span> miała dwie córki: <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">H. K.</span>. Zatem to one w pierwszej kolejności są powołane do spadku w częściach równych.</p>
<p>Jednakże zgodnie z art. 22 w/w dekretu <em>
<!-- -->pozostały przy życiu małżonek dziedziczy z ustawy: w zbiegu ze zstępnymi małżonka zmarłego - jedną czwartą część spadku, w zbiegu z jego rodzicami i rodzeństwem lub zstępnymi rodzeństwa - połowę spadku, a w braku takich krewnych - cały spadek.</em> Zgodnie zaś z art. 25. tegoż dekretu <em>
<!-- -->pozostały przy życiu małżonek, który otrzymuje część majątku, podlegającego według obowiązującego małżonków ustroju małżeńskiego majątkowego podziałowi na przypadek ustania małżeństwa, nie dziedziczy w zbiegu ze zstępnymi małżonka zmarłego pozostałej części tego majątku.</em>
</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie w dacie śmierci spadkodawczyni <span class="anon-block">A. R. (1)</span> żył jej mąż <span class="anon-block">K. R.</span>, zatem również został powołany do spadku, jak wskazano powyżej – w udziale w wysokości ¼ części. Pozostały udział dziedziczą córki w częściach równych tj. po 3/8 części.</p>
<p>Wskazać dodatkowo należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 677;art. 677 § 2)">art. 677 § 2 kpc</a> ( w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 1990 r. ) w wypadku, gdy w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne, sąd zobligowany był wymienić w treści tego postanowienia ponadto spadkobierców dziedziczących to gospodarstwo oraz ich udziały w nim. Obowiązek ten dotyczy spadków otwartych przed dniem 14 lutego 2001 r. ( Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r. w sprawie P 4/99 ).</p>
<p>Sąd ustalił, że w skład spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span> wchodzi gospodarstwo rolne położone w <span class="anon-block">Ł.</span> gmina <span class="anon-block">O.</span>. Odnośnie dziedziczenia gospodarstw rolnych ustawa - przepisy wprowadzające kodeks cywilny wskazuje, iż <em>
<!-- -->do dziedziczenia gospodarstwa rolnego należącego do spadku otwartego przed dniem wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> stosuje się przepisy tego kodeksu, o ile artykuły poniższe nie stanowią inaczej</em> ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (księga 4 art. 50;księga 4 art. 5;księga 4 art. 5 § 1)">art. LV § 1</a> ). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (księga 4 art. 50 § 2;księga 4 art. 50;księga 4 art. 5)">§ 2 art. LV</a> <em>
<!-- -->ilekroć przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (księga 4)">tytułu X księgi czwartej kodeksu cywilnego</a>
</em> ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1058;art. 1059;art. 1060;art. 1061;art. 1062;art. 1063;art. 1064;art. 1065;art. 1066;art. 1067;art. 1068;art. 1069;art. 1070;art. 1071;art. 1072;art. 1073;art. 1074;art. 1075;art. 1076;art. 1077;art. 1078;art. 1079;art. 1080;art. 1081;art. 1082;art. 1083;art. 1084;art. 1085;art. 1086;art. 1087;art. 1088)">art. 1058-1088 kc</a> ) <em>
<!-- -->odsyłają do przepisów zawartych w innych tytułach tej księgi, stosuje się zamiast nich przepisy dotychczasowe</em>.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 50;art. 5;art. 1;art. 1 § 1)">art. LVI § 1</a> stanowi, iż <em>
<!-- -->prawo dziedziczenia gospodarstwa rolnego należącego do spadku otwartego przed dniem 5 lipca 1963 r. zachowują spadkobiercy, którzy przed dniem 5 lipca 1963 r. w drodze faktycznych ( nieformalnych ) działów spadku objęli w posiadanie to gospodarstwo lub jego część. Przepis ten stosuje się również w wypadku, gdy do dziedziczenia był powołany tylko jeden spadkobierca, jeżeli przed dniem 5 lipca 1963 r. objął w posiadanie należące do spadku gospodarstwo rolne</em>. W niniejszej sprawie jednakże takiej sytuacji nie było. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu <em>
<!-- -->prawo dziedziczenia takiego gospodarstwa zachowują również spadkobiercy określeni w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059;art. 1060;art. 1061;art. 1062)">art. 1059 - 1062 kodeksu cywilnego</a> z tą jednak zmianą, że określone w tych przepisach warunki istniały nie w chwili otwarcia spadku, lecz w dniu 5 lipca 1963 r. i że przewidziane w tych przepisach oświadczenie o gotowości prowadzenia gospodarstwa zostało złożone przed dniem 6 stycznia 1964</em>.</p>
<p>Zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059;art. 1059 § 1)">art. 1059 § 1 kc</a> w swej pierwotnej wersji wprowadzonej w życie w dniu 1 stycznia 1965 r. stanowił, iż <em>
<!-- -->dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->1. bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie nieprzerwanie co najmniej od roku albo</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->2. w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->3. w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->4. w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->5. w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy</em>.</p>
<p>Zstępny spadkodawcy zatem dziedziczy z ustawy takie gospodarstwo, jeżeli zostanie zaliczone do jednej z pięciu grup wymienionych w tym przepisie.</p>
<p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1060;art. 1060 § 1)">art. 1060 § 1 kc</a>, w swej pierwotnej wersji, <em>
<!-- -->przepisy artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do dziedziczenia z ustawy przez małżonka spadkodawcy, jak również do dziedziczenia z ustawy przez wnuków spadkodawcy powołanych stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 2)">art. 931 § 2 k.c.</a> Dalsi zstępni spadkodawcy nie są powołani z ustawy do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.</em>
</p>
<p>Reasumując więc powyższe zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160094" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 (art. 50;art. 5;art. 1;art. 1 § 2)">art. LVI § 2 ustawy przepisy wprowadzające kodeks cywilny</a>, w niniejszej sprawie należało zbadać uprawnienia małżonka i dzieci spadkodawczyni <span class="anon-block">A. R. (1)</span> do dziedziczenia gospodarstwa rolnego przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059;art. 1060)">art. 1059 - 1060 kc</a>, z tą istotną modyfikacją, iż uprawnienia te badać należało na dzień 5 lipca 1963 r., a nie zaś na dzień otwarcia spadku, co jest zasadą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a>.</p>
<p>Jak zostało to ustalone wyżej w dniu 5 lipca 1963 r. w gospodarstwie rolnym wchodzącym w skład spadku pracował mąż spadkodawczyni <span class="anon-block">K. R.</span>, który wcześniej wraz z nią prowadził to gospodarstwo, zatem w jego przypadku nie ulega żadnym wątpliwościom, iż spełnia on warunki niezbędne do nabycia prawa do gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span>, oraz córka <span class="anon-block">K. G. (1)</span> również pracująca wówczas w spadkowym gospodarstwie rolnym.</p>
<p>W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż wchodzące w skład spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span> gospodarstwo rolne na podstawie ustawy nabyli mąż <span class="anon-block">K. R.</span> w ¼ części oraz córka <span class="anon-block">K. G. (1)</span> w ¾ części, uznając, że druga córka spadkodawczyni <span class="anon-block">H. K.</span> nie wykazała, że posiadała uprawienia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.</p>
<p>Odnośnie stwierdzenia praw do spadku po <span class="anon-block">K. R.</span>, <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> Sąd kierował się zasadami dziedziczenia określonymi w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>.</p>
<p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">art. 926 § 2 kc</a> <em>
<!-- -->dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą</em>.</p>
<p>Zarówno <span class="anon-block">K. R.</span>, <span class="anon-block">K. G. (1)</span> jak i <span class="anon-block">W. G.</span>, nie pozostawili testamentów, a zatem spadek pozostawiony przez nich podlega dziedziczeniu ustawowemu.</p>
<p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 kc</a>, <em>
<!-- -->w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. R.</span> w chwili otwarcia spadku był wdowcem i miał dwie córki: <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">H. K.</span>, które tym samym nabyły spadek w udziałach po ½ części.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. G. (1)</span> oraz <span class="anon-block">W. G.</span> mieli pięcioro dzieci: synów <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">K. G. (2)</span>, <span class="anon-block">J. G.</span> i <span class="anon-block">S. G.</span> oraz córkę <span class="anon-block">T. W.</span>. Spadek po <span class="anon-block">K. G. (1)</span> nabyli zatem mąż <span class="anon-block">W. G.</span> w ¼ części oraz dzieci po 3/20 części. Natomiast spadek po <span class="anon-block">W. G.</span> nabyły dzieci w częściach równych po 1/5 części.</p>
<p>W skład spadku po <span class="anon-block">K. R.</span>, <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> wchodzi również gospodarstwo rolne położone w <span class="anon-block">Ł.</span> gmina <span class="anon-block">O.</span>.</p>
<p>Odnośnie dziedziczenia tegoż gospodarstwa po tych osobach to zastosowanie mają tu podobnie jak w przypadku spadku po <span class="anon-block">A. R. (1)</span> przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059)">art. 1059 kc.</a> Sąd zobligowany był zatem do zbadania czy spadkobiercy, którzy powołani są do spadku po <span class="anon-block">K. R.</span>, <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> z ustawy posiadają odpowiednie kwalifikacje określone w tychże przepisach i czy w związku z tym posiadają uprawnienie do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.</p>
<p>Treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059)">art. 1059 kc</a> ulegała wielokrotnie zmianom w okresie od wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, tym niemniej, ogóle zasady określające katalog tzw. uprawnień do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, były w kolejnych latach zbliżone. Odrębnie należy omówić zasady obowiązujące w dacie otwarcia spadku po <span class="anon-block">K. R.</span>, a zatem według stanu na dzień 26 maja 1975 r. oraz w dacie otwarcia spadków po <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> ( odpowiednio według stanu na dzień 19 marca 1987 r. oraz dzień 1 lutego 1989 r. )</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059;art. 1059 § 1)">art. 1059 § 1 kc</a> w brzemieniu obowiązującym w okresie od dnia 4 listopada 1971 r. do dnia 5 kwietnia 1982 r., <em>
<!-- -->dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli: 1) bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie albo 2) w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo 3) w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo 4) w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo 5) w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy</em>.</p>
<p>W ocenie Sądu, określone powyżej wymogi spełnia córka spadkodawcy <span class="anon-block">K. K. (2)</span> <span class="anon-block">G.</span>, która w dacie jego śmierci pracowała w spadkowym gospodarstwie rolnym, a zatem dziedziczy udział przysługujący <span class="anon-block">K. R.</span> w tym gospodarstwie w całości. Druga córka spadkodawcy <span class="anon-block">H. K.</span> nie wykazała, że posiadała uprawienia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.</p>
<p>Natomiast w okresie śmierci spadkodawców <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059)">art. 1059 kc</a> obowiązywał w brzemieniu: <em>
<!-- -->spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku: 1) odpowiadają warunkom wymaganym dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności albo 2) są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo 30 są trwale niezdolni do pracy</em> ( treść przepisu w okresie od dnia 6 kwietnia 1982 r. do dnia 1 października 1990 r. ). Zasady określające warunki wymagane dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności wynikały z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 160;art. 160 § 1)">art. 160 § 1 kc</a>, zgodnie z którym <em>
<!-- -->własność nieruchomości rolnej lub jej części może być przeniesiona na rzecz osoby fizycznej tylko wtedy, gdy nabywca: 1) stale pracuje w jakimkolwiek gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej albo 2) ma kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego.</em>
</p>
<p>W ocenie Sądu, wymogi określone wyżej spełniało dwoje dzieci <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span>: <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, który pracował w spadkowym gospodarstwie rolnym oraz <span class="anon-block">T. W.</span>, która pracowała w gospodarstwie rolnym swojego męża. Pozostałe dzieci <span class="anon-block">K. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. G.</span>, bądź ich następcy prawni, nie wykazali aby <span class="anon-block">S. G.</span>, <span class="anon-block">J. G.</span> lub <span class="anon-block">K. G. (2)</span> posiadali uprawienia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.</p>
<p>W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wchodzące w skład spadku po <span class="anon-block">K. G. (1)</span> gospodarstwo rolne nabyli jej mąż <span class="anon-block">W. G.</span>, syn <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i córka <span class="anon-block">T. W.</span> po 1/3 części, zaś po <span class="anon-block">W. G.</span>: syn <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i córka <span class="anon-block">T. W.</span> po ½ części.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>.</p>
</div>