I Ns 628/21

<p>Sygnatura akt Ns 628/21</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>w zakresie pkt. I postanowienia</p> <p> <em> <!-- --> Na początku podjętych rozważań wskazać należy, że uczestnik <span class="anon-block">J. Z.</span>, po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazał,<br/>że wnosi o sporządzenie uzasadnienia „części postanowienia dotyczącego działek rolnych położonych we wsi <span class="anon-block">M. S.</span> – gmina <span class="anon-block">B.</span> oraz działek rolnych położonych we wsi <span class="anon-block">S.</span> – gmina </em> <span class="anon-block">B.</span>” (k. 46).<em> <!-- --> Uznać zatem należy, że uczestnik wnosi o sporządzenie uzasadnienia postanowienia w zakresie ustalenia osób, które nabyły majątek wchodzący w skład spadku, czyli w zakresie punktu I postanowienia.</em> </p> <p>Pismem z dnia 26 lipca 2021 roku <span class="anon-block">M. P.</span> reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) wniósł o stwierdzenie, że spadek po <span class="anon-block">B. P.</span>, zmarłej w dniu 20 kwietnia 2017 roku, na podstawie testamentu notarialnego z dnia<br/>25 lutego 1998 roku, nabył w całości wnioskodawca (<em> <!-- -->wniosek – k. 3-5</em>).</p> <p>Na rozprawie w dniu 13 października 2021 roku uczestnik <span class="anon-block">J. Z.</span> zakwestionował dziedziczenie na podstawie testamentu, bowiem nie wiedział o jego istnieniu, a wnioskodawca nigdy nie pracował na gruncie wchodzącym w skład spadku (<em> <!-- -->protokół rozprawy – k. 35-36</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny.</strong> </p> <p>W dniu 25 lutego 1998 roku <span class="anon-block">B. P.</span> sporządziła u notariusza <span class="anon-block">B. M.</span> testament notarialny, w którym do całości spadku powołała swojego męża <span class="anon-block">M. P.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: testament – k. 12, zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 35v)</em> </p> <p>Tego samego dnia, podczas wizyty u notariusza <span class="anon-block">M. P.</span> również sporządził testamentu, w którym do całości spadku powołał swoją żonę.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 35v)</em> </p> <p> <span class="anon-block">B. P.</span> nigdy nie odwołała swojego testamentu, ani nie sporządziła innych testamentów.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 35v)</em> </p> <p>Podczas sporządzania testamentu stan zdrowia spadkodawczyni był dobry. <span class="anon-block">B. P.</span> nie leczyła się psychiatrycznie ani neurologicznie.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 35v)</em> </p> <p> <span class="anon-block">B. P.</span> zmarła w dniu 20 kwietnia 2017 roku.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akt zgonu – k. 10)</em> </p> <p> <span class="anon-block">M. P.</span> nie odrzucił spadku po swojej żonie.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 35v)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o powołane wyżej dowody, które zostały przez Sąd ocenione jako w całości wiarygodne.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 2)">§ 2</a>). Z powyższego jednoznacznie wynika, że dziedziczenie testamentowe wyprzedza dziedziczenie ustawowe, co związane jest z naczelnymi zasadami polskiego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a>, tj. ochrony woli spadkodawcy i wolności testowania.</p> <p>Sam testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 k.c.</a>).<br/>W niniejszej sprawie sporządzony testament spełnia wszystkie wymogi stawiane zarówno przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeks cywilny</a>, jak również <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 ()">ustawę prawo o notariacie</a> (t. jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1192 ze zm.).</p> <p>Co istotne spadkodawca nie musi nikomu komunikować, że sporządził testament.<br/>Nie istnieje norma prawna, która nakładałaby na testatora taki obowiązek. Uczestnik nie może kwestionować skuteczności testamentu z uwagi na fakt, że nie wiedział o jego istnieniu. Sporządzenie testamentu należy do najbardziej osobistych czynności prawnych. Co istotne motywacja do jego sporządzenia nie jest badana przez Sąd.</p> <p>Oczywiście tutejszy Sąd zna wyrażony w doktrynie pogląd o możliwości nieważności testamentu z uwagi na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>).<br/>Tym niemniej powyższe dotyczy wyłącznie sytuacji absolutnie skrajnych, kiedy w swoisty sposób testament prowadzi do pokrzywdzenia osób, którym spadkodawca był obowiązany zapewnić szczególną ochronę (np. chorych dzieci), a motywacja spadkodawcy jest szczególnie niegodziwa. Powyższe nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie. Same zapewnienie spadkodawczyni,<br/>że miała darować należące do niej nieruchomości rolne na rzecz swojego rodzeństwa, jest niewystarczające dla zakwestionowania prawidłowości testamentu. Co istotne sam uczestnik wskazał, że ziemia nie została mu przepisana przez rodziców z uwagi na ryzyko utraty zasiłku rodzinnego. Argument, że jedyny spadkobierca nigdy nie pracował na ziemi wchodzącej w skład spadku nie ma najmniejszych podstaw prawnych i nie może wpłynąć na porządek dziedziczenia zwłaszcza, że ograniczenia w dziedziczeniu ziemi rolnej zostały uznane za niegodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> (<em> <!-- -->zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r., sygn. akt P 4/99, Dz.U. z 2001 r., nr 11, poz. 91, LEX nr 46004</em>).</p> <p>Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że <span class="anon-block">B. P.</span> sporządziła ważny i skuteczny testament notarialny, na podstawie którego spadek po niej nabył <span class="anon-block">M. P.</span>.</p> <p>Co istotne, Sąd w postanowieniu nie wskazał, że <span class="anon-block">M. P.</span> dziedziczy spadek<br/>z dobrodziejstwem inwentarza. Powyższe wynika z faktu, iż obecnie obowiązujący regulamin urzędowania sądów powszechnych (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r., Dz.U z 2019 r., poz. 1141), nie recypował rozwiązania obowiązującego uprzednio, które nakładało na Sąd obowiązek oznaczenia w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070380249" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych - Dz. U. z 2007 r. Nr 38, poz. 249 (§ 145;§ 145 ust. 2)">§ 145 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. regulamin urzędowania sądów powszechnych</a>,<br/>Dz.U. z 2007 r., Nr 38, poz. 249). Ponadto samo takie zaznaczenie nie stanowi treści postanowienia<br/>o stwierdzeniu nabycia spadku według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 677)">art. 677 k.p.c.</a> (<em> <!-- -->postanowienie Sądu Najwyższego z dnia<br/>21 stycznia 2015 r., sygn. akt IV CZ 85/14, LEX nr 1653770</em>).</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w postanowieniu.</p> </div>