VI U 2555/20

<p>Sygn. akt VI U 2555/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 listopada 2021 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Ewa Milczarek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. w Bydgoszczy</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>odwołania: <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 2 października 2020 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>w sprawie: <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o rentę socjalną</p> <p>1)  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu <span class="anon-block">P. K.</span> prawo do renty socjalnej od dnia 9 września 2020r. na stałe ,</p> <p>2)  stwierdza, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Na oryginale właściwy podpis.</strong> </p> <p>Sygn. akt VI U 2555/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 2 października 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">P. K.</span> prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS, która stwierdziła, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczony wskazując, że nie zgadza się z decyzją ZUS, a jego niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa przed ukończeniem 18 roku życia.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie <br/>i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong> </p> <p>U ubezpieczonego rozpoznano: organiczne zaburzenia nastroju oraz funkcjonowanie na poziomie upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym. Ubezpieczony jest trwale całkowicie niezdolny do pracy od dnia <span class="anon-block">(...)</span>. Naruszenie sprawności organizmu powodujące niezdolność do pracy powstało przed 18 rokiem życia. Ubezpieczony w okresie dorastania został zakwalifikowany do kształcenia specjalnego. Ubezpieczony od wielu lat pozostaje pod opieką psychiatry. U ubezpieczonego obserwuje się trwałe deficyty poznawcze oraz zaburzenia w sferze afektywno-behawioralnej. Powodują one znaczne trudności w organizowaniu codziennego toku zajęć, w zakresie współpracy, motywacji oraz wykonywaniu i wydajności pracy. Występujący u ubezpieczonego deficyt funkcji poznawczych oraz zaburzenia współwystępujące spowodowały niepowodzenie w osiągnięciu oczekiwanego poziomu kompetencji społecznych i aktualnie w znacznym stopniu ograniczają społeczne dostosowanie zawodowe ubezpieczonego. Praca może być traktowana wyłącznie jako forma rehabilitacji społecznej (np. warsztaty terapii zajęciowej). Występujące u ubezpieczonego ograniczenia dotyczące zatrudnienia wskazują na brak możliwości aktywizacji zawodowej w ramach otwartego rynku pracy (w standardowych warunkach i wymaganiach pracy zarobkowej). Nacisk w tym kierunku może nasilić objawy dezadaptacyjne. Nie ma podstaw do rokowania istotnej poprawy stanu zdrowia.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: opinia zespołu biegłych k. 27-32, opinia uzupełniająca k. 56-57. </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie opinii zespołu biegłych sądowych. Sąd podzielił wnioski opinii mając na uwadze, że opinia była fachowa i rzetelna, a jej wnioski wyczerpująco uzasadnione. Zastrzeżenia do opinii biegłych wniósł organ rentowy odwołując się do postępowania przeprowadzonego przed organem i orzeczenia Komisji Lekarskiego ZUS. Z opinii biegłych sądowych nie wynika, aby doszło do istotnego pogorszenia stanu zdrowia ubezpieczonego po wydaniu orzeczenia przez Komisję Lekarską ZUS. Brak informacji, aby ubezpieczony podjął leczenie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">PZP</a>, wymagał leczenia szpitalnego. Brak obiektywnych dowodów na funkcjonowanie na poziomie upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym. Sąd zwrócił się do biegłych o wydanie opinii uzupełniającej. Biegli podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko. Z opinii biegłych wynika, że obniżony poziom funkcjonowania intelektualnego jest tylko jednym z aspektów upośledzenia umysłowego. Konieczna jest również ocena umiejętności społecznych i adaptacyjnych, a także dokładna ocena możliwości edukacyjnych i zawodowych. Zawsze należy uwzględnić zaburzenia współwystępujące. Biegli po przeprowadzeniu badań uwzględnili wszystkie ograniczenia wynikające z przebiegu procesu chorobowego i dokonali odmiennej kwalifikacji w zakresie ustalenia zdolności do pracy. W diagnozowaniu niepełnosprawności intelektualnej wykorzystanie testów badających poziom intelektualny jest niewystarczające. Ich wyniki opisują niepełnosprawność intelektualną bez uwzględnienia poziomu funkcjonowania adaptacyjnego danej osoby. Jest to szczególnie istotne w ocenie zdolności do pracy. W ocenie kompleksowej należy każdorazowo uwzględnić deficyty w funkcjonowaniu adaptacyjnym, ponieważ to one wpływają na osobistą niezależność oraz w znaczącym stopniu odpowiadają za problemy z wypełnianiem standardów rozwojowych <br/>i socjokulturowych oraz determinują to, jak osoba z niepełnosprawnością intelektualną radzi sobie z codziennymi zadaniami. Poza tym współczesne ujęcie upośledzenia umysłowego jest wielostronne i bardzo szerokie, uwzględnia bowiem nie tylko zaburzenia sfery intelektualnej, poznawczej, ale także emocjonalnej i wolicjonalnej. Organ rentowy ponownie wniósł zastrzeżenia do opinii podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zastrzeżenia organu rentowego miały charakter wyłącznie polemiczny i nie uzasadniały dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego zespołu biegłych sądowych. Specyfiką tego postępowania jest weryfikacja ustaleń i wniosków Komisji Lekarskiej ZUS, zatem rozbieżność między wnioskami biegłych <br/>a wnioskami Komisji Lekarskiej jawi się jako naturalna konsekwencja dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.</p> <p>Odwołanie ubezpieczonego podlegało uwzględnieniu. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 <br/>ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej</a> renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 15)">art. 15</a> ww. ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 12;art. 13;art. 14)">art. 12-14 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 12;art. 12 ust. 1;art. 12 ust. 2)">art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczeniai rehabilitacji; możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 13;art. 13 ust. 1)">art. 13 ust. 1</a> ww. ustawy).</p> <p>W niniejszej sprawie jedyną sporną kwestią była przesłanka całkowitej niezdolności do pracy. W zakresie oceny niezdolności do pracy, sąd nie może dokonać tej oceny samodzielnie. Sąd orzekając o niezdolności do pracy, nie może opierać się jedynie na własnej wiedzy i doświadczeniu. Ustalenie niezdolności do pracy jest kwestią wymagającą wiadomości specjalnych <br/>z zakresu medycyny i w związku z tym konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii odpowiednich biegłych. Opinia biegłych podlega swobodnej ocenie sądu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 K.p.c.</a> Sąd, uwzględniając materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dokonuje oceny, czy biegli w świetle tego materiału w sposób logiczny przedstawili w opinii tok swojego rozumowania prowadzący do sformułowania niesprzecznych wniosków końcowych. Ponadto, Sąd dokonuje oceny i analizy opinii co do jej fachowości i rzetelności. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu wnioski biegłych zostały przekonująco uzasadnione, a przy wydawaniu przedmiotowej opinii biegli mieli na uwadze wszystkie niezbędne dane, których istnienie i ocena wynika z treści art. 13 ust. 1 ww. ustawy. Uwzględniając więc wiek, kwalifikacje, wykształcenie <br/>i predyspozycje ubezpieczonego należało stwierdzić, że stopień naruszenia sprawności organizmu uzasadnia orzeczenie całkowitej niezdolności do pracy – czyli niezdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Jednocześnie, naruszenie sprawności organizmu powodujące tę niezdolność powstało przed 18 rokiem życia. W myśl art. 13 ust. 2 i 3 ww. ustawy niezdolność do pracy orzeka się na okres nie dłuższy niż 5 lat, z tym zastrzeżeniem, że niezdolność do pracy orzeka się na okres dłuższy niż 5 lat, jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu. Zgodnie z opinią biegłych sądowych, nie ma podstaw do rokowania istotnej poprawy stanu zdrowia, z tych więc względów za uzasadnione należy uznać orzeczenie niezdolności trwale. W takim stanie rzeczy konieczna okazała się zmiana zaskarżonej decyzji.</p> <p>Mając na względzie powyższe, Sąd zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 K.p.c.</a> orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.</p> <p>W punkcie 2. wyroku zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118;art. 118 ust. 1 a)">art. 118 ust. 1a ustawy <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> Sąd orzekł <br/>z urzędu o odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, wystąpiły podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego, gdyż biegli do oceny stanu zdrowia mieli za podstawę te same dowody, którymi dysponował organ rentowy w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że przyczyną, dla której ubezpieczony uzyskał prawo do żądanego świadczenia dopiero w następstwie postępowania sądowego nie były dowody, do których organ rentowy nie mógłby się wcześniej ustosunkować a jedynie sama odmienna, niż przyjęli to biegli sądowi, ocena stanu zdrowia ubezpieczonego dokonana przez organ w trakcie postępowania orzeczniczego. Powyższe powoduje po stronie organu rentowego obowiązek wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia.</p> <p>Sędzia Ewa Milczarek</p> </div>