II C 2798/21

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II C 2798/21 upr.</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 08 listopada 2021 r.</strong> </p> <p>Strona powodowa <span class="anon-block">L.</span>spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> pozwem z dnia 14 stycznia 2021 r. (data nadania) wniesionym do Sądu Rejonowego dla <span class="anon-block">m. W.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wniosła o zasądzenie od strony pozwanej <span class="anon-block">B. M.</span> spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 283,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 lutego 2019 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Uzasadniając swoje żądanie strona powodowa wskazała, że nabyła od kredytobiorcy będącego konsumentem roszczenia oparte na art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, a wynikające z wcześniejszej spłaty kredytu i konieczności proporcjonalnego zwrotu prowizji przez stronę pozwaną. Kwota 283,08 zł dochodzona jest tytułem zwrotu prowizji.</p> <p> <em> <!-- --> (pozew k. 2-4)</em> </p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 28 stycznia 2021 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span> w II<span class="anon-block">W. C.</span> orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.</p> <p> <em> <!-- -->(nakaz zapłaty k. 27)</em> </p> <p>Strona pozwana <span class="anon-block">B. M.</span>spółka akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości oraz wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>brak podstaw do proporcjonalnego zwrotu prowizji, albowiem prowizja nie była w żadnej z umów związana z czasem jej trwania,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>umowa przelewu jest nieważna, albowiem nastąpiła pod wpływem błędu, podstępu albo wyzysku,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>istnieje inna możliwość rozliczenia prowizji pozostałej do spłaty niż metoda liniowa,</p> </dd> </dl> <p>Strona pozwana jednocześnie przyznała fakt zawarcia umowy kredytowej. Podniosła natomiast, że powód nie wykazał, że pożyczka została spłacona, a tym bardziej, w jakiej dacie.</p> <p> <em> <!-- --> (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 30-40)</em> </p> <p>W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">M. T.</span> zawarła z <span class="anon-block">B. M.</span> spółką akcyjną z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 22 czerwca 2015 r. umowę kredytu konsumenckiego (pożyczki) nr <span class="anon-block"> (...)</span> na okres 84 miesięcy z datą płatności raty przypadającą w 5. dniu każdego miesiąca, z prowizją w wysokości 584,82 zł; kredytobiorca dokonał całkowitej spłaty 07 lutego 2019 r.</p> <p> <em> <!-- -->(dowody: umowa k. 12-15; oświadczenie o dokonaniu całkowitej spłaty kredytu konsumenckiego k. 17; raport BIK k. 16)</em> </p> <p>W dniu 17 grudnia 2020 r. <span class="anon-block">M. T.</span> dokonała na rzecz strony powodowej przelewu wierzytelności wynikających z tytułu wyżej wymienionej umowy opartej na art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim (obowiązek proporcjonalnego zwrotu kosztów kredytu).</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa cesji z kartami podpisów k. 19-20)</em> </p> <p>Pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. strona powodowa wezwała bezskutecznie do zapłaty stronę pozwaną.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania k. 21-23)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów. Podkreślenia wymaga fakt, że w dużej mierze nie był on sporny, a zarzuty strony pozwanej dotyczyły jedynie istnienia, względnie ważności umowy cesji, a w pozostałym zakresie spór miał charakter jedynie prawny. Co prawda pozwany zarzucił, że powód nie wykazał, że pożyczka została spłacona i w jakiej dacie, ale powód dołączył do pozwu oświadczenie wierzyciela pierwotnego o dokonaniu całkowitej spłaty kredytu konsumenckiego oraz raport BIK, z którego wynika, kiedy pożyczka została wcześniej spłacona.</p> <p>W ocenie Sądu umowa cesji była ważna, a przedstawiony przez stronę powodową odpis tej umowy nie budził wątpliwości co do formy, pochodzenia, ani treści.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo zasługiwało w całości na uwzględnienie.</p> <p>Strona powodowa oparła swoje roszczenie na umowie przelewu wierzytelności.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 § 1 k.c.</a> wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Z powyższego wynika, że w wyniku przelewu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509)">art. 509 k.c.</a> przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki wiązał go z dłużnikiem. Innymi słowy, stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie, natomiast zmienia się osoba uczestnicząca w nim po stronie wierzyciela.</p> <p>Dla przyjęcia skuteczności cesji podstawowe znaczenia ma wykazanie istnienia przelewanej wierzytelności, a więc okoliczności, z których wynika, że prawo takie przysługiwało pierwotnemu wierzycielowi, a w następnej kolejności wykazanie, że do cesji doszło w sposób prawidłowy.</p> <p>W przedmiotowej sprawie – w ocenie Sądu – nie ulega wątpliwości, że doszło do skutecznej umowy cesji wierzytelności pomiędzy stroną powodową a pierwotnym wierzycielem.</p> <p>Zgodnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 49;art. 49 ust. 1)">art. 49 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim</a> w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą.</p> <p>Art. 52 ustawy precyzuje, że kredytodawca jest zobowiązany do rozliczenia z konsumentem kredytu w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty kredytu w całości.</p> <p>Nie ulega wątpliwości, że kosztem, który podlega obniżeniu o okres, o który skrócono czas obowiązywania umowy kredytu jest zarówno prowizja jak i opłata przygotowawcza (tak: Uchwała Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z 12 grudnia 2019 roku, III CZP 45/19 oraz Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 11 września 2019 roku, C-383/18, <em> <!-- --> <span class="anon-block">L.</span> vs. <span class="anon-block"> (...)</span> </em>).</p> <p>Obniżenie to – w ocenie Sądu – winno nastąpić w proporcji do czasu skrócenia umowy, czyli obniżenie prowizji powinno nastąpić o taki sam ułamek, o jaki doszło do skrócenia czasu trwania umowy kredytowej na skutek całkowitej spłaty.</p> <p>W niniejszej sprawie powoduje to konieczność zwrotu prowizji w wysokości nie niższej niż wskazana w żądaniu strony powodowej. Sąd przy tym – porównując stosunek żądanych kwot do kwot pierwotnie pobranych prowizji ze stosunkiem czasu, o który skrócono umowę do pierwotnie planowanego czasu trwania umowy – nie dopatrzył się błędów w wyliczeniach strony powodowej.</p> <p>Reasumując, w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu następuje obniżenie wszystkich możliwych kosztów kredytu, niezależnie od ich charakteru, z zastrzeżeniem, iż redukcja ta ma charakter proporcjonalny w tym sensie, że odnosi się do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie.</p> <p>Niezasadny okazał się zarzut pozwanego odnośnie wystąpienia przez powoda z roszczeniem, korzystając z motywów wyroku TSUE, które dotyczy konsumenta. Na mocy umowy cesji dochodzi po pochodnego nabycia wierzytelności. Cesjonariusz nabywa wierzytelności w takim kształcie i stanie w jakim ona przysługiwała cedentowi tj. o takich samych właściwościach prawnych. Przepisy o przelewie wierzytelności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 510;art. 511;art. 512;art. 513;art. 514;art. 515;art. 516)">art. 509-516 k.c.</a>) zakładają zatem identyczność wierzytelności nabytej przez cesjonariusza z wierzytelnością zbytą przez cedenta. Zatem nowy wierzyciel może żądać od dłużnika spełniania świadczenia na takich samych zasadach na jakich był do tego uprawniony zbywca, zgodnie z treścią stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika wierzytelność. Bezspornym jest, że <span class="anon-block">I. J.</span>, na podstawie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, przysługiwało prawo do dochodzenia od pozwanego zwrotu części prowizji z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczki, zatem w takim samym kształcie i stanie w związku ze skutecznie zawartą umowę cesji taka sama wierzytelności o takich samych właściwościach przysługuje powodowi. Stąd powód jest uprawniony do dochodzenia roszczenia i powoływania się na przepisy z których wynika roszczenie.</p> <p>Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut pozwanego, iż dochodzenie przez powoda, jako przedsiębiorcy, roszczenia stanowi nadużycie prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Okoliczność, że w sporze występuję przedsiębiorca jako nabywca wierzytelności przysługującej konsumentowi, nie stoi na przeszkodzie zastosowania reżimu ustawy o kredycie konsumenckim oraz dyrektywy nr <span class="anon-block">(...)</span>, bowiem zakres zastosowania wskazanych przepisów nie zależy od statusu stron procesu, lecz od statusu stron umowy o kredyt konsumencki w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, na co wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w uzasadnieniu wyroku sprawie C-383/18 z 11 września 2019 r. Przede wszystkim należy wskazać, iż wobec stanowiska wyrażonego w orzecznictwie polskim i europejskim, pozwany winien automatycznie zwróć proporcjonalną część prowizji konsumentowi w określonym terminie. Wówczas do sprzedaży wierzytelności wcale by nie doszło, a pozwany nie naraziłby się na przedmiotowy proces. Skoro zatem pozwany nie dokonał pełnego rozliczenia z konsumentem pożyczki w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty pożyczki, zgodnie z postanowieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 49)">art. 49</a> u.o. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 52)">art. 52</a> u.o.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a>, to konsument uprawniony był do sprzedaży swojej wierzytelności wobec pozwanego, rezygnując z konieczności prowadzenia postępowania reklamacyjnego i dochodzenia swoich racji przed sądem. Podkreślić należy również, iż dla zawarcia tego rodzaju umowy z konsumentem polskie prawo nie wymagana ani szczególnej formy, ani też określonej minimalnej ceny sprzedaży czy dopełnienia szczególnych obowiązków informacyjnych.</p> <p>Ustawodawca jednakże nie określił szczegółowych zasad obniżania wysokości całkowitego kosztu kredytu. Jedynym kryterium na jakie wskazuje jest kryterium czasu. Wobec powyższego przyjąć należy, że do obniżenia wysokości kosztów kredytu, w szczególności odnoszących się do kosztów innych niż odsetki okresowe, należy przyjąć zasadę proporcjonalnej redukcji kosztów w odniesieniu do czasu, na jaki została zawarta umowa kredytu i czasu poprzedzającego jego przedterminową spłatę. Taki sposób przeprowadzania wyliczeń został również przyjęty jako najwłaściwszy w orzecznictwie sądów powszechnych (zob. też wyrok Sądu Okręgowego w<span class="anon-block">L.</span>z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II Ca 389/19, LEX nr 2622711). Przyjęcie takiego mechanizmu redukcji kosztów pozbawia podstawy prawnej wszelkie koszty kredytu za okres, o który skróceniu uległ czas jego spłaty - także te, które zostały już spełnione na rzecz kredytodawcy. Ponadto uniemożliwia kredytodawcom obchodzenie przepisów ustawy przez rozkładanie konsumentom rat w taki sposób, że w pierwszym okresie kredytowania ulegać będą spłacie koszty kredytu z pominięciem kapitału.</p> <p>Z powyższych ustaleń dokonanych przez Sąd wynika powinność obniżenia kosztu kredytu również w zakresie prowizji. Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, do których należy prowizja, jest powiązana i zależna od okresu kredytowania.</p> <p>Z tych przyczyn Sąd zasądził dochodzoną kwotę, zgodnie z żądaniem pozwu (punkt I. wyroku).</p> <p>O odsetkach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> zgodnie z którym dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, przy czym dłużnik jest w opóźnieniu jeżeli nie spełnia świadczenia w określonym terminie. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 52)">art. 52</a> ww. ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca jest zobowiązany do rozliczenia z konsumentem kredytu w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty kredytu w całości. Na gruncie niniejszej sprawy pozwany Bank winien rozliczyć kredyty udzielone cedentowi najpóźniej do dnia 22 lutego 2019 r. W opóźnieniu pozwany pozostawał zatem od dnia 23 lutego 2019 r.</p> <p>W oparciu o powołany przepis, w ocenie Sądu zasadnym było uwzględnienie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 23 lutego 2019 r., a zatem zgodnie z żądaniem pozwu.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł jak w punkcie II. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>, nakładając na pozwanego obowiązek zwrotu wszystkich kosztów wobec przegrania procesu w całości. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 137 zł, na którą złożyły się: opłata od pozwu w wysokości 30 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika powoda – radcy prawnego w stawce minimalnej w wysokości 90 zł, ustalonej zgodnie z przepisem § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015, poz. 1804 ze zm.), 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.</p> <p>sędzia Krystyna Dąbrowska</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <em> <!-- -->odstąpić od doręczenia za pośrednictwem portalu informacyjnego; </em> </p> <p>2.  <em> <!-- -->niniejsze zarządzenie umieszone zostało na portalu w celach informacyjnych i nie wywołuje skutków procesowych, doręczenie wywołujące skutki procesowe nastąpi w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> za pośrednictwem operatora pocztowego; </em> </p> <p>3.  <em> <!-- -->o dpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego bez pouczenia.</em> </p> <p> <em> <!-- -->sędzia Krystyna Dąbrowska</em> </p> </div>