VIII U 1484/21

Sądy powszechne2021-12-02

Sygnatura

VIII U 1484/21

Data orzeczenia

2021-12-02

Rodzaj

REGULATION

Sędziowie

Barbara Kempa (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 6 ust 1 pkt 6, art . 12 ust 1, art. 32 ustawy z 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

Streszczenie

brak uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne obciąża płatnika

Treść orzeczenia

Sygn. akt: VIII U 1484/21 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 30 marca 2021 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. stwierdził, ze I. C. jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne . Odpowiedzialność za zadłużenie, obejmuje majątek odrębny płatnika I. C. oraz majątek wspólny I. C. i jego małżonki A. C.. Zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 724,68 zł,, kwota odsetek 8,00 zł. za okres 11.2020-12.2020 . W uzasadnieniu stwierdzono , ze miedzy małżonkami: I. C. i A. C., w okresie od 11.2000-12.2020 istniała wspólność majątkowa małżeńska. W związku z tym, odpowiedzialność za zobowiązania płatnika składek, z tytułu nieopłaconych składek , ponosi, z majątku wspólnego, również małżonka płatnika składek. (decyzja – k. 29-30 akt ZUS) Od powyższych decyzji odwołanie wniósł I. C. w dniu 19.05.2021r., wnoszą co uchylenie decyzji. W uzasadnieniu odwołania, podniósł, że 8.02.2021r. i 15.02.2021r. został zwolniony od płatności składek na podstawie wniosku z dnia 1.02.2021 w ramach pomocy z tarczy antycovidowej. Warunki uzyskania pomocy – spełnił. Podniósł też, że dodatkowo wystąpił tez z wnioskiem o przywrócenie terminie , w przypadku takiej konieczności , na złożenie wniosku o umorzenie tych składek. Jako przyczynę powyższego , podał istniejącą blokadę w systemie informatycznym ZUS, dotyczącej tego okresu. (odwołanie od decyzji – k. 3) W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o oddalenie. (odpowiedź na odwołanie – k. 4) A. C. nie przedstawiła swojego stanowiska w sprawie , mimo zobowiązania Sądu, w tej kwestii. ( zarządzenie z dnia 19.08.2021r. k. 11, doręczenie A. C. w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139)">art. 139 k.p.c</a>, odpisu odwołania I. C. k. 13)  Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: I. C. , urodzony (...), prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...), w okresie od 9.08.1999r.-31.08.2002r . oraz od 6.12.2021r. do 31.01.2021r. (bezsporne) W dniu 28.01.2021r. organ rentowy , po rozliczeniu konta płatnika, skierował do niego , zawiadomienie o podjęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należnych składek za okres od listopada 2020r. do grudnia 2020 roku . Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zawiadomieniem z dnia 28.01.2021r. wszczął postępowania z urzędu w sprawie określenia wysokości należności składek przez I. C. , informując , że odpowiedzialność ponosi z majątku wspólnego, małżonka płatnika A. C. . Do zawiadomienia, ZUS załączył szczegółowe zestawienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne . W dniu 22.02.2021r. ZUS przekazał płatnikowi zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość zadłużenia Wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada do grudnia 2020r. wyniosła 724,68 zł. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania – k. 1,  szczegółowe zestawienie należności tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne k. 2 akt ZUS, zawiadomienie o zakończeniu postępowania k . k4 akt ZUS) W dniu 2.03.2021r. wnioskodawca złożył pismo z wniosek o umorzenie postepowania w sprawie należności z tytułu składek , z uwagi na fakt, ze decyzją ZUS z dnia 8.02.2021ri 15.02.2021r został zwolniony z płatności tych składek na podstawie wniosku z dnia 1.02.2021r., podnosząc, że, z powodu zakazu prowadzenia działalności gastronomicznej, z dniem 31.01.2021r. zakończył działalność (pismo k. 6 akt ZUS) Pismem z dnia 15.02.2021r. skierowanym do spółki cywilnej (...) [ NIP (...)], której wspólnikiem jest I. C., w okresie od 13.05.2013r. do 31.01.2021r. ZUS poinformował spółkę cywilną (...) , ze została zwolniona z opłacania składek za grudzień 2020r., w kwocie 1088,26 zł. Kwota została ustalona, na podstawie dokumentów rozliczeniowych , złożonych do 7 lutego 2021r. oraz stanu konta na ten dzień. Zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek, stanowi pomoc publiczną , o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji- Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii (...) 19 (Dz. Urz. UE C91 z 20.03.2020r. z poźn. Zm) W dniu 8.02.2012 została udzielona pomoc publiczna w formie zwolnienia  z opłacania należności w wysokości (...),26 co stanowi 242,55 Euro. (pismo ZUS k. 11 akt ZUS) Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2021 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. stwierdził, ze I. C. jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne . Odpowiedzialność za zadłużenie, obejmuje majątek odrębny płatnika I. C. oraz majątek wspólny I. C. i jego małżonki A. C.. Zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 724,68 zł,, kwota odsetek 8,00 zł. za okres 11.2020-12.2020 . W uzasadnieniu stwierdzono , ze miedzy małżonkami: I. C. i A. C., w okresie od 11.2000-12.2020 istniała wspólność majątkowa małżeńska. W związku z tym, odpowiedzialność za zobowiązania płatnika składek, z tytułu nieopłaconych składek , ponosi, z majątku wspólnego, również małżonka płatnika składek. (decyzja – k. 29-30 akt ZUS) Sąd ustalił powyższy stan faktyczny, w oparciu o dokumenty ZUS, znajdujące się w aktach sprawy.  Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie , Sąd wydał wyrok, na podstawie  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148 1§1 k.p.c.</a>, na posiedzeniu niejawnym. Sąd Okręgowy uznał bowiem, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, albowiem materiał dowodowy pozwala na ustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności, a stanowiska stron zostały jasno sformułowane. W rozpoznawanej sprawie, strony nie wnosiły o rozpoznanie sprawy na rozprawie, w pierwszym piśmie procesowym, a złożone dotychczas pisma procesowe przez każdą ze stron dawały podstawę do przyjęcia, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Zdaniem Sądu w przypadku, gdyby głosy stron miałyby się ograniczyć tylko do powtórzenia argumentacji zawartej w złożonych do akt sprawy pismach procesowych, to wyznaczanie rozprawy tylko w tym celu nie byłoby uzasadnione (tak wyrok SA w Gdańsku z 26.06.2018, III AUa 1815/17). Sprawa nie miała zresztą charakteru wielowątkowego, ani wymagającego wyjaśnienia twierdzeń stron, czy odniesienia się do złożonych wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy uznał, że w tym stanie rzeczy n/n sprawa w świetle jednoznacznych stanowisk stron i zebranych dokumentów nie budziła żadnych wątpliwości (por. wyrok SA w Warszawie z 26.04.2018 r., VI ACa 1694/17). Odwołanie nie jest zasadne . Z treści  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 6 ust. 1 pkt. 12;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 5 i 12 ust. 1</a> obowiązującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778, ze zm.) wynika, że obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, wypadkowym – podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Na mocy art. 13 pkt 4 powyższej ustawy osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z mocy art. 11 ust. 2 cyt. Ustawy, ubezpieczeniu chorobowemu, osoby prowadzące pozarolniczą działalność, podlegają dobrowolnie na swój wniosek. Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 17;art. 17 ust. 3)">art. 17 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe , ubezpieczeni nie wymienieni w ust. 1, między innymi osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą sami obliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu. Na mocy art. 46 ust. 1, płatnik składek jest obowiązany, według zasad wynikających z przepisów ustawy, obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Stosownie do w/w treści art. 24 ust. 2 ustawy należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata. Na mocy § 21 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze (Dz.U. nr 165 poz. 1197 z późn. zm.), wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, dokonane przez płatnika składek, po terminie określonym w ustawie, powinny obejmować również odsetki za zwłokę obliczone w wysokości i według zasad określonych przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ()">ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> (Dz. U. Nr 137, poz. 926, Nr 160, poz. 1083 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668), zwanej dalej "<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ()">ustawą – Ordynacja podatkowa</a>". Jak wskazano powyżej przepis art. 46 ust. 1 Ustawy nakłada na płatnika składek obowiązek obliczania, rozliczania i opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy, według zasad wynikających z przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 32 cyt. Ustawy - do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Z treści art. 31 w/w ustawy wynika jasno, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio między innymi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 51;art. 51 § 1)">art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), w myśl którego zaległością podatkową (tu odpowiednio składkową) jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Oznacza to, że zaległość powstaje na skutek samego niedotrzymania terminu realizacji zobowiązania podatkowego (składkowego), niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, w tym winy lub braku winy w terminowym spełnieniu świadczenia po stronie płatnika składek, czy jego pozostawania w dobrej wierze. Ordynacja podatkowa w art. 53 § 1 przewiduje naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, a więc w sytuacji braku terminowego spełnienia świadczenia, od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności (§ 4 art. 53 Ordynacji podatkowej). A zatem dla istnienia obowiązku uiszczenia odsetek nie ma znaczenia przyczyna nieterminowego wykonania zobowiązania podatkowego, gdyż każda sytuacja faktyczna istnienia zaległości podatkowej rodzi następstwa w postaci powinności świadczenia od niej odsetek (tak przyjął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 1985 r. SA/LU 282/85; POP 1992, Nr 1, poz. 27) Czyli nieopłacenie, w terminie, należnych składek, skutkuje powstaniem obowiązku naliczenia odsetek, niezależnie od przyczyny, dla których powstała zaległość składkowa. Jednocześnie przepis art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej w sposób nie budzący wątpliwości określa, że odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności, nie przewidując innej możliwości ustalenia daty początkowej naliczania odsetek. Zgodnie z art. 29& 1 i & 2 Ordynacji podatkowej , w związku z art, 31 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, , w przypadku osób , które pozo stają w związku małżeńskim , odpowiedzialność dłużnika obejmuje majątek odrębny płatnika oraz majątek wspólny płatnika składek i jego małżonka Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1-5 w/w ustawy, Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Okręgowego, wnioskodawca, jako prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne ( także na ubezpieczenie społeczne, ale przedmiotową, zaskarżoną decyzją, objęte są tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne). Z uwagi na treść, przytoczonych przepisów, oraz bezsporną okoliczność, iż w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wnioskodawca nie dopełnił obowiązku opłacenia należnych składek, powstało zadłużenie z tytułu składek, organ rentowy wydał zaskarżoną, w niniejszym postępowaniu, decyzję, określającą wysokość zadłużenia wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Skarżący, w odwołaniu, nie zaprzeczał, że ciążył na nim obowiązek opłacenia składek, za sporny okres, a, co więcej, zdawał sobie sprawę, że zadłużenie to powstało. Wskazywał, że składek nie zapłacił, ponieważ 8.02.2021r. i 15.02.2021r. został zwolniony od płatności składek na podstawie wniosku z dnia 1.02.2021 w ramach pomocy z tarczy antycovidowej. ZUS zawiadomił płatnika małżonkę płatnika A. C., o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia, w dniu 4.02.201 oraz o zakończeniu postępowania, w dniu 26.02.2021r. Sąd nie znalazł zatem powodów do zakwestionowania wyliczeń organu rentowego i, w oparciu o poczynione ustalenia i obowiązujące przepisy prawa, Sąd Okręgowy uznał, że skarżona decyzja jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a>, oddalił odwołanie wnioskodawcy. Dnia 2.12.2021r. </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy (pouczenie k. 15 odwr.) </div>