I GZ 369/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy N. nad N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1158/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Gminy N. nad N. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1158/19 odrzucił skargę Gminy N. nad N. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oraz nakazał wypłacić skarżącej kwotę 259 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca Gmina została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby uprawnienie zastępcy burmistrza do podpisania pełnomocnictwa – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie do usunięcia ww. braku formalnego doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 lipca 2019 r. (k. 22 akt sądowych). Termin na usunięcie tego braku upływał zatem w dniu 26 lipca 2019 r. W zakreślonym terminie wskazany powyżej brak formalny skargi nie został usunięty – pełnomocnik skarżącej Gminy nadesłał wymagany dokument dopiero w dniu 20 sierpnia 2019 r. W tej sytuacji Sąd zobligowany był do odrzucenia skargi w oparciu o z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Gmina N. nad N. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506, dalej: u.s.g.) oraz art. 94 Konstytucji w zw. z art. 41 ust. 2 u.s.g. poprzez ich niezastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby uprawnienie zastępcy burmistrza do podpisania pełnomocnictwa było bezzasadne, a skarżąca nie miała obowiązku ich uzupełniania z uwagi na okoliczność, iż uprawnienia zastępcy burmistrza tożsame są z kompetencjami burmistrza i wynikają z ustawy, a zarządzenie w przedmiocie ich uszczegółowienia stanowi akt prawny, który nie wymaga przedkładania, gdyż ma charakter aktu powszechnie obowiązującego. - naruszenie art. 45 § 1 w zw. z art. 32 ust. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie przez Sąd, iż w związku z tym, skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi we wskazanym terminie, prawo do kontroli instancyjnej i sądowej nie przysługuje skarżącej, w sytuacji gdy prawo do dwuinstancyjności postępowania i prawo do sądu są zagwarantowane przez Konstytucję RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 2 ust 2 ustawy o samorządzie gminnym - gmina posiada osobowość prawną. W związku powyższym należy uznać, iż znajduje do niej zastosowanie przepis art. 28 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Jednocześnie stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Tryb uzupełnienia braków formalnych skargi unormowany jest w art. 49 § 1-4 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przy czym w odniesieniu do braku polegającego na braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego, sąd odrzuca skargę dopiero wówczas gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.) – por. m.in. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 3154/15. Stosownie do art. 11a ustawy o samorządzie gminnym - organami gminy są rada gminy oraz wójt (burmistrz lub prezydent miasta). Spośród wymierzonych wyżej organów tylko wójt (burmistrz lub prezydent miasta) upoważnieni są do kierowania bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentowania jej na zewnątrz (art. 31 u.s.g.). We wskazanym wyżej zakresie wójt, a w tym przypadku burmistrz gminy, uprawniony jest do powierzenia określonych spraw gminy swemu zastępcy lub sekretarzowi gminy (art. 33 ust. 4 u.s.g.). Ustawodawca wskazał w art. 26a ust. 1 u.s.g, że wójt w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwołuje swojego zastępcę lub zastępców i określa ich liczbę. W orzecznictwie podkreśla się jednak, że samo powołanie zastępcy nie przenosi na tego zastępcę wszelkich kompetencji organu wykonawczego gminy. Z faktu zastępowania burmistrza przez jego zastępcę nie można wnioskować, że zastępstwo to powoduje automatyczne przejęcie przez zastępcę burmistrza kompetencji burmistrza, akt powołania zastępcy burmistrza nie przesądza o zakresie jego kompetencji, jeżeli w akcie tym nie wskazano zakresu powierzonych zastępcy spraw (zob. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 1044/07). Zatem istnieje możliwość wyznaczenia przez burmistrza swojego zastępcy, niemniej jednak nie przysługują mu z mocy prawa takie uprawnienia jak burmistrzowi (v. wyrok SN z 3 grudnia 2010 r. w sprawie I PK 155/10, publ.: LEX nr 738397). Regulacje ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają bowiem zastępcy wójta (burmistrza, prezydenta) żadnych samodzielnych kompetencji. Dysponuje on jedynie uprawnieniami, które wójt (burmistrz lub prezydent miasta) zechce mu przydzielić, zgodne z obowiązującym prawem. Podkreślić również należy, że możliwość samodzielnego sprawdzenia i szukania dokumentu przez Sąd z którego wynikałoby uprawnienie zastępcy burmistrza do popisania pełnomocnictwa udzielonego m.in. r.pr. E. M. jako dokumentu (aktu) powszechnie dostępnego, nie czyni zbędnym wezwania Gminy do uzupełnienia braku w postaci przedłożenia tego dokumentu tj. Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy N. nad N. z dnia [...] marca 2019 r. Zgodnie bowiem z art. 29 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wykazania nie tylko sposobu jej reprezentacji, ale i umocowania do działania w imieniu Gminy. Nie ma zaś podstaw, aby obowiązek Gminy przerzucać na Sąd. Sąd administracyjny jest gospodarzem postępowania sądowoadministracyjnego i nie jest uprawniony do działania w imieniu stron tego postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów, mając na uwadze dobro prawem chronione jakim jest prawo do sądu, stronie niewątpliwie należy umożliwić uzupełnienie braków skargi. Jeżeli jednak nie skorzystała ona z tej możliwości, wówczas ponosi konsekwencje procesowe zaniedbania (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 2179/13). Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie pełnomocnik Gminy N. nad N. została wezwany do złożenia dokumentu z którego wynikałoby uprawnienie Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy w N. nad N. do podpisania pełnomocnictwa. Mając zatem na uwadze, że nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), Sąd I instancji orzekł prawidłowo. Wezwanie do usunięcia ww. braku formalnego doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 lipca 2019 r. (k. 22 akt sądowych). Termin na usunięcie tego braku upływał zatem w dniu 26 lipca 2019 r. W zakreślonym terminie wskazany powyżej brak formalny skargi nie został usunięty – pełnomocnik skarżącej Gminy nadesłał wymagany dokument dopiero w dniu 20 sierpnia 2019 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa.