I SA/Go 372/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2021 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w sprawie ze skargi Wójta Gminy na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. UZASADNIENIE Wójt Gminy wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] lipca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie obciążenia go – jako Wierzyciela - kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 49.685,30 zł. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest on podyktowany trudną sytuacją finansową Gminy, dla której ww. kwota jest istotnym, nieprzewidzianym w budżecie wydatkiem, którego zrealizowanie może zagrozić płynności finansowej gminy oraz zagrozić brakiem możności zaspokojenia bieżących potrzeb i wydatków, w szczególności związanych z wykonywaniem zadań własnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po myśli § 3 tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie do regulacji art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Zauważyć należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy od stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest szczegółowe wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Tezy do art. 61. Wyd. V. Lex). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniosek skarżącej strony nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżąca strona nie przedłożyła żadnych dokumentów finansowych, które obrazowałyby aktualną – jak twierdzi trudną - sytuację finansową Gminy. Tymczasem zwrócić należy choćby uwagę, że Gmina – zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372) - samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej gminy. Elementem konstytutywnym tej uchwały jest budżet. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305) w art. 211 ust. 1–4 określa budżet jednostki samorządu terytorialnego (w tym także gminy) jako roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki, uchwalany na rok kalendarzowy w formie uchwały budżetowej, która stanowi podstawę gospodarki finansowej tej jednostki w danym roku. Zatem strona skarżąca powołując się na trudną sytuację, celem dowiedzenia swoich twierdzeń, powinna przedłożyć dokumenty na ich poparcie, choćby ww. uchwałę, do której przecież podjęcia Gmina jest zobowiązana rokrocznie ustawowo, a która niewątpliwie stanowiłaby punkt odniesienia przy ocenie, czy wydatek rzędu 49.685,30 zł, grozi utratą płynności finansowej tej gminy oraz brakiem możności zaspokojenia bieżących potrzeb. Co więcej, skarżąca strona argumentując, że ww. kwota stanowi wydatek, którego zrealizowanie "może zagrozić płynności finansowej gminy", wskazuje na stan hipotetyczny, a więc taki, które może, a nie musi się ziścić. Wobec jednak braku przedstawienia jakichkolwiek dokumentów obrazujących budżet gminy, czy choćby jakichkolwiek konkretnych danych liczbowych dotyczących tego budżetu, należy uznać to za niczym nie popartą obawę, która nie może skutkować udzieleniem ochrony tymczasowej. Tym bardziej, że w orzecznictwie podkreśla się, że nawet wykazanie trudnej sytuacji finansowej nie wystarcza, by przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt I GZ 21/20, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). Końcowo należy podkreślić, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Co więcej, jeżeli ma charakter pieniężny, to z natury rzeczy skutki jego wykonania są odwracalne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.