Ppolska.starec← UrzadnikВойти

III AUa 1225/20

Sądy powszechne2021-12-07
Sygnatura
III AUa 1225/20
Data orzeczenia
2021-12-07
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Ewa Stryczyńska (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 1225/20 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 7 grudnia 2021 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych <br/>w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: Sędzia SA Ewa Stryczyńska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. w Warszawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na posiedzeniu niejawnym</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">B. B.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość emerytury policyjnej</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji <span class="anon-block">B. B.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 21 września 2021 r. sygn. akt XXI U 482/20 </strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w całości i poprzedzającą go decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> z 29 listopada 2019 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> w ten sposób, że przy ustaleniu podstawy wymiaru emerytury <span class="anon-block">B. B.</span> nie uwzględnia zmniejszenia wysokości uposażenia <br/>w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym od dnia 15 lutego 2010r. do dnia 31 grudnia 2010 r. oraz uwzględnia waloryzacje emerytur przypadających w okresie między zwolnieniem ze służby a ustaleniem prawa do emerytury; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałym zakresie; </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- --> nie obciąża <span class="anon-block">B. B.</span> kosztami zastępstwa prawnego Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> w postępowaniu apelacyjnym. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Ewa Stryczyńska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 1225/20 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 29 listopada 2019r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił <span class="anon-block">B. B.</span> prawo do emerytury od 1 września 2019 r. (tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek). Wysokość emerytury została wyliczona na kwotę 2.007,37 zł brutto, a podstawę wymiaru świadczenia stanowiła kwota 5.703,18 zł</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji złożyła <span class="anon-block">B. B.</span>, zarzucając organowi rentowemu naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej oraz art. 5 ust. 4 przez ich niezastosowanie. W związku z powyższym wniosła o ponowne ustalenie wysokości świadczenia bez uwzględnienia zmniejszenia wysokości uposażenia w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym od 15 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. oraz obniżeniem jej wymiaru czasu pracy jako pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2011 r., a jednocześnie z uwzględnieniem waloryzacji za lata 2018 i 2019. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Dyrektor Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ emerytalny wskazał, że art. 5 ust. la ustawy zaopatrzeniowej nie odwołuje się do zapisów ust. 3 i 4, odmiennie do ust. 1 tego przepisu. W konsekwencji podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego ustalanego dla funkcjonariuszy Służby Celnej oraz funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej nie podwyższa się wskaźnikami wszystkich kolejnych waloryzacji, przypadających w okresie od dnia zwolnienia ze służby do dnia ustalenia prawa do emerytury. Równocześnie brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 5 ust. 4.</p> <p>Ustawodawca wprowadził bowiem rozróżnienie w zakresie sposobu ustalania <br/>podstawy wymiaru świadczenia funkcjonariuszom Służby Celnej oraz Służby Celno- Skarbowej od pozostałych grup funkcjonariuszy. Uzupełniając stanowisko organ emerytalny podał, że ubezpieczona najpierw korzystała z urlopu wychowawczego nie uzyskując uposażenia, a następnie pełniła służbę w obniżonym wymiarze czasu służby na zasadach sprecyzowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 186(7))">art. 186<sup> <!-- -->7</sup> k.p.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z 21 września 2020r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie i zasądził od <span class="anon-block">B. B.</span> na rzecz Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</strong> </p> <p>Powyższe orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: <span class="anon-block">B. B.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) była funkcjonariuszem Służby Celnej od 15 września 1999 r. do 28 lutego 2017 r., a następnie od 1 marca 2017 r. funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej. Odwołująca się 31 maja 2017 r. została zwolniona ze służby stałej, a od 1 czerwca 2017 r. została zatrudniona w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>W okresie od 15 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. odwołująca się przebywała na urlopie wychowawczym, w czasie którego nie otrzymywała uposażenia. Następnie od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2011 r. odwołująca się pełniła służbę w obniżonym wymiarze czasu służby, tj. 30 godzin tygodniowo, w związku z czym wysokość jej uposażenia została proporcjonalnie obniżona. Wniosek o przyznanie emerytury odwołująca się złożyła 12 września 2019r.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z 29 listopada 2019 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno- Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił <span class="anon-block">B. B.</span> prawo do emerytury od 1 września 2019 r. (tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek). Wysokość emerytury została wyliczona na kwotę 2.007,37 zł brutto, a podstawę wymiaru świadczenia stanowiła kwota 5.703,18 zł. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury wybrano lata 2007-2016 r., łącznie z przypadającym w tych latach okresem urlopu wychowawczego. Jednocześnie organ emerytalny nie uwzględnił waloryzacji podstawy wymiaru świadczenia za lata 2018-2019.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że powyższy, niesporny między stronami stan faktyczny ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym w aktach emerytalnych. Treść i autentyczność tych dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu, jak również nie była kwestionowana przez żadną ze stron.</p> <p>Z uwagi na zaistniały spór natury prawnej Sąd pierwszej instancji uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przeprowadzenie rozprawy w ocenie Sądu nie było konieczne, gdyż z okoliczności prawnych i faktycznych nie wynika okoliczność uzasadniająca jej przeprowadzenie, w szczególności o podjęcie takiej czynności odwołująca się nie wnosiła w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 3)">art. 148<sup> <!-- -->1</sup> § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy zważył, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, i wskazał, że istotę sporu stanowiło ustalenie, czy przy wyliczeniu wysokości podstawy wymiaru emerytury dla odwołującej się organ emerytalny był zobligowany uwzględnić waloryzacje emerytury przypadające w okresie między zwolnieniem odwołującej ze służby a przyznaniem jej prawa do emerytury, jak również czy za okresy przebywania na urlopie wychowawczym oraz pełnienia służby w obniżonym wymiarze czasu służby, organ emerytalny powinien przyjąć kwoty pełnego uposażenia. Odwołująca się kwestionowała bowiem decyzję z 29 listopada 2019 r. o ustaleniu prawa do emerytury i ustaleniu jej wysokości w zakresie, w jakim w decyzji tej nie dokonano podwyższenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego wskaźnikami waloryzacji przypadających za lata 2018 i 2019 oraz w zakresie, w jakim za okresy urlopu wychowawczego przypadającego w przedziale 10 lat branych pod uwagę przy ustaleniu podstawy wymiaru emerytury, przyjęto między innymi uposażenie na poziomie zerowym oraz uposażenie obniżone proporcjonalnie do wymiaru czasu służby (30 godzin tygodniowo).</p> <p>Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii związanych z waloryzacją podstawy świadczenia, Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.; do 13 kwietnia 2020 r. noszącej tytuł: „o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin”) podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowiło uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku, z zastrzeżeniem ust. 2-4 i art. 33b.</p> <p>Kwestię podstawy wymiaru emerytury funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej reguluje natomiast art. 5 ust. la ustawy, który w dacie zaskarżonej decyzji przewidywał, że podstawę wymiaru emerytury funkcjonariusza Służby Celnej lub funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej stanowi średnie uposażenie należne funkcjonariuszowi przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez funkcjonariusza. Przepis ten nie został wyposażony w zastrzeżenie (w przeciwieństwie do art. 5 ust. 1) odnoszące się do art. 5 ust. 2-4, stwierdzając jedynie, że w przypadku obliczania podstawy wymiaru emerytury funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej art. 18f ust. 2-5 ustawy zaopatrzeniowej należy stosować odpowiednio.</p> <p>Również zasady ustalania wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej uregulowane zostały osobno, tj. w art. 15d ustawy zaopatrzeniowej. Z przepisu tego wynika, że emerytura dla funkcjonariuszy, o których mowa w art. 12 ust. 2-3 ustawy zaopatrzeniowej, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po 14 września 1999 r., wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta na zasadach określonych w art. 15a tej ustawy. Przepisu tego nie stosuje się do funkcjonariuszy Służby Celnej lub Służby Celno- Skarbowej, jeżeli przed 2 stycznia 1999 r.:</p> <p>1) pełnili służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej;</p> <p>2) pełnili zawodową służbę wojskową;</p> <p>3) pełnili służbę lub byli zatrudnieni w jednostkach, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1-lc lub 3- 4 ustawy zaopatrzeniowej.</p> <p>Powyższe reguły ustalania świadczeń dotyczą również funkcjonariuszy Służby Celnej, których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b)">art. 22b ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> lub <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99)">art. 99 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (art. 15d ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej).</p> <p>Analizując powyższe przepisy Sąd Okręgowy stwierdził, że ustawodawca decydując się na wprowadzenie 1 stycznia 2018 r. w ustawie zaopatrzeniowej regulacji obejmujących również funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, uczynił to jednak na nieco odmiennych zasadach. W konsekwencji pewne odmienności dotyczą obliczania wysokości świadczenia tej grupy funkcjonariuszy. Z dyspozycji art. 5 ust. la ustawy zaopatrzeniowej, dotyczącego wyliczenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego funkcjonariusza Służby Celnej lub funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej wynika bowiem, że obliczenie to następuje na nieco innych zasadach niż w odniesieniu do funkcjonariuszy pozostałych służb mundurowych. W konsekwencji, w przeciwieństwie do regulacji przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy, w art. 5 ust. la brak jest odniesienia dotyczącego obowiązku stosowania art. 5 ust. 3, zgodnie z którym jeżeli w okresie między zwolnieniem ze służby funkcjonariusza a ustaleniem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej przypadały waloryzacje emerytur i rent inwalidzkich, podstawę wymiaru tych świadczeń podwyższa się wskaźnikami wszystkich kolejnych waloryzacji przypadających w tym okresie.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy stwierdził, że w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej wyłączona została możliwość uwzględnienia waloryzacji przypadających w okresie między zwolnieniem funkcjonariusza ze służby a ustaleniem prawa do emerytury.</p> <p>Argumentu za zastosowaniem obowiązku waloryzacji wobec funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej nie może stanowić definicja funkcjonariusza, zawarta w art. 1 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym funkcjonariuszom Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, zwanym dalej „funkcjonariuszami”, zwolnionym ze służby, przysługuje z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich rodzin - w razie śmierci żywiciela. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b ust. 2)">ustępem 2</a> tego przepisu zaopatrzenie emerytalne, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również funkcjonariuszom Służby Celnej, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po 14 września 1999 r. lub których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b)">art. 22b ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> (Dz. U. z 2004 r. poz. 1641 ze zm.) lub <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99)">art. 99 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 i 1948).</p> <p>Sąd Okręgowy podniósł, że ustawa co prawda w art. 1 ust. 1 wymienia enumeratywnie funkcjonariuszy poszczególnych służb, definiując ich ogólnie jako „funkcjonariuszy”, to jednak z punktu widzenia art. 5 ust. 1-3 ustawy zaopatrzeniowej nie ma to znaczenia. W art. 5 ust. 1 cytowanego przepisu wskazana jest bowiem zasada dotycząca wszystkich funkcjonariuszy, jednakże na zasadzie wyjątku odrębnie została uregulowana kwestia funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, co do których - jak już wskazano, nie ma zastosowania art. 5 ust. 2-4.</p> <p>W tym stanie rzeczy nie zasługiwał, zdaniem Sądu Okręgowego, na uwzględnienie podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 5 ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej. Podobnie za bezzasadny Sąd uznał drugi zarzut odwołującej się, koncentrujący się na naruszeniu art. 5 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej.</p> <p>Zgodnie z powyższym przepisem w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r. przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej nie uwzględnia się zmniejszenia wysokości uposażenia, o którym mowa w ust. 1 i la, w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim oraz urlopie wychowawczym.</p> <p>Dyspozycja art. 214 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768) stanowi, że do funkcjonariusza stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy</a>, dotyczące uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, chyba że przepisy ustawy są korzystniejsze. Ponieważ ustawa nie zawiera w tym zakresie właściwych regulacji, przepis ten odwołuje się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (rozdział 8)">rozdziału 8 Kodeksu pracy</a>, dotyczącego uprawnień związanych z rodzicielstwem, określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (rozdział 8 art. 175(1))">art. 175<sup> <!-- -->1</sup> </a> - 189<sup> <!-- -->1</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a> Uprawnienia te obejmują m.in. urlop wychowawczy uregulowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 186)">art. 186 - 186<sup> <!-- -->8</sup> k.p.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że co do zasady urlop wychowawczy jest celową bezpłatną przerwą w świadczeniu pracy (pełnieniu służby), w związku z czym poza wyjątkami wskazanymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (Dz. U. z 2019 r. poz. 645 ze zm.) ubezpieczona przebywająca na urlopie wychowawczym nie otrzymuje zasiłku macierzyńskiego ani wynagrodzenia, czy uposażenia za okres przebywania na urlopie wychowawczym. Analogicznie w czasie urlopu wychowawczego funkcjonariusz Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej nie otrzymuje uposażenia. Natomiast w przypadku zmniejszenia wymiaru czasu służby, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 186(7))">art. 186<sup> <!-- -->7</sup> k.p.</a>, funkcjonariuszowi przysługuje jedynie część wynagrodzenia.</p> <p>Zdaniem Sądu pierwszej instancji uposażenia zerowego oraz uposażenia proporcjonalnie obniżonego nie należy utożsamiać ze zmniejszeniem wysokości uposażenia w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, które to występuje wyjątkowo w przypadku, gdy funkcjonariuszowi w okresie przebywania na urlopie wychowawczym przysługuje uposażenie z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego na zasadzie wynikającej z art. 230 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej w zw. z art. 29 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Taki przypadek w niniejszej sprawie nie występuje.</p> <p>W konsekwencji Sąd Okręgowy stwierdził, że nie można zgodzić się z odwołującą się, że wspomniane w art. 5 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej zmniejszenie wysokości uposażenia należy odnosić również do przypadków, w których uposażenie nie było funkcjonariuszowi należne zarówno w całości (gdy przysługiwało mu uposażenie zerowe), jak i w części (gdy na skutek obniżenia wymiaru czasu pracy nie przysługiwała mu część wynagrodzenia).</p> <p>Niezależnie od powyższego należy mieć na względzie, że organ emerytalny jest związany zaświadczeniem o uposażeniu i nagrodzie rocznej dla celów emerytalnych wydanym przez Izbę Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Konieczność udokumentowania wysokości uposażenia w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana została bowiem w treści § 14 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 2373 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem środkiem dowodowym potwierdzającym wysokość uposażenia dla celów emerytalnych, o którym mowa w art. 5 ust. la lub art. 18f ustawy zaopatrzeniowej, jest zaświadczenie o uposażeniu i nagrodzie rocznej dla celów emerytalnych z kolejnych 10 lat kalendarzowych wystawione przez organy Krajowej Administracji Skarbowej, właściwe ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby przez funkcjonariusza. Zaświadczenie to wydaje właściwy organ Krajowej Administracji Skarbowej z urzędu (§ 14 ust. 2 rozporządzenia), a organ emerytalny nie jest uprawniony do weryfikacji przyznanych funkcjonariuszowi składników uposażenia i w zależności od poczynionych ustaleń dokonywania wymiaru świadczenia emerytalnego według własnego uznania. W konsekwencji organ emerytalny jest zobligowany uwzględnić zawarte w zaświadczeniu z 13 listopada 2019 r. informacje o kwotach uposażenia, w tym o uposażeniu zerowym za okres przebywania na urlopie wychowawczym.</p> <p>Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego, odwołująca się nie przedstawiła żadnych jurydycznych argumentów, które skutkowałyby zmianą zaskarżonej decyzji, wobec czego Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie.</p> <p>W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z przyjętą w procesie cywilnym zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, wedle której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>). Sąd pierwszej instancji obciążył odwołującą się kosztami w minimalnej wysokości, zasądzając koszty zastępstwa procesowego organu emerytalnego według stawki przewidzianej w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).</p> <p> <strong> <!-- --> Od powyższego wyroku apelację wniosła odwołująca się <span class="anon-block">B. B.</span>,</strong> zaskarżając go w całości i zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, przez jego błędną interpretację i stwierdzenie, że w przypadku funkcjonariusza Służby Celnej lub funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej do wyliczenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego:</p> <p>- wyłączona została możliwość uwzględnienia waloryzacji przypadających w okresie między zwolnieniem funkcjonariusza ze służby a ustaleniem prawa do emerytury,</p> <p>- uwzględnia się zmniejszenie wysokości podstawy wymiaru emerytury, w związku z przebywaniem funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim oraz urlopie wychowawczym.</p> <p>Wobec powyższego, odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, przez ponowne ustalenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem wskaźników waloryzacji za lata 2018 i 2019, oraz o brak obniżenia wysokości uposażenia w związku z przebywaniem przez odwołującą się w okresie od 15 lutego do 31 grudnia 2010 r. na urlopie wychowawczym, oraz od 1 stycznia do 30 września 2011 r. pełnienia służby w obniżonym wymiarze czasu służby. Odwołująca się wniosła również o odstąpienie od obciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od odwołującej się kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja okazała się częściowo uzasadniona, co doprowadziło do zmiany zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego.</strong> </p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd Apelacyjny podziela ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczynione przez Sąd pierwszej instancji i przyjmuje je, czyniąc podstawą własnego rozstrzygnięcia. Zbędne jest zatem ich ponowne przedstawianie, ponieważ orzekając na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, sąd odwoławczy nie musi powtarzać dokonanych ustaleń, lecz wystarczy stwierdzenie, że przyjmuje je za własne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 lipca 2015r., sygn. I CSK 654/14).</p> <p>Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do interpretacji obowiązujących przepisów prawa i w tym zakresie Sąd Apelacyjny dokonał odmiennej od Sądu pierwszej instancji oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego.</p> <p>Sąd Apelacyjny za uzasadniony uznał zarzut apelacji dotyczący naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 5 ust. 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020r. poz. 723 ze zm., zwanej „ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy”). Przypomnieć należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku, z zastrzeżeniem ust. 2-4 i art. 33b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.</p> <p>Zgodnie z art. 5 ust. la ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, podstawę wymiaru emerytury funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, Służby Celnej lub Służby Celno-Skarbowej stanowi średnie uposażenie lub wynagrodzenie należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez funkcjonariusza. Przepisy art. 18f ust. 2, 3 i 5 stosuje się odpowiednio.</p> <p>Na podstawie art. 5 ust. 2 podstawę wymiaru renty inwalidzkiej dla funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej w służbie kandydackiej stanowi odpowiednie uposażenie zasadnicze przewidziane dla najniższego stanowiska służbowego wraz z dodatkiem za posiadany stopień, z miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby.</p> <p>Natomiast w myśl art. 5 ust. 3, jeżeli w okresie między zwolnieniem ze służby funkcjonariusza a ustaleniem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej przypadały waloryzacje emerytur i rent inwalidzkich, podstawę wymiaru tych świadczeń podwyższa się wskaźnikami wszystkich kolejnych waloryzacji przypadających w tym okresie.</p> <p>W ocenie Sądu odwoławczego, skarżąca słusznie podnosiła, że regulacja zawarta w art. 5 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, nakazująca podwyższenie podstawy wymiaru świadczenia o wskaźnik wszystkich waloryzacji przypadających w okresie pomiędzy zwolnieniem ze służby a ustaleniem prawa do świadczenia emerytalnego odnosi się również do funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.</p> <p>Nie ulega wątpliwości, że art. 5 ustawy zaopatrzeniowej zawiera regulację dotyczącą ustalania wysokości świadczeń emerytalnych i rentowych należnych funkcjonariuszom, których dotyczy ustawa. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, przepis zawiera regulacje różniące się w zakresie zasad obliczania podstawy wysokości świadczenia funkcjonariuszy w zależności od tego czy dotyczy to emerytury czy renty oraz do jakiej grupy należy funkcjonariusz tj. czy do grupy objętej regulacją zawartą w ust. 1 czy w ust. la, a w zakresie rent do grupy funkcjonariuszy wskazanych w ust. 2.</p> <p>Wbrew jednak stanowisku Sądu pierwszej instancji, regulację zawartą w ust. 3 należy odnosić do świadczeń należnych funkcjonariuszom wymienionych we wcześniejszych ustępach tego przepisu bez wyjątku, za czym przemawia wykładnia systemowa i celowościowa.</p> <p>Zdaniem Sądu odwoławczego, intencją ustawodawcy, który 1 stycznia 2018r. wprowadził do ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy regulacje dotyczące funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej, z pewnością nie było zróżnicowanie ich sytuacji prawnej względem funkcjonariuszy innych służb mundurowych. W związku z tym nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu Okręgowego, że skoro w art. 5 ust. la nie znalazło się - w przeciwieństwie do art. 5 ust. 1 odesłanie do art. 5 ust. 3, to oznacza, że nie jest możliwe podwyższenie podstawy wymiaru świadczenia funkcjonariusza Służby Celnej lub Celno - Skarbowej o wskaźnik wszystkich waloryzacji przypadających w okresie pomiędzy zwolnieniem ze służby a ustaleniem prawa do świadczenia emerytalnego. Wyłączenie funkcjonariuszy Służby Celnej i Celno - Skarbowej spod regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej powodowałoby bowiem nieuzasadnione zróżnicowanie ich sytuacji względem funkcjonariuszy pozostałych formacji mundurowych, a tym samym może być uznane za przejaw dyskryminacji, co należy uznać za niedopuszczalne.</p> <p>Ponadto ustalenie wymiaru świadczenia emerytalnego funkcjonariuszy na podstawie kwoty uposażenia przysługującego przed zwolnieniem ze służby, po znacznym upływie czasu od tego zwolnienia, powodowałoby ukształtowanie sytuacji tych funkcjonariuszy, bez konkretnej przyczyny, w sposób mniej korzystny niż w sytuacji, w której ich świadczenie byłoby ustalone na dzień odejścia ze służby. Zapobiega temu wprowadzony obowiązek waloryzacji podstawy wymiaru świadczeń o wskaźnik wszystkich waloryzacji przeprowadzonych od dnia zwolnienia ze służby do dnia ustalenia świadczenia.</p> <p>Dla ustalenia prawidłowej wykładni art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zwrócić należy uwagę na zmiany jakie następowały w brzmieniu tego przepisu w okresie od uchwalenia ustawy. W pierwotnym brzmieniu ust. 1 tego przepisu stanowił, że podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku.</p> <p>Dodanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 (art. 5 ust. 3)">ust. 3</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 (art. 5)">art. 5</a> po <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 (art. 5 ust. 2)">ust. 2</a> nastąpiło na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 ()">ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw z 27 marca 2003r.</a> (Dz. U. nr 56, poz. 498). Na mocy nowelizacji z 23 lipca 2003r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 166, poz. 1609) w ust. 1 dodane zostało zastrzeżenie odnoszące się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 (art. 5 ust. 2;art. 5 ust. 3;art. 33 b)">ust. 2, 3 i art. 33b</a>. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 (art. 5 ust. 2)">ust. 2</a> została określona podstawa wymiaru renty inwalidzkiej enumeratywnie wymienionej grupy funkcjonariuszy. W wyniku kolejnej nowelizacji zastrzeżenie z ust. 1 zostało rozszerzone na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030560498" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 498 (art. 5 ust. 2;art. 5 ust. 3;art. 33 b ust. 4)">ust. 2-4</a>.</p> <p>To, że na mocy ustawy z 11 maja 2017r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz. 1321) wprowadzono w art. 5 ust. la, który nie zawiera odwołania się do odpowiedniego stosowania ust. 3, nie przesądza, że zapis zawarty w ust. 3 nie odnosi się do funkcjonariuszy o których mowa w ust. la.</p> <p>Zgodnie z § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz.U. z 2016r. poz. 283 ze. zm.) „przepisy ustawy redaguje się zwięźle i syntetycznie, unikając nadmiernej szczegółowości, a zarazem w sposób, w jaki opisuje się typowe sytuacje występujące w dziedzinie spraw regulowanych tą ustawą”.</p> <p>Wobec tego, że w art. 5 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy uregulowana została zasada podwyższenia podstawy wymiaru świadczenia o wskaźnik wszystkich waloryzacji przypadających w okresie pomiędzy zwolnieniem ze służby a ustaleniem prawa do świadczenia emerytalnego bez wskazywania, że dotyczyć ma to wskazanej grupy funkcjonariuszy jak to zostało ujęte w brzmieniu np. ust. 2, to dodatkowo przemawia za tym by uznać, że należy stosować ten zapis zarówno do grupy funkcjonariuszy wskazanych w art. 5 ust. 1 jak i w art. 5 ust. la ustawy.</p> <p>Wobec powyższego, w ocenie Sądu Apelacyjnego, uznać należy, że określenie „funkcjonariusz” użyte w art. 5 ust. 3 odnosi się także do funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej, a odmienna interpretacja prowadziłaby, jak wskazano powyżej, do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy tych Służb w stosunku do funkcjonariuszy innych formacji mundurowych, a tym samym do ich dyskryminacji przez pozbawienie korzyści wynikających z waloryzacji ich świadczeń emerytalnych, w sytuacji objętej normą art. 5 ust. 3 ww. ustawy.</p> <p>W tym stanie rzeczy za zasadne należało uznać żądanie odwołującej się w zakresie ustalenia podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem waloryzacji za okres pomiędzy zwolnieniem ze służby, które miało miejsce 31 maja 2017r. a ustaleniem prawa do emerytury od 1 września 2019r.</p> <p> <strong> <!-- --> Biorąc pod uwagę powyższe argumenty prawne, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w całości oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że uznał, że przy ustaleniu podstawy wymiaru emerytury <span class="anon-block">B. B.</span> należy uwzględnić waloryzacje emerytur przypadających w okresie między zwolnieniem jej ze służby a ustaleniem prawa do emerytury.</strong> </p> <p>Zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 5 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, dotyczący kwestii uwzględnienia przez organ rentowy przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury zmniejszenia wysokości uposażenia odwołującej się w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym.</p> <p>Stosownie do art. 5 ust. la ww. ustawy zaopatrzeniowej, podstawę wymiaru emerytury funkcjonariusza Służby Celnej lub Służby Celno - Skarbowej stanowi średnie uposażenie lub wynagrodzenie należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez funkcjonariusza. Przepisy art. 18f ust. 2,3 i 5 stosuje się odpowiednio.</p> <p>Zgodnie z art. 5 ust. 4 przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej nie uwzględnia się zmniejszenia wysokości uposażenia, o którym mowa w ust. 1 i la, w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim oraz urlopie wychowawczym.</p> <p>Brzmienie art. 5 ust. 4 ww. ustawy obowiązuje od 1 lipca 2019 r. na mocy nowelizacji ustawy zaopatrzeniowej. Wobec tego, że odwołująca się wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury 3 października 2019 r. to do obliczenia tego świadczenia ma zastosowanie powyższy art. 5 ust. 4 ww. ustawy. Przepis ten wprost stanowi, że przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej nie uwzględnia się zmniejszenia wysokości uposażenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim <strong> <!-- -->oraz urlopie wychowawczym.</strong> Zatem organ rentowy, ustalając podstawę wymiaru emerytury odwołującej się nie miał podstaw by dokonać zmniejszenia wysokości uposażenia za okres, kiedy przebywała na urlopie wychowawczym, który przypadał w latach będących podstawą do wyliczenia wymiaru jej emerytury. Nie ma przy tym znaczenia, że w okresie urlopu wychowawczego funkcjonariusz nie pobiera uposażenia, skoro przepis art. 5 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej wskazuje, że za ten okres do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia obowiązuje szczególna regulacja.</p> <p>Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustalenie nowego brzmienia art. 5 ust. 4 od 1 lipca 2019 r. miało na celu zmianę stanu prawnego, w którym funkcjonariusze Służby Celnej i funkcjonariusze Służby Celno - Skarbowej znajdują się w mniej korzystnej sytuacji w stosunku do funkcjonariuszy innych służb mundurowych. Powyższy wniosek nasuwa się na podstawie treści uzasadnienia z 5 lipca 2019 r. do projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z 18 lutego 1994 r. (druk sejmowy nr 3604), zgodnie z którym nowe brzmienie przepisu art. 5 ust. 4 powinno wejść w życie po to <span class="underline"> <!-- --> by nastąpiło zrównanie sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej i Celno — Skarbowej z pozostałymi funkcjonariuszami służb mundurowych.</span> Taka była intencja owych zmian w ustawie zaproponowana przez projektodawcę a zaakceptowana i przyjęta przez ustawodawcę, której przy wykładni omawianych regulacji nie można pomijać.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu Apelacyjnego nie ma wątpliwości co do tego, że zmiana w brzmieniu art. 5 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej miała na celu przyznanie także funkcjonariuszom Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej na zasadzie zrównania z korzystnymi uprawnieniami funkcjonariuszy innych służb mundurowych, prawa do wyliczenia podstawy wymiaru emerytury bez zmniejszania wysokości uposażenia w związku z korzystaniem z prawa do urlopu wychowawczego.</p> <p>Wobec tego, Sąd Apelacyjny uznał, że odwołującej się przysługuje prawo do ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem - za okres w którym odwołująca się korzystała z urlopu wychowawczego (a który przypadał w latach stanowiących podstawę obliczenia wysokości emerytury) - uposażenia należnego na stanowisku zajmowanym bezpośrednio przed tym urlopem. Powyższe skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i poprzedzającej go decyzji organu rentowego, co Sąd Apelacyjny uczynił w punkcie I wyroku, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Apelacja podlegała natomiast oddaleniu w zakresie, w jakim <span class="anon-block">B. B.</span> domagała się nieuwzględniania przy ustalaniu należnej jej emerytury obniżonego uposażenia w związku z pełnieniem przez nią służby w obniżonym wymiarze czasu służby od 1 stycznia do 30 września 2011 r., lecz przyjęcie tego uposażenia w pełnej wysokości, pomimo wypłacania tego świadczenia w kwotach adekwatnych do ustalonego obniżonego wymiaru etatu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że omawiany wyżej przepis art. 5 ustawy zaopatrzeniowej w sposób kompleksowy reguluje zasady ustalania wysokości podstawy wymiaru emerytury funkcjonariuszy służb mundurowych (w tym wypadku funkcjonariusza służby celnej i celno-skarbowej) i w żadnym razie nie można zawartej w tym przepisie regulacji interpretować rozszerzająco. Gdyby intencją ustawodawcy było nieuwzględnianie przy ustalaniu wysokości emerytury niższego uposażenia funkcjonariusza w związku z pełnieniem przez niego służby w obniżonym wymiarze czasu służby, lecz uposażenia w pełnej kwocie, to taki zapis znalazłby się w ustawie obok innych uregulowanych w art. 5 ust 2-4 wyjątków. <strong> <!-- -->W tym zakresie należało zatem uznać żądania i argumenty przedstawione przez odwołującą się w apelacji za bezzasadne i oddalić apelację w tym zakresie, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> jak w punkcie II sentencji.</strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny nie obciążył odwołującej się kosztami zastępstwa prawnego organu rentowego, uznając, że mimo, że w przedmiotowej sprawie koszty postępowania apelacyjnego winny zostać stosunkowo rozdzielone między stronami na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, to jednak względy słuszności przemawiają za zastosowaniem regulacji wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przywołany przepis, realizujący zasadę słuszności, stanowi wyjątek od ogólnej reguły obciążania stron kosztami procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi, na jego żądanie, wszystkie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>) - tzw. zasada odpowiedzialności za wynik procesu. Hipoteza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, odwołująca się do występowania „wypadków szczególnie uzasadnionych”, pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu (por. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007r., sygn. akt I CZ 110/07, niepubl.). Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą okoliczności zarówno związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2011 r., sygn. I CZ 26/11, niepubl. i z 25 sierpnia 2011 r., sygn. II CZ 51/11, niepubl.).</p> <p>Należało przyznać rację odwołującej się, że w niniejszej sprawie, mogła ona być obiektywnie przekonana o słuszności swoich żądań i wygraniu sporu w całości. Nadto należało mieć na uwadze, że wprawdzie apelacja odwołującej się została w części oddalona jednakże co do zasady skarżąca miała rację kwestionując zarówno decyzję organu rentowego jak i wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dużej mierze żądania odwołującej się zostały uwzględnione - zarówno w kwestii dotyczącej waloryzacji emerytury jak i urlopu wychowawczego. Zasady słuszności nakazują w takim wypadku zastosować wobec skarżącej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> nie obciążając jej w części, w której przegrała ostatecznie proces, kosztami zastępstwa prawnego organu rentowego. W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie III wyroku.</p> <p> <strong> <!-- -->Ewa Stryczyńska</strong> </p> </div>