XIII Ga 133/21

<p>Sygn. akt XIII Ga 133/21</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r., wydanym w sprawie XIII GNs 8/20, z wniosku <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">W.</span> z udziałem <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">N.</span>, <span class="anon-block">Z. K.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span>, o wydanie z depozytu sądowego, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wydał wnioskodawcy, z depozytu sądowego kwotę 501.544,76 zł złożoną przez <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">N.</span> na podstawie zezwolenia udzielonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 3 lutego 2020 r., w sprawie XII GNs 2/20.</p> <p>Apelację na przedstawione wyżej postanowienie złożył uczestnik <span class="anon-block"> – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">N.</span>. Na podstawie zarzutów opisanych i uzasadnionych w środku zaskarżenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy. Ewentualnie skarżący wniósł o zmianę postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> przez wydanie na rzecz wnioskodawcy z depozytu sądowego kwoty 429.237,79 zł (a nie kwoty 501.544,76 zł) oraz zasądzenie od wnioskodawcy na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżący wniósł także o zasądzenie od wnioskodawcy na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p>W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej odrzucenie w części dotyczącej nierozpoznania przez Sąd Rejonowy wniosku o zwrot kosztów postępowania (zamieszczonego we wniosku z dnia 21 stycznia 2020 r.) i oddalenie apelacji w pozostałym zakresie.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 374)">art. 374 k.p.c.</a> apelacja została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.</p> <p>Jednoosobowy skład Sądu odwoławczego został ukształtowany zgodnie z dyspozycją art. 15 zzs^{<!-- -->1} ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązanych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842) w kształcie nadanym przez art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">ustawy Kodeks postępowania cywilnego</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu w całości, co oznacza, że Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do częściowego jej odrzucenia.</p> <p>Wbrew zapatrywaniom wnioskodawcy uczestnik postępowania nie zaskarżył orzeczenia nieistniejącego, co mogło powodować częściowe odrzucenie środka zaskarżenia, ale podniósł jedynie, że na skutek na skutek naruszenia prawa procesowego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 693(16))">art. 693^{<!-- -->16} k.p.c.</a> nie doszło do rozpoznania wniosku z dnia 21 stycznia 2020 r. o zwrot kosztów postępowania depozytowego. Skarżący oczekiwał wydania postanowienia w tym przedmiocie w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instancji lub w przypadku zaistnienia warunków do zmiany zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Przyjęta przez skarżącą spółkę taktyka wiązała się oczywiście z ryzykiem, gdyż zaniechanie złożenia wniosku o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia o punkt dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania depozytowego mogło uniemożliwić osiągniecie spodziewanego efektu, gdyby nie zostały stwierdzone postawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> lub dokonania jego zamiany na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> Taka zaś sytuacja zmaterializowała się w przedmiotowym wypadku.</p> <p>Sąd Okręgowy zaakceptował i przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, pomimo że niektóre z postawionych zarzutów były uprawnione.</p> <p>W szczególności skarżący trafnie zarzucił, że Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205(1);art. 205(1) § 1)">art. 205^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 140;art. 140 § 1)">art. 140 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> zapominając o doręczeniu uczestnikowi odpisu wniosku z dnia 24 sierpnia 2020 r. (o wydanie przedmiotu z depozytu sądowego). Było to jednak jedynie uchybienie procesowe, które nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Argumenty, które skarżący mógłby podnieść w odpowiedzi na wniosek byłyby bowiem takie same, jak te które wykorzystał w swojej apelacji. Te zaś znane już były w momencie formułowania przez niego wniosku o zezwolenie na złożenie pieniędzy do depozytu sądowego, objętego sygnaturą XII GNs 2/20. W istocie więc stanowisko <span class="anon-block"> spółki (...)</span> było znane mimo, że nie zostało jej doręczony odpis wniosku o wypłatę z depozytu sądowego. Ponadto, jak wynika z treści apelacji, sama skarżąca nie utożsamia uchybienia jakiego dopuścił się Sąd Rejonowy z nieważnością postępowania, poparła więc stanowisko ujawnione przez wnioskodawcę w odpowiedzi na apelację - za Sądem Okręgowym w Suwałkach. Sąd ten w sprawie I Ca 186/14 słusznie wskazał, że <em> <!-- -->rozpoznanie sprawy bez wysłuchania uczestników postępowania i umożliwienia im odniesienia się do twierdzeń zawartych we wniosku jest uzasadnione ograniczoną kognicją sądu w postępowaniu depozytowym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 693(1))">art. 693^{<!-- -->1} k.p.c.</a>), jego prowizorycznym charakterem, jak i brakiem postępowania dowodowego w tego typu sprawach. Tym samym brak doręczenia odpisu wniosku nie skutkował pozbawieniem strony możliwości obrony praw uczestników postępowania. </em> </p> <p>Powtórzyć należy, że doręczenie odpisu wniosku uczestnikowi w <span class="anon-block"> osobie spółki (...)</span> mogło jedynie umożliwić tej spółce przypomnienie Sądowi Rejonowemu, że w sprawie, w której była wnioskodawcą (XII GNs 2/20) złożony został wniosek o zasądzenie od wierzycieli kosztów postępowania depozytowego. Takie samo przypomnienie łączyło się jednak także z faktem doręczenia tejże spółce odpisu zaskarżonego postanowienia. Jeśli uważała ona, że postanowienie nie jest kompletne, gdyż brakuje mu rozstrzygnięcia o kosztach, to powinna skorzystać z instytucji opisanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 351;art. 351 § 1)">art. 351 § 1 k.p.c.</a> i w związku z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> ubiegać się o wydanie postanowienia uzupełniającego.</p> <p>Także w przedmiocie potrącenia skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych argumentów dodatkowych - ponad argumenty użyte we wniosku o złożenie pieniędzy do depozytu sądowego. Wówczas, na stronie 5 wniosku podniosła, że oświadczeniem z dnia 4 listopada 2019 r. potraciła względem <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">Z. K.</span>) wierzytelność w kwocie 48.930,42 zł z <span class="anon-block">faktury VAT (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, zaś pismem z dnia 17 stycznia potraciła względem <span class="anon-block">Z. K.</span> wierzytelność w koście 23.376,55 zł z faktury VAT<span class="anon-block">(...)</span>. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia wniosku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> sama nie miała pewności co do skuteczności owych potrąceń (wobec cesji wierzytelności <span class="anon-block">Z. K.</span> na rzecz firm faktoringowych) i dlatego mając na uwadze niepewność co do osoby wierzyciela złożyła do depozytu sądowego całą kwotę zadłużenia względem <span class="anon-block">Z. K.</span>, opisaną w siedmiu konkretnych fakturach – czyli 501.544,76 zł. Należy zauważyć, że Sąd Rejonowy przyjmując do depozytu sądowego pieniądze w wymienionej kwocie, w punkcie 2 postanowienia z dnia 3 lutego 2020 r. (sygn. akt XIII GNs 2/20) określił jednocześnie warunki wypłaty w ten sposób, że polecił wydanie całej kwoty w całości jeśli miała ona przypaść któremuś z faktorów albo pomniejszonej o potrącenia (429.237,79 zł) jeśli miała ona przypaść <span class="anon-block">Z. K.</span>. Znamienne jest, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> nie wniosła apelacji przeciwko postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 3 lutego 2020 r., zgodziła się zatem, że jeśli pieniądze miały przypaść któremuś z faktorów, to wypłacona będzie cała kwota znajdująca się w depozycie sądowym. Nie wiadomo więc dlaczego obecnie <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> kwestionuje tę okoliczność powołując się na potrącenie i lekceważąc kognicję sądu w sprawach depozytowych, wytyczoną przez przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 693(14))">art. 693^{<!-- -->( 14)} k.p.c.</a> </p> <p>Powołany wyżej przepis stanowi, że na żądanie wierzyciela sąd postanowi wydać mu depozyt, jeśli zachodzą warunki określone we wniosku o złożenie do depozytu. Warunki te, powtórzone w postanowieniu z dnia 3 lutego 2020 r. zostały wypełnione przez <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">W.</span>, która złożyła pisemne oświadczenia innych potencjalnych wierzycieli, że kwota wynikająca z tych faktur jest jej należna. Sąd Rejonowy słusznie zatem orzekł o wypłaceniu całej kwoty złożonej do depozytu <span class="anon-block"> spółce (...)</span>, gdyż nie ograniczał jej żaden warunek związany z potrąceniem.</p> <p>Ograniczona kognicja sądu w sprawach o wydanie z depozytu sądowego, brak możliwości prowadzenia postępowania dowodowego oraz roztrząsania jego wyników - poza oceną warunków wypłaty, wykluczała badanie skuteczności oświadczeń skarżącego o potrąceniu, szczególnie gdy sam nie miał on pewności w tym zakresie, będąc świadomym tego, że wierzytelności <span class="anon-block">Z. K.</span> objęte faktoringiem zostały przeniesione mocą umów faktoringowych na któregoś z faktorów co wykluczało dokonanie potrącenia z datą późniejszą.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> </div>