VI C 2348/17

<p> <strong> <!-- -->VI C 2348/17</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił:</strong> </p> <p>1.  Dnia 10/08/2016 w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> doszło do wypadku drogowego. Kierująca <span class="anon-block">N.</span> potrąciła na przejściu dla pieszych powódkę <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">K.</span>-<span class="anon-block">J.</span> [k. 6-9, 33-34, 227-228 akt XIV K 43/17].</p> <p>2.  <span class="anon-block">N.</span> był ubezpieczony u pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych [k. 4].</p> <p>3.  Powódkę na skutek wypadku przewieziono do <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Na oddziale chirurgii ogólnej przebywała od 10/08/2016 do 17/08/2016. Następnie została przeniesiona do <span class="anon-block"> Instytutu (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Była tam od 17/08/2016 do 25/08/2016. Z Instytutu ponownie trafiła do <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span>, gdzie na oddziale chirurgii urazowo – ortopedycznej przebywała od 25/08/2016 do 31/08/2016. W tym czasie była leczona operacyjnie. Powódkę 01/09/2016 znowu skierowano do oddziału chirurgii urazowo – ortopedycznej <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span>. Tym razem jej pobyt trwał do 06/09/2016. Dalsze leczenie od 06/09/2016 do 18/11/2016 przeprowadzono w <span class="anon-block"> Instytucie (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. W grudniu 2016 r. powódka korzystała z wizyt w poradni rehabilitacyjnej. Od 25/05/2017 została zakwalifikowana na leczenie w oddziale rehabilitacji Szpitala w <span class="anon-block">K.</span> [k. 5-40, 62-77].</p> <p>4.  W wyniku wypadku powódka doznała urazu głowy ze stłuczeniem mózgu, wieloodłamowego złamania kości udowej, prawej z przemieszczeniem i strzałki prawej. Suma trwałego uszczerbku na zdrowiu w zakresie ortopedycznym wynosi 15% [k. 261, 282, 299-301].</p> <p>U powódki doszło do uszkodzeń, które spowodowały trwałe zaburzenia odbioru bodźców czuciowych o charakterze drętwienia w okolicy urazu oraz w obszarze uszkodzonego nerwu biegnącego w tej okolicy. Trwały uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie neurologicznym wynosi 15%, tj. 12% uszczerbku w związku ze złamaniem kości udowej i 3% wartości stałej w związku ze złamaniem strzałki [k. 364].</p> <p>Obrażenia jakich doznała powódka wymagały leczenia operacyjnego, których jednym z następstw są wyraźnie widoczne blizny. Uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie chirurgii plastycznej oceniona na 5% [k. 405-406]</p> <p>5.  Obrażenia, których doznała powódka były poważne. Cierpienia fizyczne dużego stopnia trwały przez 3 miesiące od 10/8/2016. Umiarkowany stopień cierpienia przez kolejne 9 miesięcy. Powódka w grudniu 2016 uzyskała możliwość chodzenia z następowaniem. Znaczne utrudnienia w życiu trwały pierwsze 3 miesiące po wypadku. Wymagała wtedy pomocy osób trzecich. Poruszała się o kulach. W następnych 9 miesiącach jej życiowe utrudnienia były umiarkowane. Po wyjściu ze szpitala w listopadzie 2016 przez 3 miesiące potrzebowała 2 godzin pomocy osób trzecich. W kolejnych 6 miesiącach ich pomoc skróciła się do godziny dziennie. Potem powódce wystarczyła przez nieokreślony czas godzina pomocy 3 razy w tygodniu [k. 301].</p> <p>6.  Mimo poważnych urazów powódki jej stan zdrowia jest zadowalający i pozostaje dość dobry. Rokowania są stabilne. W zakresie specjalizacji chirurgii plastycznej prognozy na przyszłość są dobre.</p> <p>W aspekcie neurologicznym u powódki może dochodzić do szybszego rozwoju zmian zwyrodnieniowych. Mogą utrzymywać się dolegliwości w postaci zaburzeń czucia. Może rozwinąć się ból neuropatyczny. Uraz głowy nie spowodował deficytów neurologicznych. Powódka może odczuwać skutki w postaci nasilenia dolegliwości [bólowych oraz czuciowych i ruchowych] podczas dłuższego chodzenia. Mieć trudności w bieganiu, tańczeniu itp.</p> <p>Blizny kończyny dolnej obniżają komfort estetyczny ciała powódki. Szpecą jej ciało [k. 299-301, 350-367, 401-409].</p> <p>7.  Powódka nie pamięta chwili i okoliczności wypadku. Kiedy przebywała na oddziale chirurgii ogólnej od 10/08/2016 do 17/08/2016 kontakt z nią był bardzo utrudniony. Pozostawała w stanie nieświadomości. Leczenie złamanej nogi niepokojąco się wydłużało. Powódka nie była w stanie wyrazić świadomej i wyraźnej zgody na operację. Noga była tylko zagipsowana i unieruchomiona. Zaczęła się niekontrolowanie zrastać. Przed operacją nie była w stanie sama dojść do toalety. Nie mogła samodzielnie jeść. Przy tych podstawowych czynności pomagali jej mąż i siostra powódki, którzy codziennie byli w szpitalu. Często nawet po kilka razy dziennie. Przed operacją z sierpnia 2016 życie powódki było poważnie zagrożone. Przeszła wtedy 3 transfuzje krwi. Po powrocie do domu powódka wymagała stałej opieki ze strony najbliższej rodziny [zeznania świadkini <span class="anon-block">E. F.</span>, czas od 00:21:20, 00:25:05; zeznania świadka <span class="anon-block">W. K.</span>, czas od 00:44:31, 00:44:57, .</p> <p>8.  Przed wypadkiem powódka była osobą energiczną i aktywną zawodowo. Z wykształcenia jest architektem krajobrazu. Teraz pozostaje w domu i nie pracuje zawodowo. Zawód architekta wymaga sprawności ruchowej i mobilności. Stara się pomagać mężowi w pracy. Jednak jej pomoc jest ograniczona i nie tak efektywna, jak przed wypadkiem. Powódka na skutek potrącenia stała się zależna od męża i siostry. Nie jest tak samodzielna, jak przed zdarzeniem. Wszystko co jest do zrobienia w domu i wymaga użycia dwóch rąk musi wykonywać za nią mąż. Wypadek rozbił powódkę psychicznie. Co jakiś czas musi korzystać z pomocy psychologa [zeznania świadkini <span class="anon-block">E. F.</span>, czas od 00:31:52; zeznania świadka <span class="anon-block">W. K.</span>, czas od 00:47:02, 00:48:22, 00:54:14, 00:55:16, 00:59:00].</p> <p>9.  W dacie wypadku powódka miała 51 lat. Wypadek wpłynął bardzo negatywnie na jej życie. Teraz dzieli życie na okres przed i po wypadku.</p> <p>Przed wypadkiem nie była domatorką. Jeździła na: rowerze, nartach i desce snowbordowej. Razem z mężem: spotykali się ze znajomymi, jedli w restauracjach i uczestniczyli w objazdowych wycieczkach. Powódka chodziła na koncerty. Uczestniczyła w wielu, plenerowych festiwalach muzycznych w Polsce.</p> <p>Teraz nie jest tą samą osobą, jaką była przed wypadkiem. Wstając codziennie rano z łóżka odczuwa, że z prawą nogą nie jest do końca dobrze. Musi stale uważać na nogę. Tak przy chodzeniu, jak i innych czynnościach życia codziennego. Problematyczne jest chodzenie po schodach. Jeżeli wychodzi z domu poza swoje osiedle musi zabierać kule. Jeżeli dłużej pochodzi, to noga puchnie. Wtedy potrzebne są okłady z lodu. Noga wymaga stałej rehabilitacji. Dlatego codziennie, przez około 40 minut ćwiczy nogę. Kule wozi też ze sobą w samochodzie. Kierowanie autem nie sprawia jej kłopotu. Uciążliwe jest wysiadanie z samochodu. Trudno jest jej wrócić do pracy architekta. Stając przy desce kreślarskiej nie może skupić się na zleconym zadaniu. Jej prawe kolano jest zdeformowane. Może chodzić tylko w sportowych butach. Jest to jedyny rodzaj obuwia, który zapewnia dostateczną pewność ruchu i stabilność. Obecnie jazda na: rowerze, nartach i desce są wykluczone. Tako samo jest z bieganiem i podskakiwaniem. Stara się nie dźwigać cięższych rzeczy, ponieważ obciąża to nogę. W obrębie swojego osiedla porusza się samodzielnie bez pomocy kul. Aby wybrać się gdzieś dalej korzysta z samochodu i zabiera kulę. Nie porusza się miejskimi autobusami. Ma lęk przed tłokiem i nagłym zahamowaniem. Korzysta tylko z metra, ponieważ stacja jest w pobliżu jej miejsca zamieszkania. Boi się samotnego wyjazdu z <span class="anon-block">W.</span> [przesłuchanie powódki, czas od 00:04:30, 00:12:06, 00:13:45, 00:16:31, 00:17:56, 00:20:00, 00:21:14].</p> <p>10.  Pozwany 17/8/2016 przyjął zgłoszenie szkody. Uznał swoją odpowiedzialność za szkodę i wypłacił powódce 8800 PLN zadośćuczynienia za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia [k. 41-46].</p> <p>11.  Dalsze żądania powódki nie zostały przez pozwanego uwzględnione [k. 47-61].</p> <p>Stan faktyczny ustalono w oparciu o dowody z dokumentów urzędowych i prywatnych. Rekonstruując stan faktyczny oparto się nadto na zeznaniach świadków i przesłuchaniu powódki.</p> <p>Fakty ustalono, także na podstawie dowodów z opinii biegłych z zakresu: ortopedii, neurologii i chirurgii plastycznej. Powódka zgodziła się z opinią pierwszego biegłego [k. k. 310-311]. Opinia biegłego neurologa nie była kwestionowana [k. 377]. Zgłosiła zastrzeżenia do ostatniej, trzeciej opinii [k. 419-421]. Nie podzielono jej uwag. Opinia jest kompletna. Biegły odpowiedział na wszystkie postawione pytania. Po drugie opinia nie jest sprzeczna zarówno z materiałem dowodowym, jak również w swojej treści. Po trzecie została sporządzona jasnym i zrozumiałym językiem.</p> <p>Pozwany nie zgłaszał zastrzeżeń do ww. opinii biegłych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył: </strong> </p> <p>I.  W rozpoznawanej sprawie spór ogniskował się wokół kwestii wysokości należnego powódce zadośćuczynienia za skutki wypadku z 10/08/2016, za które odpowiedzialność ponosi pozwany.</p> <p>II.  O umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wypowiada się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a> Ponadto szczególne regulację zawarte są w art.: 34 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (ust. 1;art. 35;art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 zd. 1)">ust. 1, art. 35 i art. 36 ust. 1 zd. 1 ustawy z 22/05/2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarantowanym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> [Dz.U. z 2019 poz. 2214 ze zm.; dalej „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”].</p> <p>III.  Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń ma charakter wtórny; jest pochodną odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Reżim odpowiedzialności deliktowej sprawcy szkody w tym wypadku reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> Szczególne reguły dotyczące naprawienia szkody na osobie, obejmującej zarówno szkodę majątkową, jak i krzywdę niemajątkową przewidziane są kolejno w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 445)">art. 444 i 445 k.c.</a> </p> <p>IV.  Powódka na skutek wypadku drogowego doznała cierpienia fizycznego i psychicznego. Ustalając jaka suma zadośćuczynienia w realiach rozpoznawanej sprawy będzie „odpowiednia” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>, miano na uwadze, że w świetle dowodów z opinii biegłych, powódka doznała 35% łącznego, trwałego uszczerbku na zdrowiu na skutek wypadku z 10/08/2016. Powódka w następstwie wypadku uległa bowiem urazowi głowy ze stłuczeniem mózgu, wieloodłamowemu złamaniu kości udowej prawej z przemieszczeniem i strzałki prawej. Wiązało się to z długotrwałym leczeniem, w tym przebytą operacją. Leczenie odbyło się zarówno na oddziale chirurgii ortopedycznej, jak i psychiatrii. Po operacji powódka musiała poddać się czasochłonnej rehabilitacji. Pobyt w placówkach medycznych wiązał się z bólem, cierpieniem i znacznymi, ruchowymi ograniczeniami. Powódka cały czas odczuwa skutki wypadku. Negatywne odczucia są zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Po dłuższym bezruchu prawa noga drętwieje. Tak się dzieje po całonocnym śnie. Wstając rano z łóżka powódka musi rozchodzić nogę. W wypadku dłuższego chodzenia noga zaczyna boleć i puchnie. Ponadto po operacji na ciele powódki pozostały szpecące i widoczne blizny. Powódka nie pamięta wypadku. Niemniej stały uszczerbek na jej zdrowiu jaki spowodował, wywołuje u niej lęki o swoją przyszłość. Wypadek negatywnie zmienił jej prywatne i rodzinne życie. Przeszkodził w kontynuowaniu pracy zawodowej. Wskazane fakty świadczą o tym, że powódka jej potrącenia na przejściu dla pieszych doznała krzywdy w postaci odczuwanych przez nią cierpień fizycznych i psychicznych.</p> <p>V.  Zarazem stwierdzić należy, że doznana przez powódkę krzywda nie uzasadniała zasądzenie pełnej kwoty zadośćuczynienia dochodzonej pozwem [k. 1, 102v]. Na pewno doznane przez powódkę urazy prawej nogi i głowy były poważne. Z tym, że najcięższe cierpienia fizyczne trwały przez 3 miesiące od wypadku. Leczenie chirurgiczno – ortopedyczne i psychiatryczne przeszła poprawnie. Rehabilitacja przywróciła nogę do stanu, w którym powódka może znowu poruszać się samodzielnie. Kule potrzebne są jej przy dalszych, pieszych wyjściach. Dotyczy to również przemieszczenia się prywatnym samochodem oraz metrem. Jej stan zdrowia jest dobry, a rokowania stabilne. Pozostałe i widoczne blizny nadają się do zabiegu plastycznego.</p> <p>VI.  Stan psychiczny powódki nie wymaga obecnie stałej konsultacji psychiatrycznej lub psychologicznej. Powódka miewa problemy z koncentracją. Popada w zły nastrój. Męczą ja złe sny. Problemy te wymagają jedynie doraźnej pomocy psychologa. Powrót do pracy nie jest niemożliwy.</p> <p>VII.  Mając na uwadze powołane argumenty, należy stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy wymóg „odpowiedniości” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> spełnia łączna kwota 58.800 PLN zadośćuczynienia. Jego wysokość odzwierciedla zarówno charakter, intensywność, jak i czas trwania doznanych przez powódkę cierpień fizycznych i psychicznych. Uwzględnia, także nieodwracalne następstwa wypadku. Pieniężne zadośćuczynienie w takim rozmiarze będzie stanowiło realne i adekwatne przysporzenie zarówno z punktu widzenia powódki, jak i według obiektywnych kryteriów, z uwzględnieniem istniejących warunków bytowych i stopy życiowej społeczeństwa.</p> <p>VIII.  Uwzględniając fakt uiszczenia przez pozwanego na rzecz powódki w toku postępowania likwidacyjnego 8800 PLN, koniecznym było zasądzenie dodatkowo na jej rzecz 50.000 PLN, stanowiących różnicę między sumą należnego powódce zadośćuczynienia, a zadośćuczynieniem otrzymanym przez powódkę na etapie przedsądowym.</p> <p>IX.  Stąd też w części, ponad kwotę opisaną w pkt I wyroku powództwo podlegało oddaleniu [pkt. II wyroku, k. 438].</p> <p>X.  Oddaleniu podlegało, także uboczne roszczenie odsetkowe. Sformułowanie tego żądania było niewłaściwe [k. 1]. Zarówno z części wstępnej pozwu, jak i z jego uzasadnienia, nie wynika o zasądzenie jakiego rodzaju odsetek powódka wnosi; czy chodzi o ustawowe odsetki [<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359)">art. 359 k.c.</a>], czy też o ustawowe odsetki za opóźnienie [<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>]. Zatem wbrew <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1)">art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> pozew, nie zawierał dokładnie określonego żądania. Niemniej stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1)">art. 130 § 1 k.p.c.</a> uznano, że wskutek niezachowania tego warunku formalnego pozew mógł otrzymać prawidłowy bieg i nie zachodziła konieczność wzywania powódki do jego uzupełnienia pod rygorem zwrotu [k. 78, 84, 91-92]. Przy czym w toku procesu pełnomocnik powódki nie uzupełniła pozwu w tym zakresie [k. 224-227, 428-433]. A zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 k.p.c.</a> zasądzenie w wyroku ponad żądanie jest niedopuszczalne.</p> <p>XI.  O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 k.p.c.</a> Powódka wygrała sprawę w 70%. Szczegółowe wyliczenie kosztów procesu pozostawiono referendarzowi sądowemu, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 2)">art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.</a> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>