I C 359/18

Sądy powszechne2021-12-10

Sygnatura

I C 359/18

Data orzeczenia

2021-12-10

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Danuta Bojarska (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Streszczenie

Spłata zadłużenia przez dłużnika czy to osobistego czy rzeczowego, jest powinnością, a obowiązek zapłaty żądanej kwoty jednorazowo jest konsekwencją niespłacenia zadłużenia, a zatem wynika z okoliczności przez strony umowy zawinionych.

Treść orzeczenia

Sygn. akt I C 359/18 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 10 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Radomiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia Danuta Bojarska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 w Radomiu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) (...) z siedzibą w W. przeciwko S. P. o zapłatę I. uchyla nakaz zapłaty z dnia 21 sierpnia 2017 roku wydany w postępowaniu nakazowym w sprawie I Nc (...); II. zasądza od S. P., na rzecz (...) (...) z siedzibą w W. kwotę 893.700 złotych (osiemset dziewięćdziesiąt trzy tysiące siedemset) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty, z prawem powoływania się S. P. w toku postępowania egzekucyjnego do odpowiedzialności z nieruchomości położonej w miejscowości W., gmina T. oznaczoną jako działka ewidencyjna nr (...), dla której Sąd Rejonowy w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...); III. zasądza od S. P. na rzecz (...) (...) z siedzibą w W. kwotę 21.989 złotych (dwadzieścia jeden tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć) tytułem zwrotu kosztów procesu. Na oryginale właściwy podpis sygn. akt I C 359/18 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Pozwem w postępowaniu nakazowym z dnia 27 czerwca 2017 roku, powód (...) (...) z siedzibą w W. wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, że Pozwany S. P. ma zapłacić na rzecz powoda kwotę 893.700 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł. W razie prawidłowego wniesienia przez pozwanego zarzutów od nakazu zapłaty, powód wnosił o utrzymanie nakazu zapłaty w mocy; zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata, według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł. W uzasadnieniu swojego żądania powód wskazał, że dochodzona niniejszym pozwem wierzytelność powstała w wyniku zawarcia przez Pozwanego z (...) Bank S.A. (obecnie (...) S.A. - wierzyciel pierwotny), w formie pisemnej umowy kredytu hipotecznego na okres 360 miesięcy (30 lat) o nr (...), która została uruchomiona dnia 26.02.2007 roku. Zabezpieczeniem umowy była hipoteka umowna zwykła na kwotę 775.500 PLN oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 118.200 PLN na nieruchomości gruntowej (sady) znajdującej w województwie (...) (w miejscowości W. koło T., dla której Sąd Rejonowy w G. w V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...). Cel kredytu był związany z potrzebą wykończenia budynków na cele mieszkaniowe. Kredyt był wyrażony w polskich złotych. Pozwany zaprzestał jednak dokonywania spłat określonych w umowie w stosunku do wierzyciela pierwotnego, wobec czego powstały zaległości upoważniające bank do rozwiązania umowy. Roszczenie stało się wymagalne w dniu 16.12.2008 roku. Bank prowadził negocjacje dotyczące dobrowolnego rozwiązania sytuacji, lecz okazały się one bezskuteczne. Wobec braku perspektyw na spłatę zobowiązania (...) S.A. postanowił zbyć wierzytelność. W dniu 15.12.2015 roku wierzyciel pierwotny sfinalizował cesję ww. wierzytelności na rzecz (...) 1 (...) z siedzibą" G.. G. wraz z przejściem praw go hipoteki. W oparciu o powyższe Powód dochodzi obecnie od Pozwanego niniejszym pozwem kwoty 893.700,00 PLN odpowiadającą wartości niespłaconego kapitału umownego nabytego przez — Powoda od wierzyciela pierwotnego 762.221,32 PLN oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych przez Powoda od kwoty kapitału od dnia następnego po dniu cesji do dnia skierowania pozwu — 81.317,53 PLN oraz odsetek karnych wyliczonych przez wierzyciela pierwotnego w ostatnim roku przed dokonaniem cesji od tej samej kwoty — 50.161,15 PLN tj. łącznie 131.478,68 PLN. Jest to zarazem kwota mieszcząca się w wartości zabezpieczenia na nieruchomości. W dniu 21 sierpnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Radomiu w sprawie I Nc (...) wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym i nakazał pozwanemu S. P., aby zapłacił powodowi kwotę 893.700 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 18.389 złotych tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 7.217 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniósł w tym terminie zarzuty.(nakaz k. 164) W dniu 9 października 2017 roku (data prezentaty) pozwany wniósł zarzuty od powyższego nakazu i żądał : uchylenie nakazu i oddalenie powództwa w całości; zasądzenie od powoda kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zgłosił zarzut przedawnienia roszczenia.(zarzuty k. 174) W dniu 22 sierpnia 2018 roku zawieszono postępowanie w sprawie na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art.177§1 pkt 1 kpc</a>.,(k.251) a w dniu 30 października 2019 roku podjęto je na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 180;art. 180 pkt. 4)">art. 180 pkt 4 kpc</a>.(k.261) Strony w dalszej części procesu podtrzymały swoje stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 26 lutego 2007 roku została zawarta przez (...) Bank S.A. (obecnie (...) S.A.), w formie pisemnej umowa kredytu hipotecznego na okres 360 miesięcy (30 lat) o nr (...). Zabezpieczeniem umowy była hipoteka umowna zwykła na kwotę 775.500 PLN oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 118.200 PLN na nieruchomości gruntowej znajdującej w województwie (...) (w miejscowości W. koło T., dla której Sąd Rejonowy w G. w V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...). Cel kredytu był związany z potrzebą wykończenia budynków na cele mieszkaniowe. Kredyt był wyrażony w polskich złotych. Pozwany zaprzestał dokonywania spłat określonych w umowie w stosunku do (...) Bank S.A. (obecnie (...) S.A.), wobec czego powstały zaległości upoważniające bank do rozwiązania umowy. Roszczenie stało się wymagalne w dniu 16.12.2008 roku. Pierwotny wierzyciel (...) S.A. wystawił w dniu 30.12.2009 roku bankowego tytułu egzekucyjnego nr 15547/2009. Postanowieniem z dnia 10.03.2010 roku sygn. akt (...) Sądu Rejonowego (...). Postępowanie egzekucyjne toczyło się pod sygnaturą Km (...) przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w G. — R. S.. Egzekucja była bezskuteczna. W dniu 15.12.2015 roku (...) S.A przelał wierzytelność w stosunku do pozwanego w wysokości 762.221,32 PLN z tytułu niespłaconego kapitału umownego oraz pozostałe należności akcesoryjne wyliczone przez wierzyciela pierwotnego odsetki w kwocie 587.554,85 PLN oraz koszty 5.319,57 PLN na rzecz (...) 1 (...) z siedzibą" G.. G.. W dniu 02.03.2017 roku (...) S.A. potwierdził wykonanie, ważność i skuteczność umowy cesji. W związku z powyższym ustanowiona hipoteka została również przeniesiona na rzecz Powoda. W dniu 23 marca 2016 roku sąd wieczystoksięgowy w postanowieniu potwierdził przejście hipoteki zabezpieczającej przedmiotowy kredyt na rzecz powoda. Strony próbowały dojść do porozumienia w ramach negocjacji, lecz bezskutecznie. Pozwany nie zapłacił żadnej kwoty z dochodzonego roszczenia. Obecnie pracuje w drukarni i zarabia ok. 2200 zł netto. Jest właścicielem dwóch domów wybudowanych z przedmiotowego kredytu. W jednym mieszka z żoną, a w drugim mieszkają jego rodzice. Ma także 5 ha ziemi rolnej, która jest wydzierżawiana. Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu przede wszystkim o załączone do akt dokumenty, których wiarygodność nie budzi wątpliwości, a także zeznania pozwanego S. P. (k.243v) oraz T. P. (k.231), T. K. (k.242v), S. Ś. (k.243) Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo jest w całości zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 485;art. 485 § 1;art. 485 § 1 ust. 1)">art. 485 § 1 ust. 1 k.p.c.</a>, sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli Powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu dokumentem urzędowym. Takimi dokumentami przedstawionymi przez powoda były odpis zupełnego księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, stanowiącej przedmiot zabezpieczenia i własność pozwanego ora dokumenty świadczące o zawarciu umowy kredytu i brak spłat pozwanego. Dokumenty te świadczą wspólnie z pozostałymi dowodami zebranymi w sposób niebudzący wątpliwości, że dochodzone roszczenie wobec dłużnika rzeczowego jest w pełni zasadne. Strony nie zarzucały dowodom niewiarygodności, wątpliwości, co do nich nie ma również Sąd. Pozwany nie kwestionował roszczenia powoda, a jego argumentacja sprowadzała się do zgłoszenia zarzutu przedawnienia Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 77)">Art. 77 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 z późn. zm.) przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. W myśl przeważającego poglądu komentowany przepis ustanawia kolejny wyjątek od zasady akcesoryjności hipoteki umacniając pozycję wierzyciela hipotecznego, który może dochodzić zaspokojenia swej przedawnionej wierzytelności z przedmiotu zabezpieczenia rzeczowego, co jednak nie dotyczy roszczeń o świadczenia uboczne. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 77;art. 77 zd. 1)">Artykuł 77 zdanie pierwsze</a> u.k.w.h. wyłącza skutek przedawnienia przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 117 § 2;art. 117 § 21)">art. 117 § 2 i 21 k.c.</a>, spełniając rolę legis specialis wobec <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1171;art. 1171 § 1)">art. 1171 § 1 k.c.</a> Właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką nie może zatem, w zakresie objętym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 77 zd. 1)">zdaniem pierwszym</a> komentowanego artykułu, powołać się względem wierzyciela hipotecznego na zarzut przedawnienia wierzytelności hipotecznej. (B. Kucia [w:] Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 77.) Analiza zasadności roszczenia pozwala wskazać, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 65)">art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy, którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości przed wierzycielem osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Z kolei art. 75 tej ustawy stanowi, iż zaspokojenie wierzyciela hipotecznego następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba, że z nieruchomości dłużnika prowadzona jest egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że podstawowym uprawnieniem wierzyciela z tytułu hipoteki – ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> jest prawo dochodzenia zaspokojenia z obciążanej nieruchomości, a podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy przeciwko właścicielowi obciążonej nieruchomości. Taki tytuł należy uzyskać przeciwko właścicielowi nieruchomości obciążonej hipoteką także wtedy, gdy nie jest on dłużnikiem osobistym z tytułu zabezpieczonej wierzytelności. Obligatoryjność tego trybu wymusza uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, jako że tytuł ten jest podstawą każdej egzekucji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 776)">art. 776 k.p.c.</a>). Powództwo wierzyciela hipotecznego przeciwko właścicielowi obciążonej nieruchomości jest powództwem o zasądzenie świadczenia pieniężnego zarówno w przypadku, gdy jest on dłużnikiem osobistym, jak i wtedy, gdy odpowiada tylko rzeczowo. Wierzyciel jest uprawniony do dochodzenia zaspokojenia z obciążonej nieruchomości, bez względu na to czyją stała się własnością i bez względu na to, czy pomiędzy wierzycielem hipotecznym a dłużnikiem rzeczowym (właścicielem obciążonej nieruchomości) istnieje stosunek obligacyjny. Sens hipoteki wyraża się właśnie w tym, że jeżeli dłużnik osobisty nie spełnia należnego świadczenia pieniężnego, wierzyciel może wszcząć egzekucję przeciwko dłużnikowi rzeczowemu. Przedtem powinien jednak uzyskać przeciwko niemu tytuł wykonawczy. W świetle powyższych rozważań, należy zauważyć, że pozwany złożył oświadczenie o ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, stanowiącego jego własność w celu zabezpieczenia umowy kredytu z dnia 26 lutego 2007 roku. Z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 78)">art. 78 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, jasno wynika, że wypowiedzenie jest skuteczne względem właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiem osobistym, gdy było dokonane w stosunku do niego. Uzależnienie skuteczności wypowiedzenia względem właściciela nieruchomości (dłużnika odpowiadającego rzeczowo) niebędącego dłużnikiem osobistym od dokonania wypowiedzenia w stosunku do niego oznacza, że wypowiedzenie uważa się za złożone z chwilą, gdy doszło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 61)">art. 61 k.c.</a>). W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 1)">art. 354 § 1 k.c.</a> dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje — także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Powołany przepis stanowi wyraz zasady, iż umów należy dotrzymywać. Skoro dłużnik osobisty zawarł z powodem umowę kredytu, która została zabezpieczona hipoteką na nieruchomości pozwanego to powinien się on z tej umowy wywiązać. Spłata zadłużenia przez dłużnika czy to osobistego czy rzeczowego, jest powinnością, a obowiązek zapłaty żądanej kwoty jednorazowo jest konsekwencją niespłacenia zadłużenia, a zatem wynika z okoliczności przez strony umowy zawinionych. Jednocześnie Sąd zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 319)">art. 319 kpc</a> zgodnie z którym jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Zastrzeżenie w wyroku, że pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, umożliwia dłużnikowi powołanie się na to ograniczenie w toku postępowania egzekucyjnego. O ograniczeniu stwierdzanym na podstawie komentowanego przepisu decydują przepisy prawa materialnego. Sąd zatem uchylił zakaz zapłaty z dnia 21 sierpnia 2017 roku w sprawie I Nc (...) nie zawierający tego ograniczenia. Skutkiem czego uwzględniając treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 69;art. 75)">art. 69 i 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> zasądził od S. P., na rzecz (...) (...) z siedzibą w W. kwotę 893.700 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty, z prawem powoływania się S. P. w toku postępowania egzekucyjnego do odpowiedzialności z nieruchomości położonej w miejscowości W., gmina T. oznaczoną jako działka ewidencyjna nr (...), dla której Sąd Rejonowy w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...); O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Koszty zastępstwa procesowego wynoszą odpowiednio w postępowaniu nakazowym kwotę 7.200 złotych, a w sprawach toczących się w postępowaniu zwykłym – 10.800 złotych. rozporządzeniem ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r.) Do tej kwoty należy dodać uiszczoną przez powoda opłatę od pozwu na kwotę 11.172 złote i 17 złotych opłaty od pełnomocnictwa. Dlatego tez orzeczono jak w punkcie II wyroku. SSO Danuta Bojarska z/odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pozwanemu z pouczeniem o apelacji SSO Danuta Bojarska </div>