I SA/Bk 409/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2022 oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]maja 2022 r. nr[...], Wójt Gminy M. ustalił Panu W.T. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2022 w kwocie 286 zł. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane z ewidencji gruntów. Organ pominął w części informacje ujawnione w złożonej przez podatnika w maju 2022 r. korekcie informacji podatkowej jako nieznajdujące potwierdzenia w ewidencji gruntów. Organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. został zawiadomiony o zamianach w ewidencji na podstawie decyzji administracyjnej innej niż akt własności ziemi z dnia [...]stycznia 2022 r. nr [...]dotyczącej działki skarżącego nr [...] obręb M., gdzie [...]ha oraz ŁVI-0,0401 ha przekwalifikowano na LsV-0,2125 ha. W związku z powyższym organ wezwał skarżącego do złożenia aktualnych informacji podatkowych. W złożonej informacji skarżący wykazał, że ŁIV ma 0,5809 ha, gdzie w ewidencji to pow. 0,7472 ha, Br-r IVa o pow. 0,2442 ha, natomiast nie wykazał w ogóle rowu, gdzie w ewidencji widnieje W-ŁIV o pow. 0,0864 ha, wykazał ponadto lasy o pow. 2,3304 ha oraz lasy zwolnione od podatku o pow. 11,5344 ha. Do opodatkowania przyjęto: podatek rolny: grunty o pow. 1,2903 ha fiz. (0,6904 ha przeliczeniowego, podstawa opodatkowania 0,6725 ha) za 01.2022 r. oraz pow. 1,0778 (0,6725 ha przeliczeniowego, podstawa opodatkowania 0,6725 ha) od 2.2022 r.; podatek leśny: lasy o pow. 2,3304 ha (pozostała powierzchnia – zwolniona od opodatkowania); podatek od nieruchomości: budynek mieszkalny o pow. 83,00 m2. Od powyższej decyzji W. T. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, że przyjęta do podstawy opodatkowania powierzchnia użytków rolnych, tj. 1,2903 ha jest nieprawidłowa, bowiem powinna zostać pomniejszona o 0,21 ha, natomiast łąka jak wskazuje organ o pow. 0,76 ha, stanowi pow. 0,58 ha. Dodatkowo wyjaśnił, że rów melioracyjny "wchodzi w gospodarstwo ale nie do pow. rolnej". Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. nr[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z ustawą o podatku leśnym i ustawą o podatku rolnym, kryterium rozgraniczającym zakresy przedmiotowe podatku rolnego i leśnego jest wyłącznie odpowiednia klasyfikacja gruntu uwidoczniona w ewidencji gruntów. Jeżeli więc opodatkowany grunt jest sklasyfikowany inaczej niż jako las, w żadnym wypadku nie można go obciążyć podatkiem leśnym. Zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 22 ust 1 dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikacje prowadzą starostowie. To dane z ewidencji gruntów są dla organów podatkowych wiążące, a nie wskazania podatnika co do wielkości posiadanej przez niego łąki czy pow. gruntów. Jeśli podatnik nie zgadza się z danymi zawartymi w ewidencji może złożyć stosowny wniosek do Starosty o ich przekwalifikowanie, do tego czasu organy podatkowe będą orzekały na postawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał, że z akt sprawy w szczególności informacji o posiadanych przez podatnika nieruchomościach wynika, że skarżący jest właścicielem działek o numerach geodezyjnych: [...] "Ls" o pow. 1,7421 ha; [...] "Ls" o pow. 3,2466 ha i "Ls" o pow. 1,8699 ha; [...] "Ls" o pow. 1,4952 ha; [...] "Ls" o pow. 1,0000 ha i "Ls" o pow. 2,3304 ha, [...] "Ls" 0,3979 ha i "Ls" 0,6056 ha; [... "Ls" o pow. 0,7014 ha; [...] "Ls" o pow. 0,4757 ha. Ponadto podatnik jest właścicielem gruntów rolnych o łącznej pow. 1,0778 ha (pow. przeliczeniowa użytków rolnych 0,6725 ha). W skład gospodarstwa rolnego wchodzą działki o numerach geodezyjnych; [...] "Ł-IV" o pow. 0,7472 ha i "W-Ł IV" tj. rowy o pow. 0,0864 ha; [...] "ŁV" o pow. 0,0724 ha i "ŁIV" o pow. 0,1401 ha; oraz [...]"Br-R IVa" grunty rolne zabudowane o pow. 0,2442 ha. Organ wskazał, że obowiązek w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości ciąży na właścicielach gruntów i budynków. Jeśli na gruncie posadowiony jest budynek, to stanowi on (budynek) część składową gruntu i jest własnością właściciela gruntu. W niniejszej sprawie właścicielem opodatkowanych gruntów jest skarżący - jest on więc także właścicielem budynku mieszkalnego posadowionego na tych gruntach. Powyższe oznacza, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości obciążającego wspomniany budynek o pow. 83m2 (budynki gospodarcze pow. 190 m2 podlegają ustawowemu zwolnieniu) oraz podatku rolnego lub leśnego obciążającego grunty. Kolegium zauważyło, że z zawiadomienia o zmianie z dnia [...] kwietnia 2022 r., której podstawą była decyzja administracyjna (inna niż akt własności ziemi) o nr [...]z dnia [...] stycznia 2022 r. dotycząca aktualizacji użytku w działce [...] wynika, że grunty sklasyfikowane jako "ŁV" o pow. 0,0724 ha oraz "ŁVI" o pow. 0,1401 ha zostały przekwalifikowane na LsV - o pow. 0,2125 ha. Zatem jeśli chodzi o działkę [...] jest ona uznana za podlegającą podatkowi leśnemu, ponieważ w stosunku do części jej gruntów (pozostała część o pow. 0,2632 ha już stanowiła las), dokonano stosownych zmian w ewidencji gruntów i zmiany te są uwidocznione w ewidencji w dniu wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Natomiast część działki [...]o pow. 0,22 ha (odpowiadając na zarzuty odwołania) mimo ewentualnego zalesienia, nie podlega podatkowi leśnemu dopóki nie zostanie dokonana odpowiednia zmiana danych w ewidencji gruntów. W sytuacji dokonania takiej zmiany w trakcie roku podatkowego, decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe na rok 2022, winna zostać w odpowiednim trybie zmieniona przez organ podatkowy. Kolegium wyjaśniło ponadto, że zmiana ewidencji gruntów działki nr [...] polegająca na "przekwalifikowaniu" użytków: LsV, ŁV, ŁVI o łącznej pow. 0,4757 ha na LsV nie ma wpływu na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2022. Grunty jako grunty rolne klasy V i VI podlegały zwolnieniu z podatku rolnego, po zmianie podlegają już podatkowi leśnemu jednak nie mogą być nadal obciążone podatkiem, korzystają bowiem z ustawowego zwolnienia z podatku leśnego (jako pokryte drzewostanem w wieku poniżej 40 lat). Organ stwierdził, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2022 w kwocie 286 zł (uwzględniający ustawowe zaokrąglenie oraz średnie ceny skupu żyta i sprzedaży drewna) był prawidłowy. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym i leśnym przyjęto - zgodnie z dyrektywą zawartą w art. 3 ustawy o podatku leśnym i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, powierzchnie gruntów wynikające z ewidencji gruntów: a) podatek rolny (styczeń): 0,6725 ha przelicz. x 153,70 zł; (luty - grudzień): 0,6725 ha przelicz x 153,70zł b) podatek leśny: 2,3304 ha (zgodnie z informacją złożona przez podatnika) x 46,6972 zł Podatkiem od nieruchomości należało obciążyć 83 m2 pow. użytk. budynku mieszkalnego (z zastosowaniem stawki 0,85zł/m2). Zgodnie z art. 6 ustawy o podatku rolnym stawka ta za 1 ha przeliczeniowy gruntu (w stosunku do gruntów stanowiących gospodarstwo rolne) wynosi równowartość 2,5q żyta według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Zgodnie z art. 4 ustawy o podatku leśnym podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zdaniem Kolegium nie zasługują na uwzględnienie wywody jakoby rów "nie powinien wchodzić w powierzchnię gospodarstwa". Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z ustawą o podatku rolnym rowy stanowią użytki rolne i jako takie, zasadniczo podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 4 ust. 7 ustawy o podatku rolnym, grunty pod stawami, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod rowami oraz grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według następujących przeliczników: 1) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi łososiem, trocią, głowacicą, palią i pstrągiem oraz gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy; 2) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi innymi gatunkami ryb, gruntów pod stawami niezarybionymi, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych oraz gruntów pod rowami - 0,20 ha przeliczeniowego. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do sądu zarzucając przyjęcie do podstawy opodatkowania nieprawidłową powierzchnię użytków rolnych, w szczególności łąki tj. 0,7472 ha, w sytuacji gdy powołany przez skarżącego geodeta wykazał powierzchnię 0,5809 ha (skarżący wskazał, że różnica 0,1663 ha wpływa na to, że powyżej 1 ha KRUS nie wypłaca 100% części uzupełniającej). Podatnik kwestionuje również "dopisanie" do powierzchni gospodarstwa rolnego rowu melioracyjnego, który wykopany został bez zgody i wiedzy strony. Skarżący nie potrzebuje rowu bezprawnie przepisanego na niego przez Gminę. W obecnej sytuacji "pogodowej" wysusza on cały grunt rolny i leśny, nie spełnia swojej roli i jest zaniedbany. Skarżący wskazał, że jak wynika z pism gospodarstwo jego to powierzchnia 5,92 ha (decyzje Starosty i SKO z 2017, 2018 i 2019 r.) i wyraził wątpliwość skąd teraz w Gminie i Starostwie wzięła się większa powierzchnia gospodarstwa rolnego. Ze skargi wynika ponadto, że Kolegium wybiórczo traktuje informację podatkową, nie przychylając się do części prezentowanych w niej informacji. Jedna z działek podatnika jest w trakcie przekwalifikowania gruntów w procesie zalesienia, na co dowodem jest podpisany protokół udatności. Jeśli chodzi grunty rolne zabudowane to zdaniem skarżącego "nie powinny wchodzić do powierzchni gospodarstwa a tylko do podatku". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 16 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy poparł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 4 ust. 7 ustawy przewiduje z kolei, że grunty pod stawami, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod rowami oraz grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według następujących przeliczników: 1) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi łososiem, trocią, głowacicą, palią i pstrągiem oraz gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy; 2) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi innymi gatunkami ryb, gruntów pod stawami niezarybionymi, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych oraz gruntów pod rowami - 0,20 ha przeliczeniowego. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W zakresie podatku leśnego, ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.) przewiduje, że opodatkowaniu podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 1 ust. 2, lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 2 ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3). Stosownie do art. 6a ust. 1 ustawy, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku rolnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W odniesieniu do podatku od nieruchomości należy zauważyć, że o podatkowaniu tym podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2). Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2). Podkreślenia wymaga ponadto, że zgodnie z art. 21 ust. 1 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), odstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając przywołane przepisy prawa sąd wyjaśnia, że podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym, czy też leśnym, jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika m.in. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz cytowanych regulacji ustaw podatkowych. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany, bowiem mają one walor dokumentu urzędowego i organ podatkowy nie może ich pominąć przy wymiarze podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości. O opodatkowaniu gruntu oraz lasu podatkiem rolnym i leśnym decyduje klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co na znajduje się na tym gruncie w rzeczywistości. Organ podatkowy nie może czynić samodzielnych ustaleń w zakresie klasyfikacji gruntów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji, dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany. Odnosząc się zatem do zarzutu przyjęcia do podstawy opodatkowania nieprawidłowej powierzchni użytków rolnych, w szczególności łąki – sąd wskazuje, że to dane z ewidencji gruntów są wiążące dla organu, a nie twierdzenia podatnika, nawet jeżeli wynikają one z pomiarów geodety "opłaconego" przez skarżącego. W postępowaniu podatkowym organ nie może czynić samodzielnych ustaleń w tym względzie. Dopóki nie zmienią się zapisy w ewidencji powierzchnia łąki jest przyjmowana do opodatkowania zgodnie z ewidencją i tak też uczyniły organy. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegał także rów. To czy rów melioracyjny spełnia swoją funkcję i czy jest potrzebny skarżącemu nie wpływa na opodatkowanie tego przedmiotu. Grunty oznaczone "W", tworzące gospodarstwo rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a podstawa opodatkowania wynika z przywołanego wyżej art. 4 ust. 7 ustawy o podatku rolnym. Dodać należy, że rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zalicza do gruntów rolnych – grunty pod rowami (l.p. 8 załącznika nr 1 do tego aktu). Jeżeli chodzi o wymiar podatku leśnego, to organ uwzględnił w decyzji okoliczność przekwalifikowania części działki nr [...] na las. Działka ta został prawidłowo uznana za podlegającą podatkowi leśnemu, ponieważ w stosunku do części jej gruntów (pozostała część o pow. 0,2632 ha już stanowiła las), dokonano stosownych zmian w ewidencji gruntów i zmiany te są uwidocznione w ewidencji w dniu wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Jednocześnie wyjaśnić trzeba skarżącemu, co też zasadnie uczynił organ odwoławczy, że zmiana ewidencji gruntów działki nr [...] polegająca na "przekwalifikowaniu" użytków: LsV, ŁV, ŁVI o łącznej pow. 0,4757 ha na LsV nie ma wpływu na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2022, gdyż grunty te jako grunty rolne klasy V i VI podlegały zwolnieniu z podatku rolnego, po zmianie podlegają już podatkowi leśnemu jednak nie mogą być nadal obciążone podatkiem, korzystają z ustawowego zwolnienia z podatku leśnego (jako pokryte drzewostanem w wieku poniżej 40 lat). Organ słusznie ponadto wyjaśnił, że część działki [...]o pow. 0,22 ha mimo jej ewentualnego zalesienia, nie podlega podatkowi leśnemu, dopóki nie zostanie dokonana odpowiednia zmiana danych w ewidencji gruntów. Odnośnie budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr[...], to nie ulega wątpliwości, że skarżący jako właściciel gruntu i jednocześnie właściciel tego budynku jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Budynek mieszkalny został zatem prawidłowo opodatkowany. Grunt, na którym budynek się znajduje, sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako grunt rolny zabudowany podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Konfrontując decyzje z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach, w szczególności z danymi uwidocznionymi w wykazie właścicieli i władających gruntów oraz zmianami w danych ewidencyjnych, sąd stwierdza, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. odbył się zgodnie z prawem. Organy przyjęły do opodatkowania właściwe przedmioty opodatkowania wraz z prawidłową podstawą opodatkowania, z uwzględnieniem zwolnień podatkowych (opodatkowaniu nie podlegały użytki rolne klasy V, VI, jak też lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat oraz budynki gospodarcze). W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).