II SO/Po 11/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. D. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę postanawia oddalić wniosek /-/ J. Szuma UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 maja 2018 r. K. D. reprezentowana przez radcę prawnego G. W., powołując się na art. 55 § 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wystąpiła o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu (zwanemu dalej "Kolegium") grzywny za niezastosowanie się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., to jest za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Poznaniu kompletu akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę datowaną na 27 kwietnia 2018 r., w szczególności nie przekazanie ponaglenia skarżącej z dnia 26 marca 2018 r. (a doręczonego organowi 28 marca 2018 r.). Wnioskodawczyni wystąpiła nadto o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w kwocie 597 zł (k. 3-4 akt sądowych). W motywach wniosku K. D. wyjaśniła, że pismem z dnia 14 maja 2018 r. wystosowanym przez Sąd w sprawie II SAB/Po 53/18 została wezwana do złożenia dowodu wniesienia do Kolegium ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie (w tym miejscu należy wskazać, że sprawa II SAB/Po 53/18 zainicjowana została skargą K. D. z dnia 6 kwietnia 2018 r. na bezczynność Kolegium w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2017 r., [...]). Mając na uwadze powyższe K. D. wyprowadziła wniosek, że przekazując skargę z dnia 6 kwietnia 2018 r. Kolegium nie przekazało Sądowi – stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. – jej ponaglenia, które wcześniej doręczyła do Biura Podawczego Kolegium w dniu 28 marca 2018 r. Końcowo wnioskodawczyni wyjaśniła, że sąd rozpoznający skargę powinien dysponować kompletem akt sprawy, a te powinien przesłać organ. Zdaniem K. D. to nie nastąpiło, gdyż w przeciwnym razie Sąd w sprawie II SAB/Po 53/18 nie wzywałby jej do przesłania złożonego uprzednio ponaglenia. W odpowiedzi na wniosek K. D. Kolegium wskazało, że nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Zaznaczyło, że ponaglenie, o którym mowa we wniosku o wymierzenie grzywny, datowane na 26 marca 2018 r. znajduje się w aktach sprawy [...] na karcie [...]. Akta te zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz ze skargą datowaną na 6 kwietnia 2018 r. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r., II SO/Po 2/18 Sąd oddalił wniosek K. D.. Wskazał, że akta administracyjne do sprawy II SAB/Po 53/18 były kompletne i zawierały również ponaglenie strony z dnia 26 marca 2018 r. (k. [...] akt administracyjnych). Sąd stwierdził więc, że wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny organowi należało uznać za bezzasadny (k. 15-16 akt sądowych). Na powyższe postanowienie K. D. wniosła zażalenie występując o jego uchylenie. Uwypukliła, że w kontekście wypowiedzi Sądu, że "akta administracyjne do sprawy II SAB/Po 53/18 były kompletne i zawierały również ponaglenie strony z dnia 26 marca 2018 r.", jako zastanawiające jawi się to, dlaczego Sąd (w sprawie II SAB/Po 53/18) wezwał ją do usunięcia braku formalnego skargi poprzez przedstawienie dowodu wniesienia ponaglenia. K. D. podkreśliła, że to właśnie wezwanie Sądu (w sprawie II SAB/Po 53/18) skłoniło ją do złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie kompletu akt sprawy. Niezależnie wnioskodawczyni wskazała, że w przypadku, gdyby okazało się, iż akta przekazane przez Kolegium (w sprawie II SAB/Po 53/18) były kompletne, to Sąd powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz zasądzić zwrot kosztów, a co najmniej zwrócić cały uiszczony wpis. K. D. dodała nadto, że zwrócenie wpisu byłoby możliwe na przykład w przypadku cofnięcia wniosku przez skarżącą po uprzednim poinformowaniu jej o tym, że akta były kompletne, a wezwanie Sądu było oczywistą omyłką. W odpowiedzi na zażalenie Kolegium wniosło jej jego oddalenie (k. 38-39 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 25 października 2018 r., II OZ 1067/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Wyjaśnił, że niekonsekwencją Sądu pierwszej instancji było wzywanie strony do składania dowodu wniesienia jakiegoś dokumentu, a następnie wskazywanie w wydanym postanowieniu, że organ przekazał akta kompletne wraz z tym dokumentem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w takiej sytuacji należało przynajmniej wskazać przyczynę wezwania strony. Sąd drugiej instancji zaznaczył przy tym, że już na etapie wniosku o wymierzenie grzywny sprecyzowano, że postępowanie zostało wszczęte właśnie na skutek otrzymania przez stronę wezwania do złożenia dowodu ponaglenia. Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że rozpoznając ponownie wniosek strony Sąd powinien wyjaśnić, w jakim celu wezwał stronę do złożenia dowodu ponaglenia z dnia 26 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie takie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jak zostało naświetlone w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i co uwypuklił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu II OZ 1067/18: K. D. wystąpiła z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny kierowana tym, że została pismem z dnia 14 maja 2018 r. (w sprawie II SAB/Po 53/18) wezwana do przedłożenia dowodu złożenia w Kolegium ponaglenia. Z tej okoliczności wyprowadziła, że Kolegium nie przekazało do Sądu kompletnych akt administracyjnych do sprawy II SAB/Po 53/18, w których to ponaglenie powinno się znajdować. Rozpoznając ponownie wniosek o wymierzenie organowi grzywny należy podkreślić w pierwszej kolejności, że okolicznością obiektywną jest to, że ponaglenie datowane na 26 marca 2018 r. (złożone 28 marca 2018 r.) znajduje się w aktach administracyjnych przy sprawie II SAB/Po 53/18. Jest ono wszyte na karcie [...]. Sąd obecnie orzekający zweryfikował tę okoliczność bezpośrednio, gdyż w tym celu pozyskał akta administracyjne z organu. Powyższe oznacza, że akta administracyjne nadesłane do sprawy II SAB/Po 53/18 były z całą pewnością kompletne. Sąd nie ma wątpliwości, że nie doszło do naruszenia, o którym mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., które mogłoby uzasadniać wymierzenie Kolegium grzywny. W postanowieniu II OZ 1067/18 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że należyte wyjaśnienie sprawy (w świetle art. 141 § 4 P.p.s.a.) wymaga też odniesienia się przez Sąd rozpoznający wniosek o wymierzenie organowi grzywny do okoliczności, że w sprawie II SAB/Po 53/18 skarżąca K. D. została wezwana do przedłożenia dowodu ponaglenia organu. W tym miejscu Sąd przyznaje K. D., że wystosowanie do jej pełnomocnika wezwania z dnia 14 maja 2018 r. do "złożenia dowodu wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. [...] akt sądowych w sprawie II SAB/Po 53/18) rzeczywiście nastąpiło na skutek omyłki. W tym miejscu można wskazać, że akta administracyjne nadesłane do sprawy są obszerne i obrazują wielowątkowe postępowanie. Pełnomocnik skarżącej z kolei nieco inaczej zdefiniował przedmiot w skardze w sprawie II SAB/Po 53/18 ("dot. bezczynności SKO w [...] w załatwieniu sprawy: podjętego w dniu 24.01.2018 postępowania w sprawie nieważności decyzji"), a inaczej opisał go w ponagleniu ("bezczynność SKO w [...] w rozpoznaniu podania – żądania z dnia 5 stycznia 2015 r. stwierdzenia nieważności decyzji o podjęciu postępowania"). Jakkolwiek oczywiście wszystkie powyższe okoliczności nie usprawiedliwiają wezwania z dnia 14 maja 2018 r., to jednak można domniemać, że najpewniej one spowodowały, że przy pierwszych czynnościach w sprawie II SAB/Po 53/18 omyłkowo wezwano pełnomocnika K. D. do nadesłania ponaglenia. Odnosząc się do wywodów pełnomocnika K. D. zawartych w zażaleniu, a dotyczących ewentualności cofnięcia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w przypadku "poinformowania skarżącej o tym, że akta były kompletne, a wezwanie Sądu było oczywistą omyłką" Sąd obecnie orzekający wyjaśnia, że procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje takich form działania, jak oczekuje pełnomocnik wnioskodawczyni, obejmujących wystosowanie pism o "przyznaniu się Sądu do błędu". Trzeba z całą stanowczością podkreślić, że procedura sądowoadministracyjna to ciąg czynności konwencjonalnych, które służą wykreowaniu określonych w przepisach prawa skutków. Jak przyznano wyżej, wezwanie z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie II SAB/Po 53/18 rzeczywiście było zbędne, ale jako takie ostatecznie nie spowodowało żadnych ujemnych następstw procesowych, gdyż niezwłocznie pismem z dnia 17 maja 2018 r. pełnomocnik K. D. odpowiedział na to wezwanie, wyjaśniając w sposób wyczerpujący, że ponaglenie złożył, co dodatkowo udowodnił przedstawiając jego kopię, a nawet dowód odbioru przesyłki nadanej do Kolegium. Pomimo to pełnomocnik K. D. zdecydował się złożyć wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Sąd nie neguje tego uprawnienia i przyznaje, że prima facie wstępnie wniosek ten mógł jawić się jako usprawiedliwiony okolicznościami. Jednakże zarazem zwrócić należy uwagę pełnomocnikowi, że już w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (pismo z dnia 4 czerwca 2018 r., doręczone radcy prawnemu G. W. 13 czerwca 2018 r. – k. [...] akt sądowych) Kolegium wyjaśniło, że ponaglenie K. D. znajduje się w aktach administracyjnych [...] na karcie [...]. Pełnomocnik otrzymał zatem czytelną informację, że jego przypuszczenie, iż ponaglenie z dnia 26 marca 2018 r. nie znajdowało się w aktach administracyjnych, nie było trafne. Pomimo to zdecydował się nie cofnąć wniosku o wymierzenie organowi grzywny, jak i wniosek ten nie został cofnięty do chwili obecnej. Pełnomocnik zainicjował więc i prowadził postępowanie o wymierzenie organowi grzywny w określonych, znanych mu okolicznościach faktycznych, które z łatwością mógł zresztą zweryfikować przeglądając akta administracyjne. Sąd przedstawił powyższy wywód po to, aby uzmysłowić, że nie jest adekwatne do roli procesowej profesjonalnego pełnomocnika wysuwanie postulatów, że gdyby K. D. została "uprzednio poinformowana o tym, że akta były kompletne, a wezwanie sądu było oczywistą omyłką", to cofnęłaby wniosek o wymierzenie grzywny i że "Sąd powinien mieć odwagę przyznać się do błędu". Sąd obecnie orzekający podkreśla, że postępowanie z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma za przedmiot badanie wywiązania się przez organ z obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z dokumentacji sprawy II SAB/Po 53/18 wynika – co zostało zweryfikowane poprzez jej bezpośrednią analizę – że akta administracyjne zostały przekazane przez Kolegium w określonym przepisami terminie i jako kompletne. Nie potwierdziło się zatem przypuszczenie – które mogło powstać w świetle faktu, że omyłkowo wystosowano do K. D. wezwanie do nadesłania ponaglenia – że dokumentu tego nie było w aktach administracyjnych. Końcowo Sąd zaznacza, że nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania, co sugerował pełnomocnik K. D. w treści zażalenia. Skoro wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie kompletnych akt został skutecznie złożony, a do naruszenia art. 54 § 2 P.p.s.a. obiektywnie nie doszło, to oznacza, że wniosek ten podlegał oddaleniu. W sytuacji oddalenia wniosku z art. 55 § 1 P.p.s.a. nie ma podstaw do zasądzenia na rzecz K. D. zwrotu kosztów postępowania. Te zgodnie z art. 200 (w zw. z art. 64 § 3) P.p.s.a. przysługują tylko w przypadku uwzględnienia omawianego wniosku. /-/ J. Szuma