II SA/Sz 672/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2010r. przy udziale Prokuratora B. R. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę UZASADNIENIE Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], nie stwierdził u K. Z. choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] spowodowanej [...] trwającym co najmniej [...] lat – wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu organ inspekcji sanitarnej wskazał, że K. Z. pracowała w zawodzie [...] od [...] r., w tym od [...] r. na stanowisku [...]. W okresie od [...] r. korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia. Od [...] r. przebywa na emeryturze. K. Z. w dniu [...] r. zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Poradnia Chorób Zawodowych w K. w dniu [...] r. – wydał orzeczenie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie rozpoznano przewlekłej choroby [...] spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, ujętej w punkcie 15 wykazu chorób. W wyniku przeprowadzonych badań w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., analizie dokumentacji z leczenia laryngologicznego i badań profilaktycznych w latach [...] r., nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie stwierdzono zmian organicznych w [...] ujętych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych w pkt. [...] rozporządzenia tj. nie stwierdzono niedowładu [...]. W wyniku badania [...]. [...]. Stwierdzone zmiany kwalifikują się do rehabilitacji [...], natomiast nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]. K. Z. nie zgadzając się z orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r., wniosła o ponowne wykonanie badań lekarskich w jednostce badawczo – rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych w Ł. w dniu [...]r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z ustaleniem negatywnej obserwacji w kierunki przewlekłej choroby [...]. Z orzeczenia tego wynika, że nie wykazano[...]. Stwierdzone obecnie zmiany [...].Natomiast wieloletnie narażanie [...]. W dalszej części uzasadnienia organ inspekcji sanitarnej wskazał, że w toku postępowania dokonano oceny narażenia zawodowego K. Z. we wszystkich miejscach pracy. Orzeczenia lekarskie zostały wydane przez jednostki uprawnione. W toku postępowania wszczętego w dniu [...] r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenie, - do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z tych względów pozostają w mocy wszystkie czynności dokonane przez inspektora sanitarnego przed dniem [...]r., które były oparte na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 113, poz. 1115). Reasumując, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. K. Z. w odwołaniu do tej decyzji podniosła, że w zawodzie nauczyciela czynnie przepracowała [...] lat. Specyficzny charakter pracy oraz bardzo trudne i złe warunki miały niewątpliwie wpływ na stan zdrowia. Dolegliwości laryngologiczne pojawiły się po raz pierwszy po około [...] latach pracy. Były to ciągłe [...]. Nieznaczna poprawa następowała podczas wakacji i ferii zimowych. Podjęła systematyczne leczenie u laryngologa i [...], lecz bez widocznej poprawy. Korzystała ze zniżki godzin, urlopu zdrowotnego i leczenia sanatoryjnego. Lekarz prowadzący uznał, ze schorzenie ma cechy choroby zawodowej. Odwołująca się zarzuciła, że opinia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. pozostaje w jaskrawej sprzeczności z wcześniejszymi diagnozami lekarzy specjalistów, strona wyraziła zdziwienie, że rozpoznania lekarzy są tak różne i wniosła o badanie lekarskie przez niezależnych lekarzy specjalistów. Do odwołania przedłożyła orzeczenia lekarskie poparte dodatkowymi badaniami. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] r., Nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) – utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania i ustalenia dokonane przez organ I instancji i wskazał, że w dniu [...] r. wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. i Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o ustosunkowanie się do zarzutów K. Z. podniesionych w odwołaniu oraz dołączonych zaświadczeń lekarskich. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. odpowiadając na powyższe, stwierdził, że orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zostało potwierdzone w wyniku ponownego badania w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pacy w Ł., którego orzeczenie jest ostateczne. Nie ma rozbieżności w badaniach [...]przekazanych przez odwołującą się a diagnoza lek. A. D. z dnia [...]r. potwierdza rozpoznanie zmian [...], które to zmiany nie mają charakteru zmian wywołanych nadmiernym wysiłkiem [...]i nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w związku z pismem organu z dnia [...] r., przeprowadził u K. Z. w dniu [...]r. ponownie ocenę wydolności[...], która wykazała, że [...], symetryczne [...]. W porównaniu z badaniem poprzednim ([...] r.) [...]. [...] jest okresowo pełne, okresowo [...]. Drgania [...]są niejednakowe,[...]. Przesunięcie brzeżne jest obustronnie obecne,[...]. Występuje tendencja do [...]. Ponadto przeprowadzona próba obciążenia narządu [...]. Badaniem [...]. Stwierdzone podczas dwukrotnego [...]. Z przedstawionych przez stronę dokumentacji medycznej wynika, iż w obrazie [...]. Reasumując, Instytut Medycyny Pracy w Ł. podtrzymał swoją dotychczasową opinię o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...], wobec braku objawów klinicznych odpowiadających [...] według wykazu chorób zawodowych (poz. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30czerwca2009r.– Dz. U. Nr 105, poz. 869). Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy – za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stosownie zaś do art. 2351 Kodeksu pracy – rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po jego zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych określa: wykaz chorób zawodowych, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenie chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie choroby zawodowej K. Z. zostało wszczęte przed wejściem w życie powyższego rozporządzenia i zgodnie z § 11 ust. 1 powyższego rozporządzenia do takich postępowań stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Organ odwoławczy wskazał – cytując treść § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jakie jednostki orzecznicze I i II stopnia są powołane do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Dlatego uznał, że wskazany przez stronę w odwołaniu lekarz laryngolog nie jest właściwy do orzekania w sprawie chorób zawodowych, a jedynie jeżeli podejrzewa chorobę zawodową może kierować pacjenta na badania do właściwej jednostki orzeczniczej. Następnie organ odwoławczy na podstawie zebranych dowodów dokonał oceny narażenia zawodowego przez okres [...] lat pracy w poszczególnych placówkach oświatowych i stwierdził, że K. Z. przez cały okres pracy była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do powyższego rozporządzenia. Oznacza to, że nie każda jednostka choroba może być uznana za chorobę zawodową. W niniejszej sprawie, jednostka orzecznicza II stopnia medycyny pracy tj. Instytut Medycyny Pracy w Ł., po dwukrotnym wykonaniu wysokospecjalistycznych badań u K. Z., uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania chorób zawodowych (poz. [...]). Orzeczenia lekarskie wydane przez lekarzy spełniających wymogi określone w § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych traktowane są zgodnie z art. 84 kpa jako opinie biegłych. W ocenie organu odwoławczego, orzeczenia wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł., spełniają wymogi określone w § 6 rozporządzenia, jak i wymagania opinii biegłego. Obie jednostki zgodnie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej nadmiernym wysiłkiem [...], trwającym co najmniej [...] lat, a orzeczenia te zostały w sposób jasny i wyczerpujący uzasadnione. Orzeczeniami tymi organ jest związany. Z tych względów, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. K. Z. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie dodatkowego badania lekarskiego przez lekarza biegłego obiektywnego i nie reprezentującego interesów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w S. Do skargi przedłożyła zaświadczenia lekarskie i wyniki badań oraz diagnozy lekarza [...] i medycyny pracy. Pismem z dnia [...] r. K. Z. złożyła wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z badania [...] r. wykonanego przez prof. dr n. med. C. T. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Prokurator Prokuratury Wojewódzkiej w S. delegowany do Prokuratury Apelacyjnej w S. B. R. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie doszło m.in. do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd przy wykonywaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta została wydana po przeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego, właściwej oceny wszystkich zebranych dowodów, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Orzeczenie odpowiada prawu, bowiem nie narusza ani przepisów naterialnoprawnych ani przepisów procedury. Kwestią sporną pomiędzy organami orzekającymi w sprawie a skarżącą było, czy rozpoznane u skarżącej schorzenie może być uznane za chorobę zawodową. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu organ odwoławczy, definicję choroby zawodowej zawiera art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.). Jest nią choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie z art. 2352 Kodeksu Pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Aby daną chorobę można było uznać za chorobę zawodową spełnione muszą być dwa warunki: rozpoznana choroba musi być objęta wykazem chorób zawodowych oraz konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami występującymi w środowisku pracy, a tą chorobą. Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) obowiązujące od [...] r. Stosownie do § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Przepis ten ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, bowiem postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] r. i do dnia wejścia w życie cytowanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych było prowadzone w oparciu o poprzednio obowiązujące rozporządzenie. Jak już była o tym wyżej mowa, chorobę zawodową można stwierdzić gdy spełnione zostaną kumulatywnie przesłanki; u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia, a jej etiologia związana jest z zatrudnieniem. Rozstrzygnięcie w przedmiocie, stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności w oparciu o treść orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Nie chodzi tu przy tym o orzeczenie lub diagnozę jakiegokolwiek lekarza, gdyż wskazane wyżej rozporządzenie ściśle reguluje tę kwestię wskazując te jednostki służby zdrowia, które uprawnione są do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Tak, więc warunkiem do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki orzecznicze, wymienione w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami w niniejszej sprawie były Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. Stosownie do postanowień wymienionego wyżej rozporządzenia, za chorobę zawodową wymienioną w pozycji [...] uznaje się: przewlekłe choroby[...], trwającym co najmniej [...] lat: w postaci [...]. Jak trafnie wywiódł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy, rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że uprawnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej – pod postacią przewlekłej choroby narządu [...] trwającym co najmniej [...] lat, wobec braku objawów klinicznych odpowiadających schorzeniem [...] według wykazu chorób zawodowych (poz. [...]). Rozpoznano natomiast przewlekłe proste zapalenie [...] z tendencją do tworzenia [...] a zatem rozpoznano schorzenie nie wymienione w wykazie chorób zawodowych. Przedłożone przez skarżącą do odwołania wyniki badań lekarskich przeprowadzone z Jej inicjatywy, organ odwoławczy przesłał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. i do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w celu zajęcia stanowiska w sprawie. Stały się one podstawą ponownych wysokospecialistycznych badań w Instytucie i wydania dodatkowego orzeczenia przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., z dnia [...] r. Z orzeczenia tego wynika, że po ponownym badaniu i analizie przedłożonej dokumentacji, nie stwierdzono choroby narządu [...] trwającym co najmniej [...] lat. Trafnie zatem, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że w przypadku skarżącej nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Powołanie się przez skarżącą na badania przeprowadzone w innych placówkach służby zdrowia jest nieuzasadnione, gdyż nie stanowią one potwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej. Opinie innej placówki służby zdrowia niż wymienionej w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia, nie mogą być uznane za podstawę kwestionowania opinii jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.