II SA/Wa 851/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. P. i G. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej A. P. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Dnia [...] lutego 2020r. Zarząd Dzielnicy [...] wydał uchwałę, mocą której nie wyraził się zgody na zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...]z Państwem A. P. i G. P. . W uzasadnieniu uchwały podano, że Państwo A. P. i G. P. wystąpili z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...] dla siebie oraz synów O. P. (ur. 2010 r.) i B. P. (ur. 2014 r.). Organ ustalił, że wnioskodawcy wraz z synami zamieszkują w lokalu, który składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 43,50 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 28,00 m2. Właścicielem lokalu jest osoba niespokrewniona dla wnioskodawców. Wyjaśniono także, że sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Podniesiono, iż w przypadku zainteresowanych w lokalu, w którym obecnie mieszkają na osobę przypada 7,00 m2 powierzchni mieszkalnej, a zatem nie został spełniony warunek o którym mowa w § 4 pkt 1, gdyż przekroczone jest kryterium metrażowe. Dodano, że pani A. .P. do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie, że pozostaje pod stałą opieką Kliniki [...] (leczona z powodu rozpoznania [...]). Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, wydane do dnia [...].01.2022 r. Syn O. P. również posiada orzeczenie o niepełnosprawności, zaliczony do osób niepełnosprawnych od [...].10.2019 r. do [...].11.2022 r. (symbol niepełnosprawności [...]). Odnosząc się do powyższej materii organ wyjaśnił, iż w jego mniemaniu w przypadku zainteresowanych nie ma zastosowania § 5 ust. 2 pkt.3 lit. b. ww. uchwały, który daje możliwość zwolnienia z kryterium metrażowego, ponieważ wymieniona choroba nie jest spowodowana trudnymi warunkami mieszkaniowymi zajmowanego lokalu - posiada pełne wyposażenie techniczne. Dalej, ponownie przechodząc do ustaleń faktycznych wskazano, że z załączonych do wniosku oświadczeń wynika, że średni miesięczny dochód w gospodarstwie wnioskodawców z 6 miesięcy przed złożeniem wniosku wyniósł 1506,09 zł i nie przekracza minimum dochodowego. Ustalono też, że na koncie lokalu nie występują zaległości. Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiedli A. P. i G. P. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie poddanie w ogóle jakiejkolwiek analizie warunków mieszkaniowych w lokalu zajmowanym przez skarżącą w zestawieniu z trudna sytuacją zdrowotną jej i jej syna, obejmującą niepełnosprawność, 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. A uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której powinien był mieć zastosowanie. W oparciu o powyższe zarzuty na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] zarządu dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Jak trafnie wskazuje się w judykaturze: "(....) uchwała w przedmiocie zawarcia umowy najmu jest w orzecznictwie kwalifikowana jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Do postępowań zwieńczonych taką uchwałą nie ma odesłania do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i gwarancji procesowych podmiotu. Powyższe nie oznacza jednak, że organ podejmujący taką uchwałę jest zwolniony z rzetelnego przeprowadzenia postępowania, udokumentowania okoliczności tego postępowania oraz wskazania kompletnego uzasadnienia swojego stanowiska. Obowiązek taki wynika z § 22 ust. 2 uchwały Rady m. st. Warszawy z 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta, oraz aksjologii systemu prawa administracyjnego. Zgodnie z zasadą praworządności organy władzy publicznej są zobowiązane do przedstawienia uzasadnienia swojego aktu działania, który dotyczy uprawnienia lub obowiązku jednostki." (tak np. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1428/17 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym kontekście należy wskazać, że rolą Sądu jest ocena legalności działania organu kolegialnego (Zarządu Dzielnicy) w kontekście wyjaśnienia przezeń istotnych okoliczności faktycznych sprawy, wobec treści przepisów prawa materialnego, zakreślających, kto jest uprawniony do zawarcia umowy najmu na lokal z zasobów gminy. Konkluzje organu winny być natomiast odzwierciedlone w uzasadnieniu stosownej uchwały. Treść uzasadnienia Uchwały nie pozwala uznać, aby sprawa została szczegółowo rozważana w istotnych aspektach. W szczególności podkreślenia wymagało to, iż organ dokonał błędnej wykładni normy § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. a uchwały Rady m. st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta. Wbrew twierdzeniom organu w/przywołana regulacja nie dotyczy przypadków, gdy niepełnosprawność spowodowana jest przez trudne warunki mieszkaniowe. Taka wykładnia organu pozostaje w oderwaniu zarówno od literalnego brzmienia omawianego przepisu, jak i od systemowych podstaw wprowadzenia do obrotu prawnego tego przepisu. Prawidłowe odkodowanie normy § 5 ust .2 pkt.3 lit. a uchwały Rady m. st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta prowadzi natomiast do konkluzji, że prawodawca połączył w niej skutek w postaci pozostawania w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, z faktem zamieszkiwania przez niepełnosprawnego wnioskodawcę lub osobę uprawnioną do wspólnego z nim zamieszkiwania w lokalu, nie zapewniającym odpowiednich do schorzenia warunków mieszkaniowych. Innymi słowy – niepełnosprawność wnioskodawcy lub osoby uprawnionej do wspólnego z nim zamieszkiwania w lokalu, w powiązaniu z aktualnymi warunkami mieszkaniowymi sprawia, że wnioskodawca pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Biorąc powyższe pod uwagę organ ustalając stan faktyczny sprawy, winien poddać szczegółowej analizie aktualne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy, w zestawieniu z jego sytuacją zdrowotną, rodzinną lub społeczną – wynikającą m.in. z orzeczenia o niepełnosprawności. Dopiero bowiem poczynienie ustaleń w powyższym zakresie umożliwi organowi ocenę tego, czy w stanie faktycznym sprawy zachodzą przesłanki wyłączające zastosowanie normy § 4 uchwały Rady m. st. Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy jako oczywista jawiła się konkluzja, że organ nie ustalił faktów do których odnosi się par.5 omawianej uchwały z 9 lipca 2009 r. W szczególności nie ustalił tego, czy aktualne warunki mieszkaniowe wnioskodawców i ich dzieci, oraz niepełnosprawność wnioskodawczyni i jednego z dzieci sprawiają, że wnioskodawcy znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Powyższe uchybienie ma zaś bardzo istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem ustalenie istnienia w/w wyjątkowo trudnej sytuacji, umożliwiałoby pozytywne rozpoznanie wniosku i to mimo niespełniania wszystkich warunków opisanych w par.4 uchwały z 9 lipca 2009 r. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozpatrując ponownie sprawę Zarząd Dzielnicy uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.