I FZ 416/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 689/08 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 marca 2008 r., w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2001 r. do kwietnia 2002 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 29 lipca 2009 r. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Po 689/08, w której wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną Skarżącej. Sąd uznał, że skoro pełnomocnik Skarżącej nie złożył jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku, czego wymaga art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – ppsa), to skarga kasacyjna jako pozbawiona jednego ze swych podstawowych elementów, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Sąd wskazał, że wspomniany brak nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 ppsa. Pismem z dnia 7 września 2009 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie sądu I instancji. W zażaleniu strona wniosła jednocześnie "na podstawie art. 183 § 2 pkt 6 p.p.s.a. o uznanie nieważności postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego Postanowienia z 31 sierpnia 2009 r., w którym WSA w Poznaniu orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny". W związku z powyższym Strona wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej z dnia 29 lipca 2009 r. zgodnie z jej treścią. W ocenie Strony, skarga zawiera wszystkie elementy czyniące zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny musi rozważyć kwestię nieważności postępowania przed sądem I instancji, którą Skarżąca podniosła w zażaleniu, a która w jej ocenie ma być spowodowana wydaniem przez WSA w Poznaniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tym zakresie należy wskazać na treść art. 178 ppsa, zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Powyższy przepis wyraźnie wskazuje, że sąd I instancji, stwierdzając iż skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (a tak było w niniejszej sprawie), może odrzucić ją na posiedzeniu niejawnym. Brzmienie tego przepisu jest oczywiste i nie powinno u profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy budzić najmniejszych wątpliwości. Tym samym należy uznać, że nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 6 ppsa, tzn. z uwagi na niewłaściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w sprawie, w której właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Jak bowiem zostało wyżej wykazane, sąd I instancji był właściwy do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku stwierdzenia jej niedopuszczalności. Zgodnie z art. 176 ppsa, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a także wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jak wskazał sąd I instancji, wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika skarga kasacyjna nie zawiera wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia ani oznaczenia zakresu uchyleniu lub zmiany, jak wymaga tego art. 176 ppsa. Pełnomocnik skarżącej ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wnosi o uwzględnienie skargi kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. Co więcej, należy zauważyć – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – że złożona skarga kasacyjna zawiera również inny brak formalny – nie wskazuje, czy orzeczenie sądu I instancji jest zaskarżone w całości czy w części. Pełnomocnik Strony zdaje się powyższych braków w ogóle nie dostrzegać, a nawet – można odnieść takie wrażenie – nie rozumieć. W zażaleniu na postanowienie sądu I instancji w ogóle nie odnosi się do podniesionych przez ten sąd braków, a jedynie zarzuca sądowi I instancji jego niewłaściwość w sprawie odrzucenia skargi kasacyjnej, a ponadto wskazuje na zawarte w skardze kasacyjnej wnioski, w żadnej mierze nie związane z brakami skargi kasacyjnej. Tymczasem, jak wskazuje się w literaturze, konieczność określenia, czy dane orzeczenie jest przedmiotem zaskarżenia w całości, czy w części wynika z okoliczności, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej ani wnioskować, czego strona skarżąca oczekuje. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 400-401). Przyjmuje się, że braku oznaczenia zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia nie można uzupełniać w trybie art. 49 w zw. z art. 196 ppsa, gdyż nie podlegają one sanacji. Wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny – poza kwestią nieważności postępowania – rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Jest zatem władny badać sprawę tylko z punktu widzenia wyraźnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz może uwzględnić taką skargę jedynie w ramach wniosku w niej zawartego: o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Powyższa argumentacja analogicznie odnosi się również do wskazanego wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny braku skargi kasacyjnej polegającego na nie wskazaniu przez stronę, czy orzeczenie zostało zaskarżone w całości czy w części. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną Strony, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny – stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa – orzekł jak w sentencji.