I OPP 18/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 18/07 w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego K. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania; 2. przyznać skarżącemu P. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie) kwotę 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych. UZASADNIENIE W dniu 14 lutego 2007 r. zarządzeniem sędziego z akt o sygn. II SAB/Kr 24/06 wyłączono dokumenty dotyczące skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego K. [...] i założono dla nich nowe akta o sygn. II SAB/Kr 18/07. Z pisma Prokuratora Rejonowego K. [...] z dnia 17 marca 2006 r. znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy wynika, że dokumenty te zostały przesłane przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie już w dniu 28 lutego 2006 r. i zostały włączone do akt sprawy II SAB/Kr 24/06, natomiast odpowiedź na skargę organ nadesłał z opóźnieniem tj. w dniu 20 marca 2006 r. Następnie pismami z dnia 22 lutego 2007 r. doręczono skarżącemu odpis nadesłanej przez organ odpowiedzi na skargę oraz wezwano go do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 28 marca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie referendarza sądowego oddalił niniejszy wniosek skarżącego, wskazując iż nie spełnia on przesłanek do przyznania prawa pomocy. Odpis orzeczenia doręczono P. B. wraz z pouczeniem, iż służy na nie prawo wniesienia sprzeciwu. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw na powyższe postanowienie. W dniu 28 marca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga P. B. na przewlekłość postępowania przed tym sądem wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W niniejszej skardze P. B. podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz.1198 ze zm.) sąd administracyjny powinien skargę rozpoznać w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z odpowiedzią organu na skargę, natomiast w przedmiotowej sprawie powyższy termin upłynął już rok temu, a pierwsze faktyczne czynności zostały podjęte przez Sąd dopiero w dniu 14 lutego 2007 r. Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości niniejszego postępowania sądowego, nakazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wyznaczenie terminu rozprawy na dzień "przypadający w okresie 7 dni od otrzymania rozstrzygnięcia NSA w niniejszej sprawie" oraz o zasądzenie na jego rzecz kwoty 10 000 zł i zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga P. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. – o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. nr 179, poz. 1843 – zwaną dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż skarga P. B. na przewlekłość postępowania dotyczy postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie prowadzonej ze skargi na bezczynności organu w zakresie obowiązku udzielenia informacji publicznej. Stosownie do treści art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dla spraw tego typu ustawodawca przewidział 30-dniowy termin do rozpatrzenia skargi, liczony od dnia otrzymania przez Sąd akt wraz z odpowiedzią na skargę. Termin ten ma zastosowanie, o ile skarga nie wymaga usunięcia braków formalnych oraz gdy nie ma konieczności podjęcia innych czynności sądowych jeszcze przed wyznaczeniem rozprawy np. rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Innymi słowy od momentu kiedy skarga może zostać skierowana do rozpoznania wojewódzki sąd administracyjny powinien w terminie 30 dni wydać w jej przedmiocie rozstrzygnięcie. Powyższy termin ma charakter instrukcyjny i stanowi jedynie środek dyscyplinujący sąd do możliwie najszybszego rozpoznania spraw tej kategorii. Jeżeli zatem sąd termin ten nieznacznie przekroczy lub owo przekroczenie ma uzasadnione powody, to czynienie z tego powodu zarzutów sądowi jest nieuprawnione. W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko strony skarżącej i stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił się przewlekłości postępowania. Sąd ten bowiem dopiero po upływie roku wydał zarządzenie w przedmiocie założenia akt sprawy dla skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego K. [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Pierwotnie bowiem skarga ta wraz z innymi dokumentami jej dotyczącymi znajdowała się w aktach sądowych innej sprawy (o sygn. II SAB/Kr 24/06). Tego rodzaju postępowanie Sądu skutkowało założeniem akt sprawy ze znacznym opóźnieniem, przy czym należy podkreślić, że strona skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do tego opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchybił zatem znacząco szczególnemu 30-dniowemu terminowi wyznaczonemu do rozpoznania spraw dotyczących postępowania w trybie udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi P. B. i stwierdził przewlekłość postępowania w rozpoznawanej sprawie, a także biorąc pod uwagę zarówno okres przewlekłości, jak i charakter sprawy zasądził na rzecz skarżącego kwotę 2000 zł. Na obecnym etapie postępowania w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien jak najszybciej zakończyć postępowania w zakresie przyznania skarżącemu prawa pomocy, a następnie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania rozpoznać skargę P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego K. [...]. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. – o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843), postanowił jak w sentencji.