I OW 164/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Konińskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Starostą Konińskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Koninie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B. o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów: marki Simson nr rej. (...), marki Daewoo Tico nr rej. (...), marki Mercedes Benz nr rej. (...), marki Daewoo Espero nr rej. (...), marki Ford Escort nr rej. (...). postanawia wskazać Starostę Konińskiego jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Starosta Koniński wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Konińskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Koninie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B., prowadzącego Mechanikę Blacharstwo Lakiernictwo Z. B. 62-530 Kazimierz Biskupi, dotyczącego zwrotu wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów na należącym do niego parkingu w K. Gmina Kazimierz Biskupi. W uzasadnieniu wniosku Starosta Koniński wskazał, że w dniu 12 kwietnia 2012 r. Z. B. złożył do Starosty Konińskiego wnioski o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi w okresie przed wejściem w życie ustawy nakładającej na starostów ten obowiązek. Starosta podał, że wniosek ten dotyczył pięciu pojazdów: motorower Simson usunięty z drogi w dniu 2 marca 2009 r., samochód osobowy Daewoo Tico usunięty z drogi w dniu 19 kwietnia 2009 r., samochód osobowy Mercedes Benz usunięty z drogi w dniu 22 kwietnia 2009 r., samochód osobowy Daewoo Espero usunięty z drogi w dniu 27 czerwca 2009 r., samochód osobowy Ford Escort usunięty z drogi w dniu 7 maja 2009 r. Starosta podał, że zgodnie z treścią art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 152, poz. 1018) "Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", czyli do dnia 4 września 2010 r. Przepis ten nie precyzuje jednostki występującej w imieniu Skarbu Państwa. Podobnie pozostałe zapisy ww. ustawy zmieniającej z 22 lipca 2010 r. nie wskazują organu właściwego do ponoszenia kosztów przechowywania wobec pojazdów, których termin usunięcia rozpoczął bieg przed 11 czerwca 2009 r. Z przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz ustawy nowelizującej wynika, że starosta, wykonując nałożone ustawowo obowiązki, działa w imieniu i na rzecz powiatu, a nie Skarbu Państwa. W myśl art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015) organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, który działa w imieniu Skarbu Państwa. W związku z tym sprawa została przekazana przez Starostę Konińskiego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Koninie w dniu 30 maja 2012 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił wniosek Z. B. Staroście Konińskiemu uznając się za organ niewłaściwy do załatwienia tej sprawy. Następnie Starosta Koniński pismem z dnia 11 lipca 2012 r. ponownie wskazał Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organ właściwy do wypłaty należności Z. B. za usunięcie i przechowywanie ww. pojazdów. Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie podtrzymał swoje stanowisko, nie występując jednak o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec tego, że oba organy uważają, że nie są organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi wnioskodawca wniósł o rozstrzygnięcie sporu i wskazanie właściwego organu przez Naczelny Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie wniósł o wskazanie Starosty Konińskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B. w sprawie zwrotu wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie podniósł, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje Starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 1 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.). W art. 13 ustawy zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym stwierdza się, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy, tj. 4 września 2010 r. Przepis ten rozstrzygając o kosztach wskazuje Skarb Państwa bez wskazania statio fisci i jednocześnie nie rozstrzyga w odmienny, niż wskazany w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, sposób o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Oznacza to, że organem właściwym do rozpoznania złożonego po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym wniosku o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu jest, na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy, starosta. Uczestnik wskazał, że postępowanie związane z usunięciem pojazdów prowadził Starosta Koniński, a wnioski o zwrot wydatków za ich usunięcie i przechowywanie zostały złożone po nowelizacji art. 130a Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h, zatem organem właściwym do rozpoznania wniosków jest Starosta Koniński. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie powstał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Konińskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Koninie dotyczący organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B. o zwrot wydatków za usunięcie z drogi i przechowywanie wymienionych we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pojazdów. Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany w wyniku nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez regulację art. 1 pkt 10 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej tę ustawę z dniem 4 września 2010 r. W powołanej ustawie, niezależnie od powyższego uregulowania odnośnie do kompetencji określonego wyżej podmiotu do wydania przedmiotowej decyzji, zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. W art. 13 ustawy zmieniającej rozstrzygnięto bowiem o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić jednak należy, że rozstrzygając o kosztach wskazano ogólnie na Skarb Państwa. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w odmienny niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h powyższej ustawy sposób o organie, orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Uwzględniając powyższą regulację stwierdzić należy, że organem właściwym w sprawie jest Starosta Koniński. Jak wynika z przekazanych przy wniosku materiałów wnioski o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie poszczególnych pojazdów objętych niniejszym postępowaniem złożone zostały po raz pierwszy do Starosty Konińskiego w dniu 21 marca 2012 r. (dot. usunięcia i przechowywania samochodów osobowych Mercedes Benz, Daewoo Tico i motoroweru Simson) oraz w dniu 12 kwietnia 2012 r. (dot. samochodów Ford Escort i Daewoo Espero). Następnie, wobec treści pisma Starosty do Z. B. z dnia 12 kwietnia 2012 r. wskazującego jako organ właściwy Naczelnika Urzędu Skarbowego w Koninie wniosek dotyczący wszystkich pięciu pojazdów złożony został przez Z. B. do tego organu. Po kolejnych wzajemnych przekazaniach wniosku przez organy Starosta Koniński wystąpił o rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu kompetencyjnego. Podniesione wyżej okoliczności wskazują jednoznacznie, że postępowanie dotyczące zwrotu wydatków wszczęte zostało po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, która obowiązuje od dnia 4 września 2010 r. Wówczas to dodany został do tego artykułu ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu, przepis ten jednoznacznie wskazuje Starostę jako organ właściwy do załatwienia wniosków tego rodzaju. Skoro w art. 13 ustawy zmieniającej stwierdzono jedynie, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów i nie rozstrzygnięto w odmienny niż wskazany w art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym sposób o organie orzekającym w przypadkach tam wskazanych, to należało przyjąć, że organem tym jest starosta. Jak słusznie podniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie takie stanowisko utrwalone zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym kwestii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia (np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11; z 15 czerwca 2012 r., I OW 68/12; z 13 lipca 2012 r., I OW 93/12 i I OW 95/12). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak na wstępie.