II OW 106/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) del. WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. J. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Zarządem Dróg Powiatowych w Jędrzejowie a Świętokrzyskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Kielcach w sprawie z wniosku Z. J. dotyczącego kwestii odprowadzania wód opadowych z rowu przydrożnego na wysokości działki nr ewid. [...] w ciągu drogi powiatowej nr [...] postanawia: wskazać Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. Z. J. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w następującym zakresie: * przedmiotem sporu jest wykonanie prac związanych z udrożnieniem rowu przydrożnego w ciągu drogi powiatowej na wysokości należącej do niego posesji oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntu [...]. Działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania drogi powiatowej z drogą wojewódzką nr [...]. Jednocześnie wskazał, że organami do których występował o wykonanie wymienionych prac są: Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie oraz Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach, przy czym oba organy uznają się za niewłaściwe do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jego żądaniem jest udrożnieniem rowu przydrożnego, o co występował do ww. organów i w sprawie tej prowadzi korespondencję od października 2014 r. Żaden z zarządców drogi nie czuje się zobowiązany do wykonania wymienionych prac. Wnioskodawca nadmienił, że problem z drożnością rowu powstał w wyniku jego pogłębienia przez zarządcę drogi powiatowej. W wyniku wykonania tych prac rów wzdłuż drogi powiatowej znajduje się poniżej rowu wzdłuż drogi wojewódzkiej przez co na wysokości jego nieruchomości po każdym deszczu znajduje się zastoina z wodą. Zarząd Dróg Powiatowych z kolei stoi na stanowisku, że przyczyną problemu jest brak właściwego przepustu pod drogą wojewódzką, który stosownie do obowiązujących przepisów prawa powinien wykonać Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich. Zarząd Dróg Powiatowych nie chce wykonać tych prac twierdząc, że jest to obszar znajdujący się w strefie oddziaływania skrzyżowania i winien te prace wykonać zarządca drogi wyższej kategorii. Zarząd Dróg Wojewódzkich twierdzi natomiast, że prace powinien wykonać zarządca drogi przy której powstał problem. W odpowiedzi na wniosek Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie pismem z dnia 22 września 2017 r. wskazał, że nie poczuwa się do obowiązku przebudowy przepustu drogowego w miejscowości [...], ponieważ przepust ten był wykonywany przez Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach w około 2000 r. Jest to przepust skrzynkowy, niweleta dna jest ok. 40 cm poniżej niwelety jezdni. Podniósł także, że w ramach prowadzonej inwestycji, odtworzył jedynie stan istniejący, poprzez odmulenie rowu, dostosowując go wysokościowo do istniejących przepustów na zjazdach do posesji. W ocenie Zarządu Dróg Powiatowych w Jędrzejowie gdyby przedmiotowy przepust wykonany przez Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach pod drogą powiatową w obrębie skrzyżowania wykonany był zgodnie z normatywami tj. średnica 60 cm, oraz odpowiednia konstrukcja na przepuście, jego dno obniżone by było w stosunku do istniejącego o ok. 50 cm. Taka głębokość posadowienia zapewniłaby prawidłowe odwodnienie omawianego problemu. W związku z powyższym powołując się na zapis w ustawie o drogach publicznych Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie stanął na stanowisku, że obowiązek przebudowy przepustu wraz z rowem leży po stronie Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Kielcach, tym bardziej, że jest to również związane z koniecznością przebudowy rowu wzdłuż drogi wojewódzkiej. Natomiast Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach wniósł o orzeczenie, że prace związane z udrożnieniem rowu przy drodze powiatowej nr [...] winien wykonać Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że wnioskodawca zwrócił się do niego o rozwiązanie problemu odprowadzenia wód opadowych z rowu przydrożnego na wysokości działki nr ewid. [...]. Należąca do niego działka położona jest przy drodze powiatowej nr [...] przy skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr [...]. Stwierdzono, że przed dniem 22 września 2014 r. Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie wykonał remont drogi powiatowej nr [...], który polegał na pogłębieniu rowów przydrożnych przy skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr [...]. Po wykonaniu robót przy drodze powiatowej nr [...] poziom dna rowu przy tej drodze został wykonany poniżej rzędnych rowów przy drodze wojewódzkiej nr [...]. Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach w roku 2015 w ramach działań ustawowych wykonał prace konserwacyjne rowów przydrożnych [...] i udrożnienie przepustu w miejscu skrzyżowania z drogą powiatową. Wykonane roboty nie zmieniły sytuacji na drodze powiatowej. W dniu 19 kwietnia 2016 r. został przeprowadzony przegląd z udziałem przedstawicieli Zarządu Dróg Powiatowych w Jędrzejowie, podczas którego stwierdzono fakt braku odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej do rowu [...] z powodu niewłaściwego wykonania odwodnienia drogi powiatowej, bowiem rów przydrożny z przepustami zjazdowymi został wykonany ok. 15-20 cm poniżej niwelety dna rowu drogi wojewódzkiej i przepustu pod drogą powiatową. Nadto organ zauważył, że problem związany z niedrożnością rowu przy drodze nr [...] powstał po wykonaniu remontu wyżej wymienionej drogi na co wskazuje również wnioskodawca w swoim piśmie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość i spory kompetencyjne, o których stanowi art. 4 tej ustawy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość, gdyż żaden z organów nie uznaje się za właściwy do podjęcia działań związanych z wnioskiem Z. J., a dotyczącym udrożnienia rowu przydrożnego. W niniejszej sprawie, co wynika z wniosku strony oraz pism organów, ani Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach ani Zarząd Dróg Powiatowych w Jędrzejowie nie uznają się za organ właściwy do załatwienia wniosku Z. J. dotyczącego udrożnienia rowu przydrożnego. W sprawie niesporne jest, że przedmiotowy rów przydrożny położony jest w ciągu drogi powiatowej nr [...] na wysokości należącej do Z. J. posesji – działki nr [...]. Niesporne jest także, że jest to urządzenie związane z drogą. Art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.) stanowi, że pod pojęciem drogi należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Zaś z przepisu art. 20 pkt 4 ww. ustawy wynika, że do zarządcy drogi należy w szczególności: utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2 (udostępnionego gminie w celu budowy, przebudowy i remontu wiat przystankowych lub innych urządzeń służących do obsługi podróżnych). Skoro zatem przedmiotowy rów przydrożny znajduje się w ciągu drogi powiatowej pozostającej w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w Jędrzejowie, to ten organ jest właściwy do podjęcia czynności w sprawie. Z tego względu, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.