II OSK 2523/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1526/18 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...]z dnia [...]listopada 1959 r. znak: [...]. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1526/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...]odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...]z dnia [...] listopada 1959 r. znak: [...]wydanej w przedmiocie wezwania do wykonania rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego drewnianego na nieruchomości w [...]przy ul. [...] (obecnie ul. [...] w [...]). Skargą kasacyjną K. P. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 15 września 2019 r. K. P. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazała, że wykonanie przedmiotowej decyzji - biorąc pod uwagę wiek skarżącej oraz wysokość jej emerytury - spowoduje całkowite zniszczenie jej życia. Pismem z dnia 2 listopada 2019 r. K. P. uzupełniła ww. wniosek o wstrzymanie obejmując nim również decyzję Prezydium Rady Narodowej [...]z dnia [...]listopada 1959 r. znak: [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, zaś po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny (lub akt wydany w granicach tej samej sprawy) zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie objętego wnioskiem aktu faktycznie spowoduje w stosunku do wnioskodawcy znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Będąca przedmiotem skargi kasacyjnej decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. została wydana w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji Prezydium Rady Narodowej [...]z dnia [...] listopada 1959 r. znak: [...]utrzymującej w mocy Zarządzenie Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...], [...] z dnia 29 lipca 1958 r. znak [...], wzywające do wykonania rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego drewnianego, murowanego na fundamencie gruzobetonowym, posadowionego na głębokości 0,60 m poniżej terenu, ze ścianami zewnętrznymi konstrukcji drewnianej (ryglówka), obmurowanymi z zewnątrz w półcegły, drewnianymi elementami konstrukcyjnymi niedostatecznie odizolowanymi od komina, na nieruchomości w [...]przy ul. [...]obecnie ul. [...]) w [...]. Skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji jest pozostawienie w obrocie prawnym ww. nakazu rozbiórki, którego wykonanie niewątpliwie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto należy zwrócić uwagę na utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków - w razie uwzględnienia skargi może okazać się bowiem, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed rozpoznaniem sprawy może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (zob. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OZ 716/19). Z tych wszystkich względów wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę zasługiwał na uwzględnienie. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania aktów wydanych lub podjętych w innym postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy jest możliwe dopiero po wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (zob. postanowienia NSA: z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2773/17; z dnia 7 lipca 2017 r., sygn.. akt II OSK 1565/17; z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 753/15). W pojęciu sprawy "prowadzonej w granicach tej samej sprawy", o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mieści się natomiast zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydana w postępowaniu nieważnościowym, jak również objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja Prezydium Rady Narodowej [...]z dnia [...] listopada 1959 r. znak: [...]wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.