I OZ 1072/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. M. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 551/19 o odrzuceniu skargi I. M. i A. K. na czynność Starosty K. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie czynności materialno-technicznej w sprawie umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 września 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 551/19 orzekł o odrzuceniu opisanej powyżej skargi I. M. i A. K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 4 września 2019 r. wezwano I. M. jako skarżącego oraz jako pełnomocnika skarżącej A. K. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") przez podanie numeru PESEL skarżących. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wezwanie zostało doręczone skarżącemu 10 września 2019 r. zatem ostatnim dniem zakreślonego terminu był 17 września 2019 r. Skarżący wykonał zobowiązanie dnia 20 września 2019 r. - trzy dni po upływie terminu. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie I. M. (działając w imieniu własnym oraz A. K.) zakwestionował sposób doręczenia mu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, podnosząc, że WSA z rażącym naruszeniem prawa wystosował pismo w formie papierowej, w sytuacji gdy winno ono zostać doręczone za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w terminie. Zasadniczym problemem, wokół którego koncentrują się zarzuty zażalenia, pozostaje kwestia skuteczności doręczenia I. M. przesyłek zawierających wezwania z dnia 5 września 2019 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 2 sierpnia 2019 r. W sprawie nie bowiem sporu co do tego, że przedmiotowa skarga obarczona była brakiem formalnym w postaci niewskazania numerów PESEL osób ją wnoszących (art. 46 § 2 pkt 1b P.p.s.a.). Oceniając prawidłowość odrzucenia skargi przez Sąd na podstawie powyższej regulacji należy zatem rozważyć, czy termin do uzupełnienia wskazanego braku rozpoczął bieg. Jak wynika z akt sprawy (zwrotnych potwierdzeń odbioru) korespondencja zawierająca wezwania w tym zakresie została przesłana I. M. w sposób tradycyjny – w formie papierowej za pośrednictwem operatora publicznego. Pisma zostały odebrane w dniu 10 września 2019 r. przez dorosłego domownika adresata. Doręczenie to Sąd I instancji uznał za prawidłowe, uznając, że z tym dniem rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić z następujących względów. W aktualnym stanie prawnym korespondencja sądowa jest doręczana stronom postępowania albo w sposób tradycyjny, albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W dodanym, z dniem 31 maja 2019 r., przepisie art. 74 a P.p.s.a. w sposób kompleksowy unormowane są kwestie tworzenia i doręczania e-pism przez sąd. W świetle § 1 wskazanego przepisu, jedną z trzech alternatywnych przesłanek dopuszczalności elektronicznego doręczenia jest zgoda strony (adresata pisma) wraz z podaniem przez nią adresu do doręczeń. Pozostałe dwie przesłanki to wniesienie pisma przez stronę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo lub wystąpienie przez nią do sądu o takie doręczenie i wskazanie sądowi adresu elektronicznego. W przypadku każdej z tych przesłanek sąd ma obowiązek doręczania pism drogą elektroniczną. W analizowanym przypadku Sąd I instancji nie zastosował jednak elektronicznego sposobu doręczenia pism stronie skarżącej, pomimo iż w sprawie zachodziła przesłanka wymieniona w art. 74a § 1 pkt 1 P.p.s.a. albowiem skarga została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu. Okoliczność, iż w tym samym dniu skarga została też wniesiona w formie papierowej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie miała żadnego wpływu na sposób doręczania pism w tej sprawie, ten został bowiem zdeterminowany faktem złożenia skargi w przepisanym trybie (za pośrednictwem skarżonego organu) w formie dokumentu elektronicznego. Biorąc pod uwagę gwarancyjny charakter instytucji doręczeń, konsekwencją niezastosowania przez Sąd I instancji obowiązującej w niniejszej sprawie elektronicznej formy doręczeń pism jest nieskuteczność doręczenia I. M. przedmiotowych wezwań w formie tradycyjnej – papierowej. Skoro zaś doręczenie to było nieskuteczne, to nie rozpoczął biegu termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. W konsekwencji brak było podstaw do jej odrzucenia na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że Sąd I instancji wystosował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 2 sierpnia 2019 r. do I. M. również jako pełnomocnika A. K., pomimo że nie dysponował w tej sprawie prawidłowym pełnomocnictwem. Znajdujący się w aktach sprawy egzemplarz pełnomocnictwa upoważniającego I. M. do działania w imieniu A. K. przed WSA w Gdańsku został złożony w formie papierowej jako załącznik do egzemplarza skargi wniesionej w sposób tradycyjny bezpośrednio do WSA w Gdańsku. Dokument ten jest kopią pełnomocnictwa, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez I. M. Tymczasem zgodnie z art. 37 § 1 zd. drugie P.p.s.a. tylko adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, ażeby skarżący I. M. był adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym, a zatem nie mógł on samodzielnie dokonać poświadczenia zgodności z oryginałem przedkładanej kopii udzielnego mu pełnomocnictwa. Stwierdzony w tym zakresie brak wymaga więc uzupełnienia. Mając na uwadze powyżej przedstawione względy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.