I OW 144/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Radomia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Radomia a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego przez D. W. postanawia: odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Prezydent Miasta Radomia działając na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł "o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego" pomiędzy Prezydentem Miasta Radomia a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego przez wskazanie Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia przez D. W. W uzasadnieniu wniosku podano, że D. W. złożyła wniosek o ustalenie uprawnień do świadczeń rodzinnych na dzieci. Świadczenia te zostały przyznane decyzją administracyjną z dnia [...] września 2006r. Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej w Warszawie pismem z dnia [...] czerwca 2010r. poinformowało Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Radomiu, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji i systemów zabezpieczenia społecznego od dnia podjęcia przez A. W. (męża D. W.) legalnego zatrudnienia na terytorium Niemiec to jest od dnia [...] maja 2007 r. W takiej sytuacji Prezydent Miasta Radomia na podstawie przepisu art.. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylił decyzję o przyznaniu D. W. świadczeń rodzinnych i przekazał sprawę Marszałkowi Województwa Mazowieckiego w celu podjęcia decyzji o zwrot nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Marszałek Województwa Mazowieckiego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 roku przekazał sprawę Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy w Radomiu uznając, że nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania. Z tym stanowiskiem nie zgodził się Prezydent Miasta Radomia i wskazał, że jeżeli członek rodziny pobierał świadczenia rodzinne w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego to Marszałek Województwa Mazowieckiego zgodnie z przepisami art. 23 a ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych zobowiązany jest do ustalenia i dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Mazowieckiego podał, że brak jest podstaw do wydania decyzji. Sygn. akt I OW 144/10 Podkreślono, że zgodnie z art. 10 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987 2009 r., dotyczącym wykonywania rozporządzenia WE nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie o nienależnie pobrane świadczenia rodzinne, albowiem A. W. jest osobą zatrudnioną legalnie na terenie Niemiec, uprawnioną do pobierania świadczeń rodzinnych w odniesieniu do członków rodziny zamieszkujących w Polsce, a świadczenia te są pomniejszone o kwotę świadczeń wypłaconych D. W. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako P. p.s.a ), spory o właściwość. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub tez żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.) , natomiast spór kompetencyjny miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Jak wynika z przywołanych norm art. 22 ust. 1 i 2 K.p.a. we wniosku błędnie określono spór jako spór kompetencyjny. Jest to , bowiem spór o właściwość. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Do rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sporu o właściwość, między organami jednostek samorządu terytorialnego może dojść jednak tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego -samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.11.2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). W myśl przepisu art. 23a ust. 9 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.u. Nr 139, poz. 992) w sprawie ustalania i dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych właściwość Marszałka Województwa Mazowieckiego nie budzi wątpliwości, ani wnioskodawcy, ani Marszałka. W konsekwencji, nie można się zgodzić, iż złożony wniosek dotyczy w ogóle sporu kompetencyjnego. Z treści złożonego wniosku wydaje się wynikać, że intencją Prezydenta Miasta Radomia jest zobowiązanie Marszałka Województwa Mazowieckiego w sprawie nienależnie pobranych przez D. W. świadczeń. Ewentualny spór (kompetencyjny/o właściwość) nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i dotyczyć interpretacji przepisów prawa. Do sporu o właściwość może dojść tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. W orzecznictwie wskazuje się, że jeśli wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ma charakter abstrakcyjny, oderwany w swej treści od konkretnego przypadku, to taki wniosek należy uznać za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art., 64 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnym. Niedopuszczalność wniosku w konsekwencji prowadzić musi do odrzucenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (postanowienie NSA z 21.10.2008 r., sygn. II OW 48/08 i postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r. II OW 25/05, postanowienie NSA z 07.01.2009 r., sygn. I OW 188/08). Z treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku, jak również z pism Marszałka Województwa Mazowieckiego wyraźnie wynika, ze postępowanie w sprawie nienależnie pobranych przez D. W. świadczeń rodzinnych nie toczy się, bowiem w ocenie Marszałka brak jest podstaw do jego wszczęcia, a w konsekwencji brak podstaw do wydania decyzji w sprawie nienależnie pobranych przez D. W. świadczeń. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.