II SA/Gl 785/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego realizowanej inwestycji 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE W dniu 18 czerwca 2019 r. A. P. (dalej: "skarżąca") złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: "organ I instancji") prośbę o przeprowadzenie kontroli legalności prac budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr 1 obręb [...] przy ul. [...] w S. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji, działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej w skrócie: "k.p.a."), umorzył zainicjowane przez skarżącą postępowanie administracyjne z powodu braku podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o charakterze naprawczym. Skarżącej powyższa decyzja została doręczona w dniu 22 stycznia 2020 r., co wynika z potwierdzenia jej odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła, adresowane do Wojewody Śląskiego Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach, trzystronicowe odwołanie od decyzji z dnia [...] r. nr [...] (punkt 1 tego pisma), oraz skargę na działanie Wydziału Architektury w C. (punkt 2). Na pierwszej stronie pisma znajduje się pieczątka z prezentatą jego wpływu w dniu 30 stycznia 2020 r. do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach, potwierdzona przez Biuro Organizacyjno-Budżetowe Oddział Kancelarii R. R. Kolejnym pismem o identycznej treści jak odwołanie, także oznaczonym datą 30 stycznia 2020 r. i również skierowanym do Wojewody Śląskiego Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach, zawierającym na pierwszej stronie datę wpływu w dniu 20 lutego 2020 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C., skarżąca wniosła kolejny raz odwołanie od decyzji z dnia [...] r. nr [...] (punkt 1 tego pisma), oraz skargę na działanie Wydziału Architektury w C. (punkt 2). Pismo to zostało przesłane listem poleconym z datą nadania w dniu 18 lutego 2020 r. w Urzędzie Pocztowym B. [...] (koperta znajduje się w aktach administracyjnych bez numeracji). Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ II instancji") postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), stwierdził uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. W jego uzasadnieniu podał, że odwołanie złożono 25 dni po dacie odbioru przez skarżącą decyzji organu I instancji, czyli w dniu 16 lutego 2020 r. Stąd też skarżąca uchybiła terminowi do złożenia odwołania i nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie tego terminu. Pismem z dnia 5 czerwca 2020 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie i w jej uzasadnieniu podała, że osobiście w dniu 30 stycznia 2020 r. złożyła odwołanie w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach. Organ II instancji pismem z dnia 18 czerwca 2020 r. złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie. Podał, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Pismem z dnia 22 lipca 2020 r., adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca przedłożyła kopię odwołania wraz z prezentatą wpływu w dniu 30 stycznia 2020 r. do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, oraz podała, że zgodnie z art. 65 k.p.a. termin wniesienia odwołania został przez nią zachowany. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia 14 sierpnia 2020 r. organ II instancji poinformował, że nie udało się potwierdzić, aby odwołanie zostało do niego przekazane przez Śląski Urząd Wojewódzki. W związku z tym sam zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji, czy odwołanie wpłynęło do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, a jeśli tak, czy zostało ono przekazane organowi II instancji lub organowi I instancji. Pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. Śląski Urząd Wojewódzki potwierdził, że skarżąca osobiście w dniu 30 stycznia 2020 r. złożyła pismo datowane na ten sam dzień i zaadresowane do Wojewody Śląskiego Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach. W treści pisma ujęto dwa zagadnienia: 1) odwołanie od decyzji organu I instancji nr [...]; 2) skargę na działanie Wydziału Architektury w C. Uzasadnienie do pierwszej kwestii skarżąca zawarła w czterech linijkach tekstu, natomiast pozostałe dwie strony odnosiły się do złożonej skargi na działanie Wydziału Architektury w C. Na końcu pisma umieszczono rozdzielnik: "do wiadomości: 1. Wydział Architektury i Budownictwa w C. 2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C.". Stąd też inspektor prowadzący sprawę potraktował to pismo jedynie jako sygnalizację, że wniesione zostało odwołanie od decyzji organu I instancji oraz nie zastosował trybu określonego w art. 65 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 19 sierpnia 2020 r. organ I instancji podał, że pismo skarżącej z dnia 30 stycznia 2020 r. wpłynęło do niego za pomocą operatora pocztowego w dniu 20 lutego 2020 r. z datą nadania w Urzędzie Pocztowym B. [...] w dniu 16 lutego 2020 r. Dlatego też pismem z dnia 26 lutego 2020 r., nadanym w tym samym dniu, organ I instancji przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyganie sprawy przez sąd następuje bez związania go zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocenie Sądu zostało poddane postanowienie organu II instancji z dnia [...] r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., nr [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr 1 obręb [...] przy ul. [...] w S. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Stosownie do treści art. 65 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego zostało wniesione podanie jest niewłaściwy w sprawie, to niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie, a podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Już na etapie otrzymania jakiejkolwiek korespondencji bądź wniosku (podania), a w tym przypadku odwołania, jego adresat powinien dokładnie rozważyć swoją właściwość, mając na uwadze zasadę praworządności określoną w art. 6 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 160/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 332/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 229/18 - wszystkie orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOS"). Bezspornym jest, że skarżąca decyzję organu I instancji odebrała w dniu 22 stycznia 2020 r. (środa). Zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 5 luty 2020 r. (środa). Natomiast skarżąca w dniu 16 lutego 2020 r., za pomocą operatora pocztowego, nadała skargę do organu właściwego, tj. Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Jednakże było to drugi raz złożone odwołanie o identycznej treści, co osobiście złożone przez skarżącą w dniu 30 stycznia 2020 r w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim wraz ze skargą na działanie Wydziału Architektury w C. Nie ma wątpliwości, że z treści trzystronicowego odwołania skarżącej z dnia 30 stycznia 2020 r. jednoznacznie wynika, że dotyczy ono decyzji organu I instancji z dnia [...] r. o nr [...]. W pierwszym zdaniu tego pisma zawarto słowa: "I. odwołania od decyzji nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C." (cytat). Również wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie są przekonywujące. Wniesienie odwołania do organu niewłaściwego, nie może powodować dla skarżącej negatywnych konsekwencji związanych z uchybieniem terminowi do złożenia odwołania i to z powodu opieszałości bądź też zaniedbań organu administracji publicznej, a w konsekwencji nie przekazanie odwołania do organu właściwego. Organ niewłaściwy winien ten środek zaskarżenia przekazać organowi właściwemu (komentarz Kmiecik Zbigniew R. Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnych, Rozdział IV, dostępny Lex do art. 65 k.p.a., tak też w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt. I OSK 547/11, CBOS). W tej sytuacji nie ma znaczenia, w jakiej dacie wpłynęło drugi raz złożone przez skarżącą odwołanie do organu II instancji o identycznej treści, jak złożone osobiście już wcześniej do organu niewłaściwego. Bez znaczenia pozostaje to, iż w jednym piśmie skarżąca poza odwołaniem zawarła także skargę na działalność innego organu. W takim razie niewłaściwy organ uprawniony był sporządzić odpis pisma z dnia 30 stycznia 2020 r. i nadać mu bieg dwutorowo. Ocena tego, czy pismo to stanowi odwołanie, oraz czy ewentualnie nie jest obarczone brakami formalnymi należy już do organu właściwego do jego rozpatrzenia. Powyższe odnosi się także do kwestii rozdzielnika zamieszczonego w tym piśmie. Już po wniesieniu skargi organ II instancji całkowicie pominął brak zastosowania w sprawie art. 65 § 2 k.p.a. uznając, że istotny jest fakt, że w pouczeniu decyzji organu I instancji prawidłowo poinformowano skarżącą o terminie oraz organie, do którego należy złożyć odwołanie. W tym stanie rzeczy postanowienie organu II instancji nie jest prawidłowe. Wskazania co do rozpatrzenia terminowo wniesionego przez skarżącą odwołania wynikają wprost z powyższych rozważań i mają doprowadzić do merytorycznego jego rozpoznania przez organ II instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 oraz art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.