I GZ 353/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 834/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 14 października 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 834/20, odmówił E. O. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Sąd I instancji wskazał, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów obciąża stronę. W ocenie Sądu skarżący nie uzasadnił w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w przepisie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że nie dysponuje kwotą 320 000 zł, a w następstwie egzekucji popadłby w stan niewypłacalności, obligujący go do złożenia wniosku o upadłość i utraciłby cały majątek. Skarżący nie przedstawił żadnych aktualnych danych dotyczących sytuacji finansowej i nie uprawdopodobnił możliwych zagrożeń wywołanych wykonaniem zaskarżonej decyzji. Na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji nie powołał żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, że istnieje niebezpieczeństwo powstania szkody i spowodowania wobec niej trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania decyzji lub o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że nie wykazał aby wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażało niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że wykonanie decyzji orzekającej zwrot płatności w drodze egzekucji spowodowałoby licytacyjną sprzedaż nieruchomości, utratę dorobku całego życia i dalsze konsekwencje w postaci obowiązku zwrotu innych płatności z programów, których skarżący nie mógłby ukończyć. Suma 320.000 zł jest ogromna i wraz z kosztami egzekucji zbliżona do wartości majątku skarżącego. Do zażalenia skarżący załączył m. in. Zaświadczenie Wójta Gminy D. z 30 października 2020 r., zaświadczenie Wójta Gminy D. z 30 października 2020 r., wydruk stanu rachunku bankowego Inteligo, wydruk stanu rachunku bankowego w BOŚ S.A., pismo z Kasy Stefczyka z 17 sierpnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd I instancji po rozpoznaniu wniosku skarżącego doszedł do przekonania, że nie wykazał on zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestionując prawidłowość oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący stanął na stanowisku, że skoro podał, że nie ma pieniędzy to ten fakt negatywny trudno czymkolwiek innym niż oświadczeniem udowodnić. Na potwierdzenie swoich twierdzeń przedstawił dokumenty wykazujące – w ocenie skarżącego – spełnienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczącej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec tak zarysowanego sporu przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Podkreślić także należy, że realizacja zobowiązań poprzez zwrot przyznanych na określonych warunkach środków, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak takie wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją i samo w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Trzeba podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentów skarżącego jest prawidłowa i na etapie postępowania zażaleniowego nie została skutecznie podważona. W szczególności trzeba zwrócić uwagę, że Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z uwagi na niewykazanie we wniosku, że w powiązaniu z sytuacją majątkową skarżącego, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze złożone wraz z zażaleniem dokumenty i okoliczności, na które zostały powołane w dalszym ciągu nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącego jest taka, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, czy znaczną szkodę w jego majątku. Skarżący podnosi, że obowiązek zwrotu środków w drodze egzekucji będzie oznaczał licytacyjną sprzedaż nieruchomości i utratę dorobku życia. Dysponując danymi przedstawionym w aktach sprawy, Sąd nie jest w stanie stwierdzić, czy taka konieczność w ogóle wystąpi, a jeśli wystąpi, to będzie stanowić znaczną szkodę, lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podsumowując, analiza omawianych dokumentów na obecnym etapie postępowania nie daje zdaniem sądu kasacyjnego podstaw do zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.