II OZ 1080/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1659/09 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 245 i 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", postanowieniem z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1659/09, odmówił Stowarzyszeniu "[...]" przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w W. wskazało, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, nie generuje żadnych przychodów, ani nie pobiera składek członkowskich. Stowarzyszenie nie ma rachunku bankowego, a wszystkie jego działania są podejmowane społecznie przez członków. Stowarzyszenie nie ma zatem środków na pokrycie kosztów postępowania. W sprzeciwie z [...] 2009 r. wniesionym od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy, Stowarzyszenie wskazało, iż prowadzona przez nie działalność polegająca na reprezentowaniu interesu społecznego w sprawach z zakresu architektury i urbanistyki, nie wymaga środków i jest realizowana społecznie przez członków stowarzyszenia. W wyniku złożonego sprzeciwu od powyższego postanowienia, Sąd I instancji rozpoznając wniosek nie znalazł podstaw jego uwzględnienia. Sąd podkreślił, iż fakt, że Stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków, chociażby w drodze obowiązkowych składek. Skoro zatem strona dobrowolnie pozbawiła się środków, z których mogłaby pokryć koszty postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest usprawiedliwiony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie, podnosząc, iż art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Stowarzyszenie spełnia tę przesłankę, stąd przyznanie prawa pomocy jest w pełni zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzenie działalności jako organizacja non profit nie jest przesłanką do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów postępowania sądowego. Organizacje non profit nie są zwolnione od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również spory sądowe. Stowarzyszenie jako strona skarżąca inicjując, a następnie uczestnicząc w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinno zatem przewidzieć obowiązek ponoszenia związanych z tym kosztów. Z wyjaśnień złożonych przez Stowarzyszenie wynika, iż nie pobiera ono składek od swoich członków, więc nie ma środków na swoją działalność. Jednakże, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Stowarzyszenie odstępując od zbierania składek, nie może przerzucać kosztów prowadzenia swej działalności na Skarb Państwa. W takiej sytuacji działalność Stowarzyszenia stałaby się finansowaną ze środków publicznych. W tej sytuacji, mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji i z mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.