I OZ 827/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt II SO/Go 10/12 o wymierzeniu Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. grzywny w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) złotych za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi P. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Dnia 30 kwietnia 2012 r. P. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim pocztą elektroniczną skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dnia 13 lipca 2012 r. P. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) w związku z nieprzekazaniem skargi z dnia 30 kwietnia 2012 r. Wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci braku podpisu pod wnioskiem skarżący złożył w Sądzie własnoręcznie podpisany wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. Skarga P. G. z dnia 30 kwietnia 2012 r. została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Prezesa Sądu Rejonowego wraz z odpowiedzią dnia 13 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie) i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Go 33/12. W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu Rejonowego w Z. wniósł o jego oddalenie, kwestionując fakt skutecznego wniesienia skargi do organu, jakim jest prezes sądu rejonowego. Podniósł również, iż przekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu było bezprzedmiotowe, bowiem skarga została uwzględniona przez organ we własnym zakresie. Wskazano, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie którego P. G. zarzucił organowi bezczynność, został rozpoznany w dniach 9 maja 2012 r. i 15 czerwca 2012 r. Powołując się na orzecznictwo sądowe Prezes Sądu Rejonowego stwierdził, iż wydanie przez organ, którego bezczynność zaskarżono, decyzji merytorycznej po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność tegoż organu, a przed wydaniem przez sąd orzeczenia, traktowane jest analogicznie jak uwzględnienie przez organ skargi we własnym zakresie. Postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wymierzył Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych za nieprzekazanie skargi do sądu. Sąd wskazał, że w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia jej wpływu do organu. Sąd przypomniał, że w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do tego Sądu w dniu 30 kwietnia 2012 r., zatem, zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, skutkowało to obowiązkiem przekazania jej do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni, to jest do dnia 15 maja 2012 r. Jednakże Prezes Sądu Rejonowego w Z. nie uczynił tego w tym terminie, co wypełniło przesłanki wynikające z art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na to postanowienie zażalenie złożył Prezes Sądu Rejonowego w Z., w którym zarzucił naruszenie art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że samo tylko skierowanie skargi do sądu poprzez przesłanie jej pocztą elektroniczną należy uznać za wniesioną za pośrednictwem organu. Podniesiono kwestię, czy przesłanie skargi do sądu administracyjnego na którykolwiek adres poczty elektronicznej funkcjonujący w Sądzie Rejonowym rodzi po stronie jego Prezesa obowiązki jej przekazania. Zdaniem Prezesa, P. G. kierując korespondencję do Prezesa Sądu, powinien ją przesłać na adres poczty elektronicznej Prezesa, a nie na dowolnie wybrany przez siebie adres. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie zaś do treści art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 55 § 1 wskazanej ustawy, w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Uznać zatem należy, że powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. W odniesieniu do przesyłania przez stronę pisma drogą elektroniczną wskazać należy, że dla jego skuteczności konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnienia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Wprawdzie w przedmiotowej sprawie zasadnie podniesiono, iż Prezes Sądu Rejonowego nie jest organem administracji publicznej, jednakże podkreślić należy Prezes Sądu jako podmiot reprezentujący Sąd Rejonowy w Z. stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji, jak również spełnienia obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy. Mając zatem na uwadze okoliczności niniejszej sprawy oraz treść art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż Prezes Sądu Rejonowego w Z. zobowiązany był do przekazania skargi P. G. na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że ocena zasadności tej skargi nie leżała w kompetencji Prezesa Sądu Rejonowego i mogła być dokonana jedynie przez właściwy sąd administracyjny. Obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obciążał Prezesa Sądu Rejonowego w Z., niezależnie nawet od uzasadnionego przekonania, że skarga jest niedopuszczalna. Badanie bowiem dopuszczalności skargi należy wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożone przez organ (por. postanowienia NSA: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11, z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11). Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. Wobec faktu, że w rozpoznawanej sprawie organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie, uznać należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Nie orzeczono o kosztach postępowania, gdyż nie ma podstaw prawnych do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.